БІЛІМ БЕРУ ҰЙЫМЫНДА KPI ЖҮЙЕСІН ЕНГІЗУ БОЙЫНША ӘДІСТЕМЕЛІК ҰСЫНЫМ

«Жамбыл облысы әкімдігінің білім басқармасы Тараз қаласының білім бөлімінің Шайқорық орта мектебі» коммуналдық мемлекеттік мекемесі

Бекмолдаев Махмут Мусаевич, директордың оқу ісі жөніндегі орынбасары, екінші санаттағы басшы орынбасары

МАҚАЛА

БІЛІМ БЕРУ ҰЙЫМЫНДА KPI ЖҮЙЕСІН ЕНГІЗУ БОЙЫНША ӘДІСТЕМЕЛІК ҰСЫНЫМ

KPI жүйесін енгізу — тек бақылау құралы емес, ол ұйымның даму мәдениетін қалыптастыратын басқару жүйесі. Дұрыс енгізілген жағдайда, ол білім беру сапасын арттырып, қызметкерлердің кәсіби өсуіне ықпал етеді.

Қазіргі білім беру ұйымдарының тәжірибесінде оқу нәтижелерін бағалау, талдау және басқару үдерістері көбіне жүйесіз және фрагменттік сипатта жүзеге асырылып келеді. Білім сапасының көрсеткіштері тұрақты әрі кешенді мониторингке негізделмей, көбінесе тоқсандық немесе жылдық қорытындылармен ғана шектеледі. Нәтижесінде оқу жетістіктерінің динамикасы толық талданбайды, ал басқарушылық шешімдер нақты деректерге сүйенбей, жалпы сипатта қабылданады.

Сонымен қатар, педагогтердің кәсіби қызметін бағалау жүйесінде де бірізділік жеткіліксіз. Мұғалімдердің сабақ сапасы, кәсіби дамуы және оқу нәтижелеріне қосқан үлесі нақты көрсеткіштер арқылы кешенді бағаланбайды. Бұл педагог қызметін объективті талдауға және кәсіби дамуды тиімді жоспарлауға кедергі келтіреді.

Білім алушылардың оқу жетістіктерін бағалау үдерісінде де белгілі бір олқылықтар байқалады. Оқушылардың академиялық үлгерімі, функционалдық сауаттылығы және шығармашылық жетістіктері жүйелі түрде талданбайды, нәтижесінде оқу сапасын арттыруға бағытталған нақты шаралар жеткілікті деңгейде анықталмайды.

Мектепішілік бақылау жұмыстары көбіне формалды түрде жүргізіліп, бақылау, талдау және түзету кезеңдері арасында логикалық және жүйелі байланыс қалыптаспаған. Жүргізілген бақылау нәтижелері көбіне тек есеп беру деңгейінде қалып, оларды негізге ала отырып тиімді басқарушылық шешімдер қабылдау тәжірибесі жеткілікті деңгейде дамымаған. Бұл жағдай білім беру ұйымында деректерге негізделген және нәтижеге бағытталған басқару мәдениетінің толық қалыптаспағанын көрсетеді.

Осы мәселелерді шешу қажеттілігі білім беру ұйымында басқарудың жаңа тәсілдерін енгізуді талап етеді. Атап айтқанда, оқу сапасын басқаруда нақты көрсеткіштер жүйесіне негізделген, жүйелі мониторинг пен талдауды қамтитын тиімді басқару моделін қалыптастыру өзекті болып табылады.

Осы тұрғыдан алғанда, KPI (Key Performance Indicators) көрсеткіштер жүйесін енгізу білім беру ұйымының қызметін кешенді бағалауға, оқу нәтижелерін тұрақты мониторингтеуге және педагогтердің кәсіби қызметін объективті талдауға мүмкіндік береді. KPI жүйесі басқарушылық шешімдерді нақты деректерге негіздеуге, мектеп қызметін жүйелеуге және білім сапасын арттыруға бағытталған тиімді басқару тетігін қалыптастырады.

Ұсынылып отырған әдістемелік ұсыным осы мәселелерді шешуге бағытталған. Оның ерекшелігі – практикалық бағыттылығы мен нақты басқарушылық әрекеттер алгоритміне негізделуінде. Ұсынымда KPI көрсеткіштер жүйесі мектеп деңгейінде құрылымдалып, оқу сапасын басқарудың кезеңдік моделі ұсынылады. Сонымен қатар, мониторинг, талдау және шешім қабылдау механизмдері нақты көрсетіліп, директордың оқу ісі жөніндегі орынбасарына арналған циклограмма мен практикалық модель берілген.