Қазақсатан Республкасының Оқу ағарту министірлігі Атырау облыстық Білім беру басқармасының Қызылқоға аудандық Білім бөлімі Миялы балалар өнер мектебі КМҚК

Баяндама

«Қосымша білім берудегі вокал сабағының өзектілігі»

Дайындаған: Нурсулу Довлетмурадкызы

Миялы селосы 2026жыл

Бекітемін: Келісемін:

Мектеп директоры: Маделбекова.Д Оқу ісі орынбасары: Кушелекова.Б

9.02.2026ж 9.02.2026ж

« Қосымша білім берудегі вокал сабағының өзектілігі»

Кіріспе

Қазіргі қоғамдағы білім беру жүйесінің басты мақсаты – жан-жақты дамыған, шығармашылық қабілеті жоғары тұлға тәрбиелеу. Сол мақсатқа жетудің тиімді жолдарының бірі – «қосымша білім беру» жүйесін жетілдіру.

Қосымша білім беру баланың негізгі мектептен тыс қызығушылығын дамытуға, шығармашылық әлеуетін ашуға және өмірлік дағдыларды қалыптастыруға бағытталған.

Осы тұрғыдан алғанда, «вокал сабағы» ерекше маңызға ие. Себебі, вокал арқылы бала өз сезімін жеткізуді, әуен арқылы ойлауды, сахна мәдениетін және өзіндік тұлғалық ерекшелігін дамытады.Бүгінде жас ұрпақтың бойында өнерге, музыкаға деген сүйіспеншілікті ояту – ұлттық мәдениетті сақтаудың және адамгершілік-рухани құндылықтарды қалыптастырудың маңызды тетігі. Сондықтан қосымша білім берудегі вокал сабағының өзектілігі күн сайын артып келеді.

Мақсаты:

Қосымша білім берудегі вокал сабақтарының маңызын айқындау, заманауи әдіс-тәсілдер мен жасанды интеллект құралдарын пайдалана отырып, оқушылардың шығармашылық және тұлғалық дамуына ықпал ету жолдарын көрсету.

Міндеттері:

1. Вокал сабақтарының тәрбиелік және дамытушылық маңызын ашу;

2. Қосымша білім беру жүйесіндегі вокал сабағының ерекшеліктерін көрсету;

3. Сабақ барысында қолданылатын заманауи технологиялар мен жасанды интеллект мүмкіндіктерін талдау;

4. Вокал сабағы арқылы оқушылардың эстетикалық, эмоционалдық және коммуникативтік дағдыларын дамыту жолдарын ұсыну;

5. Музыка арқылы ұлттық рух пен мәдениетті дәріптеу жолдарын анықтау.

Негізгі бөлім

I . Вокалдық тәрбиенің маңызы мен мақсаты

Вокал сабағы – тек ән айту емес, «жүрек пен жанды тәрбиелеу үдерісі».

Мақсаты – оқушылардың табиғи дауыс мүмкіндігін ашу, эстетикалық талғамын дамыту, және сахна мәдениетін қалыптастыру.

Негізгі міндеттері:

* Дұрыс тыныс алу мен дыбысты шығару техникасын меңгерту;

* Ән айту барысында дикция, артикуляция және дыбыстың тазалығына көңіл бөлу;

* Музыкалық есту мен ырғақ сезімін дамыту;

* Ән мазмұнын түсініп, оны сезіммен жеткізуге баулу;

* Ұлттық және әлемдік музыкалық мәдениетке құрметпен қарауға тәрбиелеу.

Маңызы:

Музыка арқылы оқушы өз эмоциясын басқара білуге, топта жұмыс істеуге және сахнада өзін сенімді ұстауға үйренеді. Бұл – болашақ өмірде де қажет қасиеттер.

II. Қосымша білім берудегі вокал сабағының ерекшелігі

Қосымша білім беру орталығының артықшылығы – әр балаға жеке тәсілмен қарау.

Вокал сабағында мұғалім оқушының ,дауыс диапазоны, тембрі, музыкалық қабілеті мен жеке мінез ерекшеліктерін ескере отырып жұмыс жасайды.

Ерекшеліктері:

1. Сабақ еркін және шығармашылық атмосферада өтеді;

2. Музыка тыңдау, бейнематериалдар талдау, заманауи әндермен жұмыс жүргізіледі;

3. Әр оқушы жеке және топтық нөмірлер дайындайды;

4. Сабақ барысында «жасанды интеллект (ЖИ) технологиялары қолданылады:

ЖИ-ды қолдану жолдары:

* ChatGPT арқылы ән мәтінін талдау, мазмұнын түсіндіру;

* Soundtrap немесе AI Vocal Coach көмегімен дауыс жаттығуларын орындау;

* Canva және Animoto платформаларында концерт афишасы мен бейнеролик жасау;

* Yousician немесе Smule қосымшалары арқылы онлайн вокал жаттығуларын орындау.

Бұл тәсілдер сабақтың тиімділігін арттырып қана қоймай, оқушыны заманауи технологиямен жұмыс істеуге үйретеді.

III . Вокал сабағында шығармашылық және сахналық даму

Вокал сабағы – бұл тұлғаның шығармашылық қабілетін, сахна мәдениетін және эмоциялық интеллектісін дамыту ортасы.

Оқушының сахнаға шығуы – оның өзін-өзі көрсетуінің алғашқы қадамы.

Жұмыс бағыттары:

* Жеке және топтық репертуар таңдау;

* Сахнада жүріс-тұрыс, қол қимылы мен мимиканы үйлестіру;

* Музыкалық фестиваль, байқаулар мен концерттерге қатысу;

* Өз әнін жазуға талпыныс, авторлық шығармашылыққа жол ашу;

* Тыңдарманмен қарым-қатынас орнату, эмоциялық байланыс орнату.

Бұл процестің барлығы баланың тұлғалық дамуына, өзіне деген сенімінің артуына және шығармашылық әлеуетінің ашылуына ықпал етеді.

Қорытынды:

Қосымша білім берудегі вокал сабағы – өнер мен тәрбиені ұштастыратын бірегей бағыт. Ол баланың музыкалық қабілетін дамытып қана қоймай, өмірге деген көзқарасын, мәдениетін және эстетикалық талғамын қалыптастырады.

Заманауи қоғамда оқытушының міндеті – тек білім беріп қана қою емес, «әр баланың ішкі мүмкіндігін ашу». Бұл жолда жасанды интеллект секілді заманауи құралдар ұстаздың шығармашылық ізденісіне көмекші бола алады.

Бүгінгі оқушы – ертеңгі өнер иесі, мәдениетті тұлға. Сондықтан вокал сабағының қосымша білім берудегі орны мен маңызы ешқашан өзектілігін жоймайды.

Күтілетін нәтиже:

* Әр оқушының жеке вокалдық қабілеті анықталады және дамиды;

* Музыкалық сауаттылық, есту және ырғақ сезімі қалыптасады;

* Сахна мәдениеті мен өзіндік сенімділік нығаяды;

* Оқушылар шығармашылық жарыстарға белсенді қатысады;

* Жасанды интеллект көмегімен оқыту сапасы мен тиімділігі артады;

* Баланың өнерге, музыкаға және ұлттық мәдениетке деген сүйіспеншілігі қалыптасады.

Пайдаланылған әдебиеттер

1. Қазақстан Республикасының «Білім туралы» заңы.

2. ҚР Оқу-ағарту министрлігінің «Қосымша білім беруді дамыту тұжырымдамасы», 2023 ж.

3. Төлегенова Б., *Вокал өнерінің негіздері.* – Алматы: Өнер, 2018.

4. Елемесова Ж., *Музыкалық педагогика.* – Астана, 2020.

5. Абдуллина Г. А., *Методика музыкального воспитания школьников.* – Москва, 2017.

6. Вокалдық әдістемелер мен жаттығулар жинағы, «Өнер колледжі», 2022.

7. ChatGPT, Yousician, Smule, Canva платформаларының әдістемелік материалдары, 2024–2025 жж.