БІЛІМ БЕРУДУГІ SMART- ТЕХНОЛОГИЯЛАР

БІЛІМ БЕРУДЕГІ SMART- ТЕХНОЛОГИЯЛАР

Самекенов Б.К.

Өскемен қаласы бойынша білім бөлімінің

«№22 орта мектебі» коммуналдық мемлекеттік

мекемесінің информатика пәні мұғалімі

Қазіргі білім беру жүйесін реформалау мұғалімдер құрамына жаңа талаптар қояды. Еркін және белсенді ойлау, өз қызметінің нәтижелерін болжау және сәйкесінше тәрбие мен оқу үрдісін модельдей алатын мұғалім алдындағы міндеттерді шешудің кепілі болып табылады. Бүгінгі таңда тез өзгеретін әлемде әлеуметтендірілген жеке тұлғаны тәрбиелеуге қабілетті мұғалімнің жоғары білікті, шығармашылықпен жұмыс жасайтын, әлеуметтік белсенді және бәсекеге қабілетті жеке тұлға болуға тиіс.

Қоғамның әлеуметтік-экономикалық және рухани дамуының нәтижелері мұғалімдердің кәсіби деңгейіне, олардың үздіксіз білім алу қабілетіне тікелей байланысты. Педагогикалық құрамның сапасы білім беру жүйесінің ең маңызды құрамдас бөлігі болып табылады, өйткені барлық басқа компоненттердің орындалуы тікелей осы немесе басқа білім беру жүйесін қамтамасыз ететін адам ресурстарына байланысты.

Жетілдірілген педагогикалық технологиялар негізінде жаңа ұрпаққа білім беру функциясы жүктелген мұғалімдер, жас ұрпақты болашақ өмірге дайындаудың және қазіргі заманғы ойлау қабілеті бар адамды тәрбиелеудің миссиясын анықтай алатын, өмірде өзін-өзі сәтті жүзеге асыруға қабілетті болуы қажет.

Мұғалімдердің біліктіліктерін арттыру проблемасына назар аударылуы көптеген факторлармен түсіндіріледі:

• ғылыми ақпараттың көлемінің артуы;

• техника және технология саласындағы прогресс;

• білім, ғылым және өндірістің интеграциялануы;

• жаһандық (демографиялық, энергетикалық және экономикалық) проблемалардың тереңдеуі.

XXI ғасырдың басында ақпараттық-коммуникациялық технологиялармен (АКТ) танысу, оларды нақты білім беру үдерісіне енгізу, заманауи ақпараттық инфрақұрылым құру және түбегейлі жаңа мультимедияны шығару кезеңі аяқталады деп айта аламыз. Сондықтан заңды сұрақ туындайды: жинақталған тәжірибені қалай бағалауға болады және одан әрі не істеу керек ?

Smart education - бұл барлық білім беру үдерістерін, сондай-ақ осы үрдістерде қолданылатын әдістер мен технологияларды жан-жақты жаңартуды көздейтін тұжырымдама. Білім беру контексіндегі Smart тұжырымдамасы ақылды тақта, ақылды экран, кез-келген жерден Интернетке қосылу сияқты технологиялардың пайда болуын талап етеді. Осы технологиялардың әрқайсысы контентті құру, жеткізу және өзектендіру үрдісін қайта құруға мүмкіндік береді. Оқыту тек сыныпта ғана емес, үйде де, кез-келген жерде де мүмкін болады: мұражай немесе кафе сияқты қоғамдық орындарда. Білім беру үрдісін байланыстыратын негізгі элемент - интерактивті білім мазмұны, оның негізінде уақыттық және кеңістіктік шектеуді алып тастауға мүмкіндік беретін бірыңғай репозитарийлер құрылады. АКТ-ны дамытудың қазіргі кезеңінде классикалық білім беру технологияларымен ғана емес, электронды оқыту технологияларымен де қанағаттандыра алмайтын қажеттіліктер көбірек пайда болуда.

Қазіргі уақытта электрондық оқытудан Smart (ағылшынша - ақылды, ұғымтал, жігерлі) электрондық оқытуға және Smart Education (ақылды білім) жүйесіне көшу жүріп жатыр. Smart Education тұжырымдамасы - бұл көптеген дереккөздердің болуын, мультимедияның максималды әртүрлілігін, тыңдаушының деңгейіне және қажеттіліктеріне тез және оңай бейімделуге мүмкіндік беретін икемділік.

Білімнің үнемі өсуі мен жаңаруы жағдайында құзыреттіліктің үздіксіз дамуы қазіргі білім беру жүйесінде ең өзекті мәселе болып табылады. Білім беруді дамыту үшін адами капиталдың әсері енді жеткіліксіз. Бірінші кезекте білім беру ортасын өзгерту керек, тек еңбек ресурстарының білім көлемін ұлғайту емес, білім мазмұнының өзі, оның әдістері, құралдары мен орталары сапалы түрде өзгеріп, SMART білімге көшу қажет.

Аналитикалық, күрделі мәселелерді шешу дағдылары, жаңашылдық - жаңа идеяларды дамыту мен оларды жүзеге асыра білу, мәдениаралық коммуникативті дағдылар сияқты құзіреттерді дамыту қажет. МЭСИ профессоры В.П. Тихомировтің қазіргі кездегі білім беруді дамытудың негізгі ұстанымын өте дәл айтты: «Ескі білім беру жүйесі ешбір жағдайда адамдарды SMART-қоғамда еңбек пен өмірге даярламайды. SMART технологияларсыз инновация мүмкін емес. Егер білім беру жүйесі осы даму бағыттарынан артта қалса, онда ол тежегішке айналады».

SMART ұғымы білім беруде біздің өмірімізге кәсіби қызмет пен жеке өмірді жеңілдететін түрлі ақылды құрылғылар енгеннен кейін пайда болды (смартфон, ақылды үй, ақылды автомобиль - интеллектуалды автомобиль, смарт тақта - интерактивті интеллектуалды электронды тақта, SMART жүйесі компьютердің қатты дискісін өздігінен диагностикалау үшін). SMART дегеніміз - белгілі бір қызмет түрі үшін ортаны құрайтын құрылғылардың интеллектуалды деңгейінің арттыру. Бұл ұғымды білім беру жүйесіне енгізу бастапқы кезеңде, терминдер мен негізгі ұғымдар қалыптасу сатысында.

SMART-ты білімге қатысты түсіну оқушыларға білімді жеткізу үшін смартфондар мен басқа да ұқсас құрылғыларды қолданудан бастап, кіріктірілген интеллектуалды виртуалды ортаны қалыптастыруға, соның ішінде SMART санатындағы құрылғыларды пайдалану жатады.

Соңғы онжылдықта жаңа технологиялардың пайда болу жылдамдығы едәуір өсті, жыл сайын өндірушілер кәсіби қызмет пен байланыс үшін жаңа құрылғылар ұсынады. Жаңа SMART технологиялары білім беру және SMART құрылғыларын кеңінен қолдану үшін қолданылатын платформаларды өзгертуді талап етеді. Білім беру мазмұны жағынан да, технологиясы мен оқыту әдістемесі жағынан да қарқынды дамып келе жатқан салалардың біріне айналуы қажет. Білім мазмұнының жаңару жылдамдығы мен технологиялардың жаңаруы білім беру жүйесінің сапа өлшемі ретінде қарастырылуы керек.

Microsoft Power Point немесе Macromedia Flash сияқты бағдарламалық жасақтама пакеттерінде жасалған мультимедиялық презентацияларды қолдану арқылы сабақтарды өткізу қалыпты жағдайға айналды. Алайда, білім беру саласына әдеттегі презентация технологияларымен жаңа, интерактивті деп аталатын технологиялар еніп жатыр, бұл слайд-шоу түрінде жасалған презентациядан алыстауға мүмкіндік береді. Интерактивті жабдықты қолданатын презентацияның жаңа түрі (SMART тақталары, Sympodium интерактивті экрандары) - баяндамашы ​​сөйлеген кезде жасаған презентация - осы жерде және осы уақытта жасалатын презентация. SMART Boards интерактивті тақталарында арнайы маркермен жазуға, оқу материалын көрсетуге және экрандағы кескінге жазбаша түсініктеме беруге болады. Сонымен бірге SMART Board интерактивті тақтасында жазылғандардың барлығы оқушыларға ұсынылады, магниттік тасымалдағыштарда сақталады, басылып шығарылады және электронды пошта арқылы жоқ оқушыларға жіберіледі. SMART Board интерактивті тақтасында дәріс барысында құрылған сабақ материалы кіріктірілген видеорекордер арқылы жазылады және оны бірнеше рет қайталап ойнатуға болады. Тақтаны интерактивті ету үшін бірнеше озық технологиялар пайдаланылады. Бірінші технология - резистивті сенсорлық технология, екіншісі - SMART Technologies компаниясының DViT технологиясы. Мұнда экранның бұрыштарында орналасқан арнайы сандық бейнекамералар қолданылады. Сонымен қатар, арнайы қондырманың көмегімен кез-келген плазмалық тақтаны интерактивті тақтаға айналдыра аласыз.

Әрине, SMART тақталардың барлық қасиеттерін барынша толық қолдану үшін арнайы бағдарламалық жасақтамалар (SMART Notebook, Bridgit, SynhronEyes) жасалған. Осы бағдарламалардың әрқайсысының өзіндік ерекшеліктері бар. SMART Notebook сізге мәтінмен және объектілермен жұмыс істеуге, ақпаратты сақтауға және жазылған мәтінді терілген мәтінге айналдыруға мүмкіндік береді. Bridgit бағдарламасы бүкіл әлемдегі серіктестерге презентацияларды тез және оңай жеткізуге, құжатыңыз бойынша кері байланыс алуға мүмкіндік береді. Жұмыс үстеліндегі мәлімдемеңіздің тиімді негізгі жерлерін ерекшелеу арқылы, бағдарлама барлық конференцияға қатысушыларға нақты уақыт режимінде экрандарына көрсетеді. SynhronEyes бағдарламалық жасақтамасының көмегімен мұғалім оқушылардың не істеп жатқанын бақылай алады, барлық оқушылардың мониторларын тақтаға шығарады, оқушылардың мониторларын бұғаттайды, интерактивті тақтадан оқу материалын оқушылардың компьютерлеріне жібере алады.

Интерактивті тақтамен жұмыс жасау кезінде оқушылардың зейіні артады, оқу материалын тез меңгереді, нәтижесінде әр оқушының үлгерімі артады. Білім беру саласына жаңа технологияларды енгізу, білімді репродуктивті берудің дәстүрлі үлгісінен білім берудің жаңа, шығармашылық түріне көшуге әкеледі. Қазіргі білім берудің негізгі міндеттерінің біріншісі - оқушылардың білім алуға деген тұрақты қызығушылықтары мен ынталарын қалыптастыру болса, екіншісі - шығармашылық шешімдердің көмегімен осы білімді игерудің жаңа формалары мен құралдарын қарастыру.