Бауыржан Момышұлының «Ана тілін ардақта» өлеңі

«Бауыржантану» курсы бойынша

Алматы қаласы Б. Момышұлы атындағы №131 мектеп- лицей

Сыныбы: 6-сынып Қазақ тілі, әдебиеті пәнінің мұғалімі: Аманова Ж. Д.

Сабақтың тақырыбы: Бауыржан Момышұлының «Ана тілін ардақта» өлеңі

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Халқымыздың қаһарман ұлы Бауыржан Момышұлының өмірі, шығармашылығымен таныстыра отырып, «Ана тілін ардақта» өлеңінің мәні мен мазмұнын ашуға тырысу.

Дамытушылық: Б. Момышұлының еңбектерін, ерліктерін оқыту арқылы ой - өрісін, сөйлеу мәнерін, көзқарасын қалыптастыру, білім – білік дағдыларын дамыту, ізденіс жұмыстарына үйрету.

Тәрбиелік: Ана сүтімен келген тілді қадірлеу, шыбын жаны шырқырай қорғай білуге, Отансүйгіштікке, ерлікке, елжандылыққа, Отанын қорғай білуге тәрбиелеу.

Көрнекіліктер: Бауыржан Момышұлының жазған кітаптары, батыр туралы жазылған естеліктер, дәйексөздер, қанатты сөздер.

Сабақтың дәйексөзі: «Тіл тағдыры− ел тағдыры, ана тілі, сөз құдіреті»
«Анамыздың ақ сүтімен бойымызға дарыған тілімізді ұмыту−бүкіл ата-бабамызды, тарихымызды ұмыту»(Б. Момышұлының қанатты сөздері).

Әдісі: Сұрақ – жауап, баяндау, проблемалық сұрақтар қою, шығармашылық жұмыс.

Сабақ барысы:

Ұйымдастыру кезеңі: Әні: Т.Исалиевтікі, Сөзі: А.Байғожаевтің «Батыр Бауыржан» әнін тыңдату.

Әннен үзінді

Ақ боранда азынаған қақаған,
Жаудың қолы Москваға тақаған.
Тайсалмады жау сұсынан жас қазақ,
Мирас еткен батырлықты атадан

Қайырмасы:
Әрқашан аты ауызда,
Ықпаған батыр дауылдан.
Айналған даңқы аңызға,
Момыштың ұлы Бауыржан.

1.Әнде кім туралы айтылған?

-Бауыржан Момышұлы жайында

2.Ол кісі жайлы не білеміз?

−Батыр

−Ақын

−Жазушы

−Әскери қолбасшы

−Тіл жанашыры т.б.

3.Қандай батырлық, ерлік істерін айта аласыңдар?

−

4.Қандай кітаптарымен таныссыңдар?

−«»

5.Біздің мектепке неге Бауыржан Момышұлының есімі берілген?

−

6.Қандай өлеңдері естеріңде?

7. Ана тілі туралы жазылған өлеңі жайында не білеміз?

8. Өлеңді мәнерлеп оқу

Ана тілін ардақта

Көшеде бояу ерін сылқылдаған,
Былдырап орысшылап жырқылдаған,
Ұмытып ана тілін, салт-санасын,
Не қалды тілімізде жыртылмаған.

Отбасы түсініксіз жатқан былдыр,
Газетте қазақ сөзі аз,шылдыр-мылдыр.
Оқысаң алып кітап шым-шытырық,
Ойпырмай,сандырақ па,бұл не былжыр?

Ержеткендер сөйлейді орысшылап,
Кім отыр сөз құрылысын қынап-сынап,
«Мамасы» мен «папасы» шүршіт болып,
Күйдірді-ау,шүршітшілеп, бала жылап.

9.Өлең қай жылы жазылған?

− 15.02.1944жыл

10. Өлеңді жазуға себеп болған не деп ойлайсыңдар?

11.Өлеңнің әр шумағын оқыта отырып талдау.

12.Өлең құрылысын талдау.

А) «ардақтау» сөзінің синонимдері- құрметтеу, қадірлеу...

Ә) еліктеуіш сөздерді қолдану шеберлігі(шылдыр- былдыр, жырқылдау, былдыр...)

Б) ана тілі жөніндегі қанатты сөздері

13. Анамыздың ақ сүтімен бойымызға дарыған тілімізді ұмыту−бүкіл ата-бабамызды, тарихымызды ұмыту (сенің пікірің, ойың?)

«Дініңді бұзсаң да, тіліңді бұзба» деген Б. Момышұлының сөзімен аяқтау

Қортындылау: «Тілім менің, бүлінбегін» эссе жазу