Білім беру үрдісіне цифрлық шешімдер мен жасанды интелектті енгізу

Тақырып: Жасанды Интелект қуатты құрал ма, қауіпті құрал ма ?

Аты – жөні: Батырбай Ақерке Үсенқызы

Білім беру ұйымы: Алматы облысы, Іле ауданы, Байсерке ауылы №9 орта мектеп

@e-mail: akerkebatyrbai@mail.ru

Аннотация:

Бұл баяндамада жасанды интеллекттің (ЖИ) қазіргі қоғамдағы орны мен ықпалы қарастырылады. ЖИ – білім беру, медицина, өндіріс, қаржы сияқты салаларда тиімділік пен жаңашылдықтың символы ретінде қарастырылады. Сонымен қатар, оның адам еңбегін алмастыруы, жалған ақпарат генерациясы және этикалық мәселелер сынды тәуекелдері де бар. Баяндамада ЖИ-дің мүмкіндіктері мен қауіптері салыстырмалы түрде талданып, оны жауапкершілікпен және шектеулі түрде қолданудың маңыздылығы атап өтіледі.

Аннотация:

В данной работе рассматривается роль и влияние искусственного интеллекта (ИИ) в современном мире. ИИ выступает как мощный инструмент, применяемый в образовании, здравоохранении, промышленности и финансовом секторе. Однако вместе с преимуществами появляются и риски: замена человеческого труда, распространение фейковой информации, этические дилеммы. В аннотации подчеркивается необходимость ответственного и регулируемого использования ИИ для минимизации потенциальных угроз.

Annotation:

This report explores the role and impact of Artificial Intelligence (AI) in today’s world. AI is seen as a powerful tool bringing innovation and efficiency to fields such as education, healthcare, industry, and finance. However, it also poses risks, including job displacement, misinformation generation, and ethical concerns. The report emphasizes the importance of responsible and regulated use of AI to maximize its benefits while minimizing its dangers.

Түйінсөз:

Қазақша:

Жасанды интеллект, цифрлық технология, қауіпсіздік, этика, автоматтандыру, фейк ақпарат, адам еңбегі, интеллектуалдық жүйе, жауапкершілік, цифрлық трансформация.

Орысша:

Искусственный интеллект, цифровые технологии, безопасность, этика, автоматизация, фейковые новости, человеческий труд, интеллектуальные системы, ответственность, цифровая трансформация.

Ағылшынша:

Artificial intelligence, digital technology, safety, ethics, automation, fake news, human labor, intelligent systems, responsibility, digital transformation.

Баяндама тақырыбы:

Жасанды интеллект – қуатты құрал ма, әлде қауіпті ме?

Кіріспе:

Қазіргі таңда жасанды интеллект (ЖИ) – ХХІ ғасырдағы ең ауқымды және қарқынды дамып келе жатқан технологиялардың бірі. Ол күнделікті өмірімізге терең еніп, түрлі салаларда қолданылуда: білім беру, денсаулық сақтау, өнеркәсіп, көлік, қауіпсіздік, медиа және тағы басқалар. Жасанды интеллекттің мүмкіндіктері адам еңбегін жеңілдетіп, процестерді оңтайландырады. Алайда бұл технологияның әлеуеті зор болғанымен, оның қаупі де жоқ емес.

Баяндаманың мақсаты:

- Жасанды интеллекттің мүмкіндіктері мен тиімді жақтарын түсіндіру;

- Оның ықтимал қауіптері мен тәуекелдерін көрсету;

- Қоғамда ЖИ-ге деген сыни және этикалық көзқарас қалыптастыру.

Міндеттері:

1. ЖИ-дің түрлі салада қолданылу аясын сипаттау;

2. Қуатты құрал ретіндегі оң әсерлерін анықтау;

3. Қауіпті тұстарын мысалмен көрсету;

4. ЖИ-ді жауапты қолданудың жолдарын ұсыну.

Негізгі бөлім:

Жасанды интеллекттің артықшылықтары (қуатты құрал ретінде):

- Өнімділікті арттыру: Көптеген операцияларды автоматтандырып, уақыт пен адам ресурсын үнемдейді.

- Үлкен деректерді өңдеу: Адамға қол жетпейтін көлемдегі ақпаратты талдап, шешім қабылдауға көмектеседі.

- Дәлдік: Медицинада ауруды ерте диагностикалау, өндірісте ақауды болжау сияқты жоғары дәлдікпен жұмыс істейді.

- Көмекші құрал: Мүгедектігі бар адамдарға жағдай жасау, тілді аудару, білім беруді жекелендіру.

- Жаңа идея мен креатив: Мәтін, сурет, музыка генерациялай алады, шығармашылық процеске көмектеседі.

Қауіптері мен тәуекелдері (қауіпті құрал ретінде):

- Жұмыссыздық: Кейбір мамандықтар ЖИ-мен алмастырылып, жұмыс орындарының қысқаруына алып келуі мүмкін.

- Галлюцинациялар: Нақты емес немесе жалған ақпаратты генерациялау арқылы адастыру қаупі бар.

- Этикалық мәселелер: Авторлық құқық, жеке деректердің қорғалмауы, алгоритмдегі әділетсіздік.

- Бақылаудан шығу қаупі: Автономды жүйелер мен роботтардың әрекетін болжау қиын болуы мүмкін.

- Тәуелділік: Адамдар ойлау, сараптау қабілетін ЖИ-ге сеніп, аз қолдануы мүмкін.

Қорытынды:

Жасанды интеллект — адамзат дамуының келесі сатысына өтуге мүмкіндік беретін озық технология. Ол – қуатты құрал. Бірақ бұл құралды қалай пайдаланатынымыз маңызды. Егер оны дұрыс бағытта, этика мен қауіпсіздікті сақтай отырып қолдансақ, ЖИ адамзатқа үлкен пайда әкеледі. Ал егер бақылаусыз, мақсатсыз қолдансақ, оның қауіптері шындыққа айналуы мүмкін. Сондықтан бізге ЖИ-ді пайдалануда жауапкершілік, сын көзқарас және нақты реттеу жүйесі қажет.

Түйін:

Жасанды интеллект – бұл таңдау. Ол пайда немесе қауіп болуы мүмкін. Бұл біздің оны қалай қолданатынымызға байланысты.

Пайдаланылған әдебиеттер:

1. Бостром, Н. (2016). Жасанды интеллект: Қауіпсіз жолмен даму жолдары. – Астана: Ұлттық аударма бюросы.

2. Қазақстан Республикасы Цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі. (2023). Цифрландыру стратегиясы 2025. – Нұр-Сұлтан.

3. Назарбаев Зияткерлік мектептері ДББҰ. (2023). Жасанды интеллектті білім беру жүйесінде қолдану бойынша әдістемелік нұсқаулық.