Биология 11 сынып Тақырыбы: Жасуша мембранасы арқылы заттар тасымалдануының типтері (Бұл тақырыпта түсіндірме, сұрақ-жауап, дидактикалық, логикалық, тест тапсырмалары жауаптарымен жинақталып берілген)

Биология 11 сынып Тақырыбы: Жасуша мембранасы арқылы заттар тасымалдануының типтері Жасуша мембранасы арқылы заттар тасымалы жасушаның тіршілік әрекетін қамтамасыз ету үшін маңызды процесс. Бұл тасымал бірнеше механизмдер арқылы жүзеге асады, олардың әрқайсысының өз ерекшеліктері бар. 1. Пассивті тасымал (диффузия) Пассивті тасымал – заттардың жасуша мембранасы арқылы энергия жұмсамай, жоғары концентрация аймағынан төмен концентрация аймағына қарай қозғалуы. Пассивті тасымал бірнеше түрге бөлінеді: • Қарапайым диффузия: Заттар жасуша мембранасы арқылы мембрананың липидті қабатынан тікелей өтеді. Мұнда заттар концентрация градиенті бойынша қозғалады (мысалы, оттегі, көмірқышқыл газы). • Жеңілдетілген диффузия: Бұл кезде заттар арнайы тасымалдаушы белоктар немесе арналар арқылы өтеді (мысалы, глюкоза мен амин қышқылдарының тасымалы) • Осмос – судың жартылай өткізгіш мембрана арқылы жоғары концентрация аймағынан төмен концентрация аймағына қарай өтуі. Бұл процесс жасушадағы су балансы ме