БИОЛОГИЯ пәнінен мектепішілік олимпиада тапсырмалары 9 сынып І – тур

1. Іріктемелі өткізгіштік дегеніміз не?

а. Жасушаға қажет заттарды сіңіру және қажет емес заттарды шығару қасиеті

ә. Жануар жасушасы қабықшасының құрам бөлігі

б. Қатты жасуша қабырғасы

в. Қоршаған ортамен қатынас

2. Мембраналық емес ұсақ органоид

а. Ядро ә. Эндоплазмалық тор б. Рибосомалар в. Гольджи аппараты

3. Популяцияда жүретін үдерістерді зерттейтін экология бөлімі

а. Синэкология ә.демэкология б. Биоэкология в. Әлеуметтік экология

4. Биогеоценоздағы органикалық заттарды қай ағзалар ажыратады?

а.консументтер ә. паразиттер

б. редуценттер в. Автотрофтар

5. Ормандардың жоқ болып кетуі атмосферада қай газдың жиналуына алып келеді?

а.оттег ә. көміртегі

б. сутегі в. күкірт диоксиді

6. Симбиоздық ара қатынас: адам мен қай ағза арасында болады?

а.түйежапырақ ә. бидай

б.ақ саңырауқұлақ в. ұлу

7. Панкреатин сөлінің басты ферменті

а.липаза ә. пепсин

б.амилаза в.лизоцим

8. Өт пигментіндегі сары түсті зат

а.билирубин ә. гемоглобин

б. эмульгин в. холестерин

9. Жасуша сыртында қай иондардың мөлшері көп

а.Na⁺ ә. K⁺ б. Mg²⁺ в. Ca²⁺

10. Күнбағыстағы лептесік мөлшері 1 см²-де

а.1500 ә. 150-250

б. 300 в. 550

11. Флоэма бойынша тасымалға жанама әсер ететін фактор:

а.температура ә. ылғалдылық

б.жарық в. су

12. Жасушаның ұсақ органоидтерін де, оның едәуір ірі бөліктерін де біріктіретін түсінік

а. цитоплазма ә.плазмалық мембрана

б. органоидтер в.жасушалық құрылымдар

13. Өз майлары мен көмірсуларын синтездейді

а. бұдыр ЭПТ ә. рибосомалар

б. Гольджи аппараты в. Лизосомалар

14. Екі мембраналы органоид

а. ядро ә. ЭПС б. Гольджи аппараты в. Пластидтер

15. СИ жүйесі «Мөлшер мен салмақтар» туралы ХІ Бас конференцияда қабылданған. Қай жылы, қай қалада?

а. 1960 жылы Парижде ә. 1961 жылы Парижде

б. 1962 жылы Венада в. 1963 жылы Венада

16. Жүйелеу (систематика) негізін қалаған кім?

а. К.Линней ә. Ж.Б.Ламарк

б. Ч.Дарвин в. Г.Мендель

17. Аудан бірлігіндегі дара саны немесе топырақ және су ағзалары үшін көлем арқылы нені есептейді?

а. популяция санын

ә. популяция өсімін

б. өсім қарқынын

в. тығыздығын

18. Тірі ағзалардың белгілі бір аумақта санын көбейту қасиетін популяциялық экологияда не деп атайды?

а. репродуктивті (биотикалық) потенциал

ә. ортаның қарсыласуы

б. ортаның нақты емес сыйымдылығы

в. экспоненциалды өсім

19. 3-ші реттік консумент

а. қоян

ә. түлкі

б. аю

в. бұғы

20. Планктон мен суда тіршілік ететін басқа ағзаларға ұқсас тірі ағзалар мекендеген ертедегі суқоймалардың оттексіз ыдырау нәтижесі...

а. шөгінді жыныстар

ә. тау жыныстары

б. мұнай мен табиғи газ

в. таскөмір

21. Саңырауқұлақтарды, өсімдіктердің паразиттерін жоюға арналған пестицидтер

а. гербицидтер

ә. инсектицидтер

б. фунгицидтер

в. микоцидтер

22. Жылыжай эффектісі проблемасына қай газдың көбеюі әкеп соғады?

а. СО₂ ә. СН₄ б. N₂O в. SF₆

23. Сілекей ферменті

а. липаза ә. амилаза

б. мальтаза в. лизоцим

24. Нәруыздарды аминқышқылдарына дейін ыдырататын фермент

а. липаза ә. пепсин

б. мальтаза в. лизоцим

25. Майларды ыдырататын фермент

а. липаза ә. амилаза

б. мальтаза в. лизоцим

26. Бауыр жеке мүше ретінде ең алғаш неде қалыптасқан?

а. құрттарда ә. ұлуда

б. маймылда в. тасбақада

27. Белсенді тасымал үдерісі

а. заттар тікелей фосфолипидтер қабаты арқылы жүреді

ә. осмос және диффузия

б. концентрация градиентіне қарсы жүруі мүмкін

в. АТФ энергиясы жұмсалмайды

28. Флоэма бойынша жылжу жылдамдығын арттыратын элемент

а. азот ә. калий б. кальций в. магний

29. Мембрананың ірі бөлшектерді жалғанаяқтары арқылы қармауы

а. пиноцитоз ә. диффузия

б. осмос в. фагоцитоз

30. Тәулігіне қанша өт түзіледі?

а. 450 -550 ә. 550-650

б. 600-700 в. 700-800

Жауабы: 1- тур

2- тур

1. (A) Суретте берілген жасушалардың қандай ағзаға тән екенін ажыратыңыз

А B

(Б) Жасырынған органойдтардың атауын жазыңыз

А. _____________________ B._______________________

2. Төменде берілген графикті пайдаланып, популяция өсімінің ауытқу себебін талдаңыз

Қоян:_______________________________________________________________________________________________________________________________Қасқыр:____________________________________________________________________________________________

Жауабы: 2- тур

Барлығы : 30 балл