Баяндама

Тақырыбы: Мектеп жасына дейінгі балалардың ойлау қабілетін дамыту

Кіріспе
Мектеп жасына дейінгі кезең – баланың тұлғалық және зияткерлік дамуының ең маңызды сатысы. Бұл уақытта баланың ойлау қабілеті қарқынды дамып, қоршаған ортаны тануы, салыстыруы, талдауы және қорытынды жасауы қалыптаса бастайды. Сондықтан мектепке дейінгі ұйымдарда балалардың ойлау қабілетін дамыту – тәрбие мен оқытудың басты міндеттерінің бірі болып табылады.

Негізгі бөлім
Балалардың ойлау қабілеті бірнеше түрге бөлінеді:

• көрнекі-әрекеттік ойлау;

• көрнекі-бейнелік ойлау;

• сөздік-логикалық ойлау.

Мектеп жасына дейінгі балаларда алдымен көрнекі-әрекеттік ойлау дамиды. Бұл ойлау түрі заттармен тікелей әрекет жасау арқылы жүзеге асады. Мысалы, құрастыру, мозаика жинау, ойыншықтармен ойнау барысында бала заттардың қасиеттерін танып, олардың арасындағы байланысты түсіне бастайды.

Көрнекі-бейнелік ойлау суреттер, бейнелер арқылы дамиды. Ертегі тыңдау, сурет салу, әңгіме құрастыру сияқты жұмыстар баланың қиялын, елестету қабілетін және ойлауын жетілдіреді.

Ал сөздік-логикалық ойлау ересектермен қарым-қатынас жасау, сұрақ-жауап, әңгімелесу арқылы қалыптасады. Балалар өз ойын сөзбен жеткізуді, себеп-салдар байланысын түсіндіруді үйренеді.

Ойлау қабілетін дамытуда ойынның рөлі ерекше. Дидактикалық ойындар, логикалық тапсырмалар, жұмбақтар мен ребустар баланың қызығушылығын арттырып, ойлау белсенділігін күшейтеді. Сонымен қатар, тәрбиеші баланың жас ерекшелігін ескеріп, тапсырмаларды біртіндеп күрделендіріп отыруы қажет.

Қорытынды
Қорытындылай келе, мектеп жасына дейінгі балалардың ойлау қабілетін дамыту – олардың болашақ оқу жетістігінің негізі. Ойлау қабілеті жақсы дамыған бала мектеп бағдарламасын оңай меңгеріп, өз ойын еркін жеткізе алады. Сондықтан ойын, шығармашылық тапсырмалар, қарым-қатынас пен қолайлы орта арқылы баланың ойлауын жүйелі түрде дамыту – әрбір тәрбиеші мен ата-ананың басты міндеті.