Түсінік хат
Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2018 жылғы 20 қыркүйектегі № 469 бұйрығына 81-қосымша Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына 521-қосымша
Жеңіл ақыл-ой кемістігі бар білім алушыларға арналған сыныптары үшін «Жаратылыстану» пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы
1-тарау. Жалпы ережелер
1. Жеңіл ақыл-ой кемістігі бар білім алушыларға арналған 6-9 сыныптары үшін «Жаратылыстану» пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы (бұдан әрі – Бағдарлама) «Білім туралы» 2007 жылғы 27
шілдедегі Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабы 6) тармақшасына сәйкес әзірленген.
2. «Жаратылыстану» оқу пәнінің мақсаты – білім алушыларда айналадағы әлем, өлі табиғат, өсімдіктер, жануарлар, адам ағзасының құрылысы мен қызметтері туралы қолжетімді білімдерін қалыптастыру.
3. Оқу пәнінің міндеттері:
1) өлі және тірі табиғаттың негізгі элементтері туралы, сондай-ақ адам ағзасы
мен оның денсаулығы туралы білімдерін қалыптастыру;
2) табиғи құбылыстар (жаңбыр, қар, жел, тұман, күз, қыс, көктем, жаз)
туралы түсініктерін қалыптастыру;
3) кейбір өсімдіктерді өсіру және оларды күту дағдылары, үй
жануарларына күтім жасау тәсілдерін қалыптастыру;
4) салауатты өмір салтын ұстану, өз денсаулығын сақтау және нығайту
дағдыларын қалыптастыру;
5) табиғатқа деген қарым-қатынасын қалыптастыру.
2-тарау. Оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер
4. Бағдарлама «Айналадағы әлем» пәні шеңберіндегі білім алушылардың бұрынғы дайындығын ескере отырып құрылған. Курсты меңгеру барысында «География» (Қазақстан географиясы, құрлықтар мен мұхиттар географиясы), «Тарих» (Біздің өлкенің тарихы), сондай-ақ ана тілінің, оқу және математиканың курстарымен пәнаралық байланыс орнатылады.
5. «Жаратылыстану» пәні бойынша оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер арнайы педагогика принциптеріне сәйкес жүзеге асырылады:
1) жеңіл ақыл-ой кемістігі бар білім алушыларды оқытудың түзете-дамыту бағыттылығы оқу әрекетінің арнайы әдістері және тәсілдерімен қамтамасыз етіледі. Ойлау процестерінің енжарлығы, танымдық белсенділіктің
төмендігі, ойлау қызметінің жалпылау және абстракциялаудың әлсіздігі, сөйлеу тілі дамуының кешеуілдеуі ескеріледі. Білім алушылармен жұмыс барысында еліктеу қабілеттері және сақталған көрнекі-әрекеттік ойлау мүмкіндіктеріне сүйенеді. Тірі және өлі табиғат туралы қалыптасқан түсініктері білім алушылардың мынадай психикалық қызметтерін: қабылдау, есте сақтау, сөйлеу және ойлауды дамыту үшін жағдай жасайды. Бастаған жұмысты аяғына дейін жеткізу, күш жетерлік қиындықтарды жеңу, ұқыптылық пен дербестік көрсете білуі сияқты тұлғалық қасиеттері қалыптастырылады;
2) оқытудың әлеуметтік-бейімдеу бағыттылығы тұлғаның әлеуметтік бейімсіздігін жеңу немесе азайтуды болжайды. Әлеуметтік өмірге қатысуға қажетті тәртіп нормалары мен өмірлік дағдыларды білім алушылардың меңгеруі бойынша арнайы жұмыс қарастырылады;
3) оқытудағы әрекеттік тәсіл оқыту процесінде педагогтың басшылығымен оқу материалын ұғынуға жағдай жасайтын заттық-тәжірибелік әрекет қолдануды қарастырады. Заттық-тәжірибелік әрекет жоғары психикалық қызметтердің сенсомоторлық негізін дамытады (қабылдау, сөйлеу, ойлау), білім алушылардың өмірлік тәжірибесінің жеткіліксіздігін қалпына келтіреді, сонымен қоса білім, біліктер мен дағдыларды меңгеруге мүмкіндік береді. Оқу пәнінің мазмұнын меңгеру білім алушылардың бақылау жүргізуі, зертханалық және тәжірибелік жұмыстарды орындауы, тәжірибелер жүргізуі және экскурсияларға қатысуын қарастырады;
4) саралау және жекелеу тәсілі білім алушылардың оқу материалын меңгеру кезінде көрініс табатын вариативті типологиялық ерекшеліктерінің болуымен шартталған және алған білімі, біліктері мен дағдыларының сапасына
әсер етеді. Білім беру процесі 4 типологиялық топты (В.В. Воронкова бойынша) қосатын педагогикалық топтастыру негізінде іске асырылады. Білім алушылардың әрбір типологиялық тобына педагог білім алушылардың
мүмкіндіктеріне сәйкес күрделілігі мен көлемінің қолжетімділігін ескере отырып, оқу материалының мазмұнын таңдайды. Оқу жұмысының жылдамдығы, білім алушының дербестік дәрежесі, оқыту әдістері мен тәсілдері
түрленеді. Білім алушыларды топтарға бөлу шартты және қозғалмалы. Саралау тәсілі оқытуды жекешелендірумен толықтырылады;
5) оқу-танымдық және практикалық әрекетке арнайы педагогикалық басшылық ету қажеттілігі танымдық белсенділігінің төмендігі, ойлау қызметінің талдау және жалпылау әлсіздігімен шартталған. . Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар (бұдан әрі – АКТ) білім беру, дамыту және түзету міндеттерін шешуге қажетті оқыту шарттарын «салып бітіруге» көмектесе отырып, педагог тәсілдерінің арсеналын кеңейтеді.
7. Сабақтарда АКТ-ны келесі мақсаттарда қолданылады:
1) үздіксіз бақылаудан күрделі және жасырын таным объектілерін үлгілеу;
2) шынайы режимдегі және мерзімі ұзартылған уақыттағы зерделенетін табиғи құбылыстарды білім алушылардың талдауы үшін қосымша визуалды динамикалық сүйеніштерді құру.
8. Жеңіл ақыл-ой кемістігі бар білім алушылардың «Жаратылыстану» пәні бойынша оқу материалдарын меңгеру нәтижелерін бағалау нормалары бағдарламада берілген мақсаттылыққа бағытталып, білім алушылардың оқу
жетістіктерін тексеру және бағалауды ұйымдастыру кезінде бірыңғай тәсілдерді жүзеге асыруға бағытталған.
9. Бағалау тәсілдері оқыту мақсаттарына сәйкес дағдылардың көмегімен қалыптастырылған тапсырмалар мен жаттығулар болып табылады. Ақыл-ой кемістіктері бар білім алушыларды оқыту нәтижелерін бағалау кезінде тестілеу қолданылмайды.
10. Жеңіл ақыл-ой кемістігі бар білім алушылардың жетістіктерін бағалау ішкі бағалау тәсілдерімен жүзеге асырылады. Бағдарламаны меңгеру нәтижелерін сабақтарда мұғалім білім беру процесі барысында бағалайды.
Педагог жүйелі түрде бақылаушы бағалау әрекеттерін атқарады.
11. Жеңіл ақыл-ой кемістігі бар білім алушыларды оқыту нәтижелілігін бағалау ағымдағы (әр сабақтың), мерзімді (тақырыптық) және қорытынды бақылау түрінде жүзеге асады.
12. Ағымдағы бақылау білім алушының әрекетін сабақта бақылау, тәжірибелік және өздік жұмыстарын талдау, әрекеттің ұжымдық түрлері көмегімен жүзеге асырылады. Әр сабақты бақылау оқыту процесінің сапасын қамтамасыз ету үшін педагог қолданатын оқыту мазмұны мен әдістерін түзету мақсатында жүргізіледі. Бақылау ынталандырушы және білім алушыларға қатысты тәрбиелеуші сипатқа ие.
13. Мерзімді бақылау бағдарлама тақырыбы мен бөлімін зерделеп болған соң жүргізіледі. Нақты тақырып шеңберіндегі оқу материалын зерделеу нәтижелері білім алушыларда типологиялық топтар әркелкі болады. 1-типологиялық топ (В.В. Воронкова бойынша) білім алушылары білімдерді қолдану деңгейінде оқу материалын меңгергенін көрсетеді. 2-типологиялық топ білім алушылары тақырыптың негізгі мазмұнын түсінгенін көрсетеді.
3-типологиялық топ білім алушылары білу деңгейінде материалды игереді және өз білімдерін көкейкесті етуде мұғалім көмегін талап етеді. 4-типологиялық топ білім алушылары олардың жетістіктерін бағалауды іске асыру шеңберіндегі жеке бағдарлама бойынша білім алады.
14. Қорытынды бақылау тоқсан не жылдың соңында жүреді. Оқу жылы ағымында бақыланып, білім алушылардың жетістіктерінің жиынтық картасында тіркелетін сыныптың әрбір білім алушысының даму динамикасы мен табыстылығын педагог талдайды.
15. Бағалау процесінің көмегімен педагог арқылы алынатын ақпарат дағдылар мен біліктерді меңгеру барысында туындайтын қиындықтарға уақтылы және дұрыс әрекеттесуге мүмкіндік береді. Педагог білім алушыларға жеке көмектің мазмұны мен тәсілдерін анықтайды.
16. Тиімді түрде қарым-қатынас болу мақсатында сынып жиһаздары түрлі формада (жеке, жұптық және топтық) және түрде жұмыстарды жүргізу мақсатында қозғалмалы болады.
17. «Жаратылыстану» пәні бойынша оқу-тәрбиелеу процесін ұйымдастыру мақсатында сабақ сәйкес келетін көрнекі және дидактикалық материалмен қастамасыз етіледі.
18. Сынып бөлмесіндегі жиһаз түрлі формада (жеке, жұптық және топтық) және әртүрлі жұмыстарды ұйымдастыру мақсатында қозғалмалы болады. Білім алушылардың жұмыстарын және көрнекілік құралдарды қоюға арналған стендтер, кітап сөрелерін орналастыратын орындарды қарастырады.
«Биология» пәні бойынша күнтізбелік-тақырыптық жоспар
9-сынып 2023-2024 оқу жылы аптасына 2 сағат, барлығы 34 сағат
|
р/с |
р/с |
Бөлімше |
Тақырыптар/мазмұны |
Оқыту мақсаттары |
Мерзімі |
Ескерту |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1-тоқсан |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1 |
1 |
4.1 Адам – тірі табиғаттың бөлігі |
Адам мен жануарлардың ұқсастықтары және айырмашылықтары |
9.4.1.1 адам – тірі табиғаттың бөлігі екенін түсіну; адам мен жануарлардың ұқсастықтары және айырмашылықтарын атау; |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
2 |
2 |
|
|
9.4.1.2 адам денсаулығы – оның негізгі байлығы екенін түсіну; өз денсаулығына жауапты қарым-қатынасын көрсету; сырқаттанушының тәртіп ережесін атау; Қазақстандағы медициналық мекемелер және медициналық көмек түрлерін атау; |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
3 |
3 |
|
|
9.4.1.3 адамның пайдалы әдеттері: шынығу, дұрыс тамақтану, спортпен шұғылдануын атау және құрметтеу; зиянды әдеттер: артық тамақтану, гиподинамия, араққұмарлық, шылым тарту, нашақорлық пен таксикоманияны атау және талқылау; |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
4 |
4 |
4.2 Адам ағзасының жалпы ерекшеліктері |
Жасуша. Лабораторлық жұмыстар: микроскоптың құрылымы, жасушаның құрылысы. Тіндер және олардың түрлері |
9.4.2.1 жасушаның негізгі құраушы бөліктерін атау; жасушаның химиялық құрамын сипаттау; 9.4.2.2 жабынды, бұлшықетті, жүйке, дәнекер тіндерді білу және атау |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
5 |
5 |
|
Ағзалар мен мүшелер жүйесі (тірек-қимыл, ас қорыту, қанайналымы, шығару, тыныс алу, жүйке, көру және көбею) |
9.4.2.3 мүшелер жүйесін және адам денесінің қуыстарын атау; адам ағзасы біртұтас екенін түсіну; 9.4.2.4 адам ағзасы мен қоршаған ортаның байланысын түсіну; адам денсаулығының қоршаған орта жағдайына байланысты екенін түсіндіру, табиғатта адамдардың өз тәртібіне жауапкершілігін түсіну; |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
6 |
6 |
4.3 Тірек- қимыл және қозғалыс |
Тірек-қимыл мен қозғалыс аппараты туралы жалпы мәліметтер. Тірек-қимыл жүйесінің маңызы. Сүйектердің құрылысы мен құрамы. Сүйектің сынуында алғашқы көмек көрсету. |
9.4.3.1 тірек-қозғалыс аппараты, оның құрылысы мен маңызы туралы жалпы мәліметтердің болуы; сүйектерді біріктіру тәсілдерін түсіну, буынның құрлысы туралы айту; 9.4.3.2 сүйектердің құрылысы мен құрамы туралы түсінігінің болуы; сүйек түрлері, олардың қызметтерін атау; сүйектердің өсуі туралы айту; |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
7 |
7 |
|
Адам денесінің қаңқасы. Зақымдану, сіңірі созылу, буындарының шығуы және сүйектерінің сынуында алғашқы көмек. Бұлшықеттердің негізгі топтары, бұлшықет жұмысы. |
9.4.3.3 бас қаңқасы туралы түсінігінің болуы; бас сүйегінің бөліктері мен олардың маңызын білу және атау; бас сүйектері қалай бірігетінін айту; 9.4.3.3 дене қаңқасы туралы түсінігінің болуы; омыртқа бөліктері мен олардың маңызын білу және атау; омыртқа құрылысын сипаттау; көкірек қуысының құрылысын сипаттау және оның маңызы туралы айту; |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
8 |
8 |
|
Омыртқаның қисаюы және майтабанның алдын алу жолдары. Практикалық жаттығулар: зақымдану, сіңірі созылу, буындарының шығуы және сүйектерінің сынуында алғашқы көмек көрсету. |
9.4.3.4 адам денсаулығы үшін дұрыс мүсіннің маңызын түсіну; мүсіннің бұзылуы туралы айту; омыртқаның қисаюының алдын алу жолдары және мүсін бұзылысын түзету жолдарын атау; 9.4.3.5 аяқ-қол сүйектерін атау; тірек-қозғалыс аппаратының зақымдануын атау; алғашқы көмек көрсету тәсілдерін айту және көрсету; |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
9 |
9 |
|
Бұлшықеттердің негізгі топтары, бұлшықет жұмысы. |
9.4.3.6 бұлшықеттер, олардың құрылысы мен маңызы туралы жалпы мәліметтердің болуы; адам денесіндегі бұлшықеттердің негізгі топтарын атау; бұлшықет жұмысы туралы айту, қаңқа мен бұлшықеттің дамуы және нығаюы үшін қимыл белсенділігінің маңызын түсіну; |
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
2-тоқсан |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
10 |
1 |
4.4 Ас қорыту |
Қоректік заттар. Ақуыздар, майлар, көмірсулар, минералды тұздардың ағзаға пайдасы. Тамақтану гигиенасы
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
Түсінік
хат Қазақстан Республикасы Білім
және ғылым министрінің 2018 жылғы 20 қыркүйектегі № 469 бұйрығына
81-қосымша Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013
жылғы 3 сәуірдегі № 115 бұйрығына
521-қосымша Жеңіл ақыл-ой кемістігі бар
білім алушыларға арналған сыныптары үшін «Жаратылыстану» пәнінен
жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу
бағдарламасы
1-тарау. Жалпы
ережелер 1. Жеңіл ақыл-ой кемістігі бар
білім алушыларға арналған 6-9 сыныптары үшін «Жаратылыстану»
пәнінен жаңартылған мазмұндағы үлгілік оқу бағдарламасы (бұдан әрі
– Бағдарлама) «Білім туралы» 2007 жылғы 27 шілдедегі Қазақстан
Республикасы Заңының 5-бабы 6) тармақшасына сәйкес
әзірленген.
2. «Жаратылыстану» оқу пәнінің
мақсаты – білім алушыларда айналадағы әлем, өлі табиғат,
өсімдіктер, жануарлар, адам ағзасының құрылысы мен қызметтері
туралы қолжетімді білімдерін қалыптастыру.
3. Оқу пәнінің
міндеттері: 1) өлі және тірі табиғаттың
негізгі элементтері туралы, сондай-ақ адам
ағзасы мен оның денсаулығы туралы
білімдерін қалыптастыру; 2) табиғи құбылыстар (жаңбыр,
қар, жел, тұман, күз, қыс, көктем, жаз) туралы түсініктерін
қалыптастыру; 3) кейбір өсімдіктерді өсіру
және оларды күту дағдылары, үй жануарларына күтім жасау
тәсілдерін қалыптастыру; 4) салауатты өмір салтын
ұстану, өз денсаулығын сақтау және нығайту дағдыларын
қалыптастыру; 5) табиғатқа деген
қарым-қатынасын қалыптастыру.
2-тарау. Оқу процесін
ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер 4. Бағдарлама «Айналадағы
әлем» пәні шеңберіндегі білім алушылардың бұрынғы дайындығын ескере
отырып құрылған. Курсты меңгеру барысында «География» (Қазақстан
географиясы, құрлықтар мен мұхиттар географиясы), «Тарих» (Біздің
өлкенің тарихы), сондай-ақ ана тілінің, оқу және математиканың
курстарымен пәнаралық байланыс орнатылады.
5. «Жаратылыстану» пәні
бойынша оқу процесін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдер арнайы
педагогика принциптеріне сәйкес жүзеге
асырылады: 1) жеңіл ақыл-ой кемістігі бар
білім алушыларды оқытудың түзете-дамыту бағыттылығы оқу әрекетінің
арнайы әдістері және тәсілдерімен қамтамасыз етіледі. Ойлау
процестерінің енжарлығы, танымдық
белсенділіктің төмендігі, ойлау қызметінің
жалпылау және абстракциялаудың әлсіздігі, сөйлеу тілі дамуының
кешеуілдеуі ескеріледі. Білім алушылармен жұмыс барысында еліктеу
қабілеттері және сақталған көрнекі-әрекеттік ойлау мүмкіндіктеріне
сүйенеді. Тірі және өлі табиғат туралы қалыптасқан түсініктері
білім алушылардың мынадай психикалық қызметтерін: қабылдау, есте
сақтау, сөйлеу және ойлауды дамыту үшін жағдай жасайды. Бастаған
жұмысты аяғына дейін жеткізу, күш жетерлік қиындықтарды жеңу,
ұқыптылық пен дербестік көрсете білуі сияқты тұлғалық қасиеттері
қалыптастырылады; 2) оқытудың
әлеуметтік-бейімдеу бағыттылығы тұлғаның әлеуметтік бейімсіздігін
жеңу немесе азайтуды болжайды. Әлеуметтік өмірге қатысуға қажетті
тәртіп нормалары мен өмірлік дағдыларды білім алушылардың меңгеруі
бойынша арнайы жұмыс қарастырылады; 3) оқытудағы әрекеттік тәсіл
оқыту процесінде педагогтың басшылығымен оқу материалын ұғынуға
жағдай жасайтын заттық-тәжірибелік әрекет қолдануды қарастырады.
Заттық-тәжірибелік әрекет жоғары психикалық қызметтердің
сенсомоторлық негізін дамытады (қабылдау, сөйлеу, ойлау), білім
алушылардың өмірлік тәжірибесінің жеткіліксіздігін қалпына
келтіреді, сонымен қоса білім, біліктер мен дағдыларды меңгеруге
мүмкіндік береді. Оқу пәнінің мазмұнын меңгеру білім алушылардың
бақылау жүргізуі, зертханалық және тәжірибелік жұмыстарды орындауы,
тәжірибелер жүргізуі және экскурсияларға қатысуын
қарастырады; 4) саралау және жекелеу тәсілі
білім алушылардың оқу материалын меңгеру кезінде көрініс табатын
вариативті типологиялық ерекшеліктерінің болуымен шартталған және
алған білімі, біліктері мен дағдыларының
сапасына әсер етеді. Білім беру процесі
4 типологиялық топты (В.В. Воронкова бойынша) қосатын педагогикалық
топтастыру негізінде іске асырылады. Білім алушылардың әрбір
типологиялық тобына педагог білім
алушылардың мүмкіндіктеріне сәйкес
күрделілігі мен көлемінің қолжетімділігін ескере отырып, оқу
материалының мазмұнын таңдайды. Оқу жұмысының жылдамдығы, білім
алушының дербестік дәрежесі, оқыту әдістері мен
тәсілдері түрленеді. Білім алушыларды
топтарға бөлу шартты және қозғалмалы. Саралау тәсілі оқытуды
жекешелендірумен толықтырылады; 5) оқу-танымдық және
практикалық әрекетке арнайы педагогикалық басшылық ету қажеттілігі
танымдық белсенділігінің төмендігі, ойлау қызметінің талдау және
жалпылау әлсіздігімен шартталған. . Ақпараттық-коммуникациялық
технологиялар (бұдан әрі – АКТ) білім беру, дамыту және түзету
міндеттерін шешуге қажетті оқыту шарттарын «салып бітіруге»
көмектесе отырып, педагог тәсілдерінің арсеналын
кеңейтеді.
7. Сабақтарда АКТ-ны келесі
мақсаттарда қолданылады: 1) үздіксіз бақылаудан күрделі
және жасырын таным объектілерін үлгілеу; 2) шынайы режимдегі және
мерзімі ұзартылған уақыттағы зерделенетін табиғи құбылыстарды білім
алушылардың талдауы үшін қосымша визуалды динамикалық сүйеніштерді
құру. 8. Жеңіл ақыл-ой кемістігі бар
білім алушылардың «Жаратылыстану» пәні бойынша оқу материалдарын
меңгеру нәтижелерін бағалау нормалары бағдарламада берілген
мақсаттылыққа бағытталып, білім алушылардың
оқу жетістіктерін тексеру және
бағалауды ұйымдастыру кезінде бірыңғай тәсілдерді жүзеге асыруға
бағытталған. 9. Бағалау тәсілдері оқыту
мақсаттарына сәйкес дағдылардың көмегімен қалыптастырылған
тапсырмалар мен жаттығулар болып табылады. Ақыл-ой кемістіктері бар
білім алушыларды оқыту нәтижелерін бағалау кезінде тестілеу
қолданылмайды. 10. Жеңіл ақыл-ой кемістігі
бар білім алушылардың жетістіктерін бағалау ішкі бағалау
тәсілдерімен жүзеге асырылады. Бағдарламаны меңгеру нәтижелерін
сабақтарда мұғалім білім беру процесі барысында
бағалайды. Педагог жүйелі түрде бақылаушы
бағалау әрекеттерін атқарады. 11. Жеңіл ақыл-ой кемістігі
бар білім алушыларды оқыту нәтижелілігін бағалау ағымдағы (әр
сабақтың), мерзімді (тақырыптық) және қорытынды бақылау түрінде
жүзеге асады. 12. Ағымдағы бақылау білім
алушының әрекетін сабақта бақылау, тәжірибелік және өздік
жұмыстарын талдау, әрекеттің ұжымдық түрлері көмегімен жүзеге
асырылады. Әр сабақты бақылау оқыту процесінің сапасын қамтамасыз
ету үшін педагог қолданатын оқыту мазмұны мен әдістерін түзету
мақсатында жүргізіледі. Бақылау ынталандырушы және білім алушыларға
қатысты тәрбиелеуші сипатқа ие. 13. Мерзімді бақылау
бағдарлама тақырыбы мен бөлімін зерделеп болған соң жүргізіледі.
Нақты тақырып шеңберіндегі оқу материалын зерделеу нәтижелері білім
алушыларда типологиялық топтар әркелкі болады. 1-типологиялық топ
(В.В. Воронкова бойынша) білім алушылары білімдерді қолдану
деңгейінде оқу материалын меңгергенін көрсетеді. 2-типологиялық топ
білім алушылары тақырыптың негізгі мазмұнын түсінгенін
көрсетеді. 3-типологиялық топ білім
алушылары білу деңгейінде материалды игереді және өз білімдерін
көкейкесті етуде мұғалім көмегін талап етеді. 4-типологиялық топ
білім алушылары олардың жетістіктерін бағалауды іске асыру
шеңберіндегі жеке бағдарлама бойынша білім
алады. 14. Қорытынды бақылау тоқсан
не жылдың соңында жүреді. Оқу жылы ағымында бақыланып, білім
алушылардың жетістіктерінің жиынтық картасында тіркелетін сыныптың
әрбір білім алушысының даму динамикасы мен табыстылығын педагог
талдайды. 15. Бағалау процесінің
көмегімен педагог арқылы алынатын ақпарат дағдылар мен біліктерді
меңгеру барысында туындайтын қиындықтарға уақтылы және дұрыс
әрекеттесуге мүмкіндік береді. Педагог білім алушыларға жеке
көмектің мазмұны мен тәсілдерін анықтайды. 16. Тиімді түрде қарым-қатынас
болу мақсатында сынып жиһаздары түрлі формада (жеке, жұптық және
топтық) және түрде жұмыстарды жүргізу мақсатында қозғалмалы
болады. 17. «Жаратылыстану» пәні
бойынша оқу-тәрбиелеу процесін ұйымдастыру мақсатында сабақ сәйкес
келетін көрнекі және дидактикалық материалмен қастамасыз
етіледі. 18. Сынып бөлмесіндегі жиһаз
түрлі формада (жеке, жұптық және топтық) және әртүрлі жұмыстарды
ұйымдастыру мақсатында қозғалмалы болады. Білім алушылардың
жұмыстарын және көрнекілік құралдарды қоюға арналған стендтер,
кітап сөрелерін орналастыратын орындарды
қарастырады.
«Биология» пәні бойынша
күнтізбелік-тақырыптық жоспар
9-сынып 2023-2024 оқу жылы
аптасына 2 сағат, барлығы 34
сағат
р/с р/с Бөлімше Тақырыптар/мазмұны Оқыту
мақсаттары Мерзімі Ескерту 1-тоқсан 1 1
4.1 Адам
–
тірі
табиғаттың бөлігі
Адам мен
жануарлардың
ұқсастықтары
және айырмашылықтары
9.4.1.1 адам – тірі табиғаттың бөлігі
екенін түсіну; адам мен
жануарлардың ұқсастықтары және айырмашылықтарын
атау; 2 2 9.4.1.2 адам денсаулығы – оның негізгі байлығы
екенін түсіну; өз денсаулығына жауапты қарым-қатынасын
көрсету; сырқаттанушының тәртіп ережесін атау;
Қазақстандағы медициналық мекемелер және медициналық көмек түрлерін
атау; 3 3 9.4.1.3 адамның пайдалы әдеттері: шынығу, дұрыс
тамақтану, спортпен шұғылдануын атау және құрметтеу; зиянды
әдеттер: артық тамақтану, гиподинамия, араққұмарлық, шылым тарту,
нашақорлық пен таксикоманияны атау және
талқылау; 4 4
4.2
Адам
ағзасының
жалпы ерекшеліктері
Жасуша.
Лабораторлық
жұмыстар:
микроскоптың
құрылымы,
жасушаның
құрылысы. Тіндер және олардың
түрлері
9.4.2.1 жасушаның
негізгі құраушы
бөліктерін атау;
жасушаның химиялық құрамын
сипаттау;
9.4.2.2 жабынды,
бұлшықетті, жүйке, дәнекер тіндерді білу және
атау 5 5
Ағзалар мен мүшелер
жүйесі
(тірек-қимыл, ас
қорыту, қанайналымы, шығару, тыныс
алу, жүйке, көру және көбею)
9.4.2.3 мүшелер
жүйесін және адам
денесінің қуыстарын
атау; адам ағзасы
біртұтас екенін
түсіну;
9.4.2.4 адам ағзасы
мен қоршаған ортаның байланысын түсіну; адам денсаулығының қоршаған
орта жағдайына байланысты екенін түсіндіру, табиғатта
адамдардың өз тәртібіне жауапкершілігін
түсіну; 6 6
4.3
Тірек-
қимыл
және қозғалыс
Тірек-қимыл мен
қозғалыс
аппараты туралы
жалпы
мәліметтер.
Тірек-қимыл
жүйесінің
маңызы. Сүйектердің құрылысы мен
құрамы. Сүйектің сынуында алғашқы көмек
көрсету.
9.4.3.1
тірек-қозғалыс аппараты,
оның
құрылысы мен маңызы
туралы жалпы
мәліметтердің болуы;
сүйектерді біріктіру тәсілдерін түсіну, буынның құрлысы туралы
айту; 9.4.3.2 сүйектердің құрылысы
мен құрамы туралы түсінігінің болуы; сүйек түрлері, олардың
қызметтерін атау; сүйектердің өсуі туралы
айту; 7 7
Адам денесінің
қаңқасы.
Зақымдану, сіңірі
созылу,
буындарының шығуы
және
сүйектерінің
сынуында
алғашқы
көмек.
Бұлшықеттердің
негізгі
топтары, бұлшықет
жұмысы.
9.4.3.3 бас қаңқасы
туралы түсінігінің
болуы; бас сүйегінің
бөліктері мен олардың маңызын білу және
атау;
бас сүйектері қалай
бірігетінін айту; 9.4.3.3 дене қаңқасы туралы
түсінігінің болуы; омыртқа бөліктері мен олардың маңызын білу және
атау; омыртқа құрылысын сипаттау; көкірек қуысының құрылысын
сипаттау және оның маңызы туралы
айту; 8 8
Омыртқаның қисаюы
және майтабанның алдын алу жолдары.
Практикалық жаттығулар: зақымдану, сіңірі
созылу, буындарының шығуы және сүйектерінің сынуында алғашқы көмек
көрсету.
9.4.3.4 адам
денсаулығы үшін дұрыс мүсіннің маңызын түсіну; мүсіннің бұзылуы
туралы айту; омыртқаның қисаюының алдын алу жолдары және мүсін
бұзылысын түзету жолдарын
атау; 9.4.3.5 аяқ-қол сүйектерін
атау; тірек-қозғалыс аппаратының зақымдануын атау; алғашқы көмек
көрсету тәсілдерін айту және
көрсету; 9 9
Бұлшықеттердің
негізгі топтары, бұлшықет
жұмысы. 9.4.3.6 бұлшықеттер, олардың
құрылысы мен маңызы туралы жалпы мәліметтердің болуы; адам
денесіндегі бұлшықеттердің негізгі топтарын атау; бұлшықет жұмысы
туралы айту, қаңқа мен бұлшықеттің дамуы және нығаюы үшін қимыл
белсенділігінің маңызын
түсіну; 2-тоқсан 10 1 4.4
Ас қорыту
Қоректік заттар.
Ақуыздар,
майлар,
көмірсулар,
минералды тұздардың
ағзаға пайдасы. Тамақтану гигиенасы
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||













