Баяндама"Ойын -бала өмірінің ажырамас бөлігі" бала бақша

«Жүзағаш орта мектеп-бақшасы» КММ

«Еркетай» балабақшасы

Баяндама

Ойын – бала өмірінің ажырамас бөлігі

Тәрбиеші: Толегенова Ж.Ш.

Бойында ұлттық сана, ұлттық психология қалыптасқан бүгінгі қоғам мүддесіне лайықты, жан-жақты жетілген парасатты азамат тәрбиелеп өсіру міндеті үздіксіз білім берудің негізгі бастау бұлағы болып табылатын мектепке дейінгі ұйымдардан басталуы заңдылық. Өсіп дамып келе жатқан балалардың бойында алуан түрлі қасиеттер байқалады. Осы қасиеттерді бала бойынан дер кезінде байқап оған оң баға беру, дамып келе жатқан мінезін дұрыс жолға сала білу ол – әр бір тәрбиешінің міндеті. Осы тұста ұлы Абай атамыздың «Ойын ойнап, ән салмай,өсер бала болар ма?», - деген даналық сөзі ойға оралады. Баланың бірінші әрекеті – ойын. Бала бойындағы жағымды қасиеттерді дамыту барысында балабақшада ойынның атқарар ролі өте жоғары. Расында баланың өмірді, қоршаған ортаны тануы еңбек қатынасы, психологиялық ерекшеліктері осы ойын арқылы қалыптасады.Ойын – баланың ойлау қабілетін жетілдіре отырып оның қиялын дамытады. Зерттеп қарасаңыз бала ойынында қоғамдық, ұжымдық, сипат болады. Бала ешқашан жалғыз ойнағанды ұнатпайды, қатар құрбыларымен бірлесіп ойнайды және ойын арқылы бір-бірімен өзара қарым-қатынас жасайды. Бұл құбылыс баланың дамуы үшін оның тұлғалық қасиетінің қалыптасуы үшін ерекше маңызы бар фактор болып саналады. Ойын бала бойындағы түрлі қасиеттерді дамытады десек, оның ақыл-ойының дұрыс дамуының бір белгісі жеткілікті дамыған сөздік қоры.Баланы алдымен дұрыс сөйлеу мәдениетіне тәрбиелеу, сөздердің дыбыстық құрамын дұрыс айта білуге үйрету арқылы олардың бір-бірімен ойын үстінде тығыз қарым-қатынас жасауына ықпал етеміз.

Достарымен бірге ойнау баланың моральдық, эстетикалық сезімдерінің қалыптасуына әсер етеді. Ойын барысында бала өзінің бойындағы жақсы қасиеттерін байқата алады, ол өзінің шебер ұйымдастырушы екенін, жігерлі тапқыр екендігін байқатса кейбір бала өз бойындағы менмендік,өкпешілдік, қыңырлық қасиеттерін көріп ұялып ол қасиеттерден арылуға бел буады. Ойын балаларды ортақ мақсатқа, ұжым намысын қорғауға,оның жеңісіне ортақтасуға тәрбиелейді.Ұжымдық ойындарда бала жолдастықтың, ауызбіршілік пен ұйымшылдықтың не екенін түсіне бастайды. Сонымен қатар қазіргі таңда балабақшада кеңінен насихатталып жүрген өзіміздің ұлттық ойындарымыздың алар орны ерекше.

Қазақтың ұлттық ойындары – ата-бабамыздан бізге жеткен, өткен мен бүгінгіні байланыстыратын баға жетпес байлығымыз, асыл қазынамыз. Ойын бала өмірінің ажырамас бөлігі дей келе мен өз сөзімді орыстың ұлы педагогы В.А.Сухомлинскийдің «Ойынсыз ақыл ойдың қалыпты дамуы да жоқ және болуы да мүмкін емес. Ойын дүниеге қарай ашылған үлкен жарық терезе іспетті ол арқылы баланың рухани сезімі жасампаз өмірмен ұштасып, өзін қоршаған дүние туралы түсінік алады. Адамды тапқырлыққа, өжеттікке, батылдыққа, шапшаңдыққа, ептілікке, байсалдылыққа, үйрететін де – осы ойын», - деген даналық сөзімен түйіндегім келеді.