Бейбіт дипломатия және тату көршілік — жанжалсыз әлем

Жетекшісі: география пәні мұғалімі Байжанова айгул Орынтаевна
Автор: Алипбай Аяла, 7 «В» сынып оқушысы

Кіріспе

Бүгінгі таңда бүкіл әлем үшін ең маңызды құндылықтардың бірі – бейбітшілік пен татулық. Соғыс, жанжал және өзара түсінбеушілік адамзатқа үлкен қайғы мен шығын әкеледі. Сондықтан әр ел мен әр адам бейбіт өмір сүрудің, бір-бірімен тату болудың жолын іздеуі қажет. Осындай маңызды ұғымдарды біріктіретін түсінік – бейбіт дипломатия және тату көршілік.

Бейбіт дипломатия – елдер арасындағы мәселені соғыссыз, келісім мен өзара түсіністік арқылы шешудің жолы. Ал тату көршілік – көрші елдермен достық қарым-қатынасты сақтау, бір-біріне көмектесіп, құрметпен қарау дегенді білдіреді. Бұл ұстанымдар тек мемлекеттерге ғана емес, бізге – оқушыларға да қатысты. Себебі достармен, сыныптастармен және отбасымызбен тату болу – үлкен қоғамдағы бейбіт өмірдің алғашқы қадамы.

Қазақстан — бейбітшілікті бәрінен жоғары қоятын мемлекет. Біздің еліміз көптеген елдермен достық қарым-қатынас орнатып, халықаралық деңгейде бейбітшілік пен келісімнің символына айналды. Елде түрлі ұлт пен ұлыс өкілдері өмір сүрсе де, бәрі бір шаңырақ астында тату-тәтті ғұмыр кешуде.

Мен бұл тақырыпты таңдаған себебім — қазіргі әлемде бейбітшілік пен өзара құрметтің маңызы күн сайын артып келеді. Әлемдік тұрақтылықты сақтау үшін біз, жас ұрпақ, бейбітшіліктің қадірін түсініп, өз ортамызда татулық пен достықты нығайтуға атсалысуымыз керек деп ойлаймын.

Негізгі бөлім

1. Бейбіт дипломатияның мәні

Бейбіт дипломатия — бұл елдер арасындағы қарым-қатынасты соғыссыз, келісім мен өзара түсіністік арқылы шешудің жолы. Мұндай саясат адамдардың амандығын, елдің тұрақтылығын қамтамасыз етеді.

Мысалы, Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін барлық көрші мемлекеттермен шекарасын бейбіт жолмен белгілеп, достық келісімдерге қол қойды. Бұл — еліміздің дипломатиялық мәдениетінің жоғары екенін дәлелдейді.

Сонымен қатар, Қазақстан Біріккен Ұлттар Ұйымының белсенді мүшесі ретінде бейбітшілікті сақтау, ядролық қарудан бас тарту, экологиялық және гуманитарлық мәселелерді шешу бағытында маңызды бастамалар көтерді. Елдің бұрынғы астанасы — Семейде орналасқан ядролық полигонның жабылуы бүкіл әлемге бейбіт жолды таңдаудың нақты мысалы болды.

Бейбіт дипломатияның тағы бір маңызы – ол халықтарды бір-біріне жақындатады. Елдер арасындағы мәдени байланыстар мен ортақ жобалар адамдарды түсіністікке, достыққа тәрбиелейді. Міне, осы арқылы әлемде сенім мен сыйластыққа негізделген қатынас қалыптасады.

2. Тату көршілік қағидаты

Тату көршілік – елдердің бір-бірімен сыйластықта, өзара көмек пен ынтымақта өмір сүруі.

Қазақстан географиясы бойынша Еуразияның дәл ортасында орналасқан. Бұл — көрші мемлекеттермен қарым-қатынас орнатуда ерекше мүмкіндік береді. Біздің еліміз Ресеймен, Қытаймен, Қырғызстанмен, Өзбекстанмен және Түрікменстанмен достық пен ынтымақтастық орнатқан. Бұл көрші елдермен экономикалық, мәдени және рухани байланыстардың дамуына жол ашты.

Мысалы, шекара маңындағы сауда орталықтары, халықаралық көрмелер мен мәдени күндер көрші халықтардың бір-бірін жақсы түсінуіне көмектеседі. Сондай-ақ “Шанхай ынтымақтастық ұйымы” мен “Орталық Азия елдері” одағы – осы татулықтың нақты нәтижесі.

Тату көршілік тек мемлекеттерге ғана емес, адамдардың өміріне де тән ұғым. Біз күн сайын бір-бірімізбен сөйлесіп, көмектесіп, бірге әрекет етеміз. Егер әр адам өз ортасында татулық пен мейірімге ұмтылса, онда қоғамда түсіністік пен бейбіт өмір орнайды. Сондықтан тату көршілік — үлкен саясаттың да, қарапайым өмірдің де басты қағидасы.

3. Жанжалсыз әлемге қадам

Жанжалсыз әлем құру — бұл тек арман емес, оны жүзеге асыру әр адамның қолында.

Бейбіт өмірге ұмтылу – адалдықтың, төзімділіктің және жауапкершіліктің белгісі. Егер біз дауласудың орнына келісіп, түсінуге тырыссақ, онда ешқандай жанжал туындамайды.

Мектеп өмірінен де мысал келтіруге болады: кейде оқушылар арасында келіспеушілік болады, бірақ оны сабырмен, сыйластықпен шешсең – барлығы тез бейбіт жолға түседі. Осындай кішкентай істерден үлкен бейбітшілік басталады.

Бүгінгі заманда бейбіт өмір мен достық тек елдер арасындағы қатынастарды емес, адамзаттың ортақ болашағын анықтайды. Табиғатты қорғау, кедейлікпен күресу, білім мен ғылымды дамыту сияқты мәселелер тек ынтымақ пен бірлікте шешіледі. Демек, тату көршілік – жер бетіндегі өмірдің тұрақтылығы мен өркендеуінің негізі.

Қорытынды

Қорыта айтқанда, бейбіт дипломатия мен тату көршілік – тек мемлекеттер арасындағы келісім емес, бүкіл адамзаттың тыныштығы мен болашағының кепілі. Егер елдер бір-бірімен түсіністік пен құрмет негізінде сөйлессе, онда әлемде ешқашан соғыс та, жанжал да болмайды.

Қазақстан – бейбітшілік пен достықты жоғары бағалайтын ел. Біздің еліміз ядролық қарудан бас тарту арқылы бүкіл әлемге бейбіт өмір сүрудің үлгісін көрсетті. Бұл – нағыз адалдық пен жауапкершіліктің көрінісі. Осындай ұстанымдар еліміздің халықаралық беделін арттырып, басқа мемлекеттермен достық қатынасты нығайта түсті.

Бейбітшілік тек мемлекет басшыларының немесе дипломаттардың ісі емес, ол – әр адамның жүрегінен басталатын қасиет. Егер біз өз ортамызда тату болсақ, бір-бірімізге түсіністікпен қарап, мейірімділік танытсақ, онда үлкен әлем де тату өмір сүреді.

Мектеп оқушысы ретінде мен де өз достарыммен тіл табысып, бір-бірімізді сыйлауға тырысамын. Себебі кішкентай ортадағы татулық – үлкен қоғамдағы бейбітшіліктің бастамасы. Әрқайсымыз өз өмірімізде тату көршілік пен сабырлылыққа мән берсек, әлемде шынайы жанжалсыз өмір орнайды.

Сондықтан менің тілегім — барша адамзат бейбітшілікті қорғап, достықты дәріптесін!

Бейбіт әлем — біздің ортақ үйіміз, ал оны сақтау — әрқайсымыздың борышымыз.

Автор: Алипбай Аяла, 7 «В» сынып
Жетекшісі: география пәні мұғалімі

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1. Назарбаев, Н. Ә. Бейбітшілік пен келісім – біздің басты құндылығымыз. – Астана: Ел кітапханасы, 2018.

2. Қазақстан Республикасының Конституциясы. – Астана, 1995 (өзгерістер мен толықтыруларымен).

3. Қазақстанның сыртқы саясаты және халықаралық қатынастар. – Алматы: Мектеп баспасы, 2021.

4. Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) ресми сайты – https://www.un.org

5. Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрлігі. Ресми сайт – https://www.gov.kz/mfa

6. Төлеубекова, Р. А. Тәрбиенің теориясы мен әдістемесі. – Алматы: Дарын, 2019.

7. Адал ұрпақ – жарқын болашақ. Республикалық жобалық жинақ. – Нұр-Сұлтан, 2022.

8. География пәні бойынша оқу құралы: Дүниежүзі елдері және халықаралық қатынастар. – Алматы: Атамұра, 2023.

9. Интернет ресурстар:
   – https://massaget.kz – “Қазақстан – бейбіт ел” мақаласы.
   – https://egemen.kz – “Тату көршілік – тұрақтылық кепілі” мақаласы.