Тілеубергенова Гүлбану Жұмабекқызы

Білім беруде Class Dojo бағдарламасын тиімді пайдалану әдістері

«Альфалар» — еріксіз ғаламдық экспериментке қатысушылар.

Оларға аниматорлар мен оқулықтардың орнына экранға қарау ұсынылды».

Марк МакКриндл, The New York Times-қа берген сұхбатында.

Қазіргі мектеп оқушысын елестетіп көрейік — Альфа ұрпағының типтік өкілі (2010 жылдан кейін дүниеге келген балалар; бұл терминді австралиялық зерттеуші Марк МакКриндл ұсынған). Бұл — гаджетті қолына алған сәттен бастап дүниені экран арқылы танып-біле бастаған бала. Ол ақпараттың үлкен әрі жылдам ағынына үйренген, бір нәрседен екіншісіне тез ауысуға дағдыланған, жаңалықтарға ашық…

Мұғалімдердің басты міндеті — осы ақпарат ағынын жүйелеу: хаостан білім негізін, дүниетанымды, тұлғалық қасиеттер мен заманауи soft skills дағдыларын қалыптастыру. Демек, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды (АКТ) пайдалану — бұл тек мемлекеттік білім стандартының талабы ғана емес, бұл — қазіргі оқушылардың табиғи сұранысы. Оны елемей қоюға болмайды. Керісінше, біз оны тек білім беру үшін емес, сонымен қатар тәрбиелік мақсатта да тиімді қолдануымыз қажет.

Осы мақалада мен Class Dojo атты интерактивті бағдарламаны ағылшын тілі сабақтарында қолдану тәжірибеммен бөліскім келеді.

ClassDojo — кез келген гаджетте немесе компьютерде пайдалануға болатын ,оқушылардың тәртібін, белсенділігін және оқу нәтижелерін бақылап, бағалауға арналған интерактивті тегін онлайн платформа. Ол мұғалімдерге оқу үдерісін жеңілдетуге, оқушылармен тиімді қарым-қатынас орнатуға және оқыту барысын ұйымдастыруға көмектеседі. Әсіресе, бастауыш сыныптарда бұл жүйе өте пайдалы, өйткені ол балалардың мотивациясын арттырады, сыныпта тәртіп орнатуға мүмкіндік береді және оқу процесін қызықты әрі интерактивті етеді.

https://teach.classdojo.com сілтемесі арқылы өтіп, мұғалім ретінде тіркеліп, сыныптарды құра аласыз. Қолдануды ыңғайлы ету үшін мен бұл қосымшаны телефонға орнатып, өз логинім мен паролім арқылы кіремін.

Сыныпты мен өзім құрып қоямын, ал оқушылардың аты-жөндері жазылады. Балаларға әрқайсысында өзінің үй жануары — монстрик (күлдіргі бейне) болатынын айтамын. Мұнда бір жайтты ерекше атап өткім келеді: бұл Доджиктер балалар үшін сабақта болып жатқан жағдайларға деген эмоциялық байланыс көзіне айналады. Кейбір балалар өздерінің монстриктерін ауыстыруды сұрайды — мен әрқашан рұқсат беремін.

Бастапқыда бірден ережелерді түсіндіремін:
баллдарды келесі жетістіктер үшін жинауға болады:

• жазбаша жұмыс үшін («3» — 1 балл, «4» — 2 балл, «5» — 3 балл),

• жұппен жұмыс істеп, диалогтарды орындағанда,

• үй тапсырмасын орындағанда,

• сабақтағы жауаптар үшін,

• сыныптасына немесе мұғалімге көмектескенде,

• тапсырманы алғаш орындаған алғашқы 3 оқушыға (мысалы, тақтадан көшіріп жазу) — әрқайсысына 1 балл,

• сондай-ақ сабақтағы жоғары белсенділік үшін.

Сол сияқты, оқушылар кей жағдайда баллдарынан айырылуы да мүмкін. Мысалы:

• оқулық немесе дәптерін ұмытып келгені үшін,

• парта үстіндегі тәртіпсіздік үшін,

• үй тапсырмасын орындамағаны үшін,

• сыныптастарына немесе мұғалімге құрметсіз қарым-қатынас көрсеткені үшін,

• тапсырманы орындаудан бас тартқаны үшін,

• шулы, тәртіпсіз мінез-құлық үшін,

• сабаққа кешіккені үшін.

Егер біреуге қателесіп балл қосып қойсам, мен «by mistake» деген белгішені қолданамын. Ал «Red card» — бұл тәртіп бұзушылыққа арналған жеке тәртіптік ереже ретінде қолданылады.

Әрине, барлық оқушылар ережені мұқият тыңдағаны үшін бірден ұпай алады! Сонымен қатар, мен балаларға бұл монстриктердің менің телефонымда екенін көрсетемін, ұпайды дәл сол жерде беремін, ал бұл экранда бірден көрініп тұрады. Балалар бұл көрініске сиқырдай қарап, таңырқай қарайды. Дәл осы сәттен бастап нағыз жарыс басталады.

Балаларға әркім өз монстригіне жауапты екенін, оған «қамқорлық жасау» керек екенін түсіндіру өте маңызды. Сонымен қатар тоқсан соңында жеңімпаздарды анықтаймыз. Ал сынып ішіндегі ең үздік үш оқушы Homework pass алады – оны олар келешекте үй тапсырмасын орындамауға пайдалана алады.

Айта кету керек, Class Dojo сайтында «кездейсоқ таңдау» функциясы бар – Доджиктер кім жауап беретінін өздері таңдайды. Осылайша, мұғалім бір оқушыны сұрап, екіншісін атамағанда туындауы мүмкін реніштің алдын аламыз.

Бұдан бөлек, таймер функциясы да бар – балалар экраннан уақытты және кері санақты көріп отырады (бұл да реттеуші дағдыларды дамытады).

Жоғарыда аталған Class Dojo қолдану әдістері арқасында оқушылар менің ағылшын тілі сабақтарыма қуана қатысады. Class Dojo-ны қолдану тәжірибемде мен бірде-бір рет сыныптасыңнан ұпай сұраудан немесе сол сұраққа жауап беруден бас тартқан оқушыны көрген жоқпын. Тәртіп мәселелері де оңай және жылдам шешіледі, өйткені ережелер сабақтың басынан-ақ орнатылған, және бүкіл сынып (сондай-ақ, Доджиктер) олардың орындалуын қатаң қадағалайды. Ұпайлар берілетін және алынатын критерийлер бәріне түсінікті және көрініп тұрады. Мұғалім Доджиктер мен оқушылар арасындағы объективті делдал рөлін атқарады, осылайша жеке оқушыларға қатысты әділетсіздік туралы сұрақтар өздігінен шешіледі.

ClassDojo — мұғалімдерге оқушылардың тәртібін басқаруға, оқу процесін ұйымдастыруға және оларды мотивациялауға арналған тиімді құрал. Оны дұрыс пайдалану арқылы мұғалімдер оқушылардың белсенділігін, тәртібін және білім сапасын арттыра алады. Сонымен қатар, бұл жүйе ата-аналармен тиімді қарым-қатынас орнатуға мүмкіндік береді, бұл оқушылардың оқу процесіне үлкен әсер етеді. Осылайша, Class Dojo маған білім беру және тәрбиелеу нәтижелеріне қол жеткізуге көмектеседі.