Биология сабағында саралау тапсырмаларының тиімділігі

Қазіргі заманғы білім беру жүйесінде оқушының жеке қабілеті мен қажеттіліктерін ескере отырып, оқу үдерісін ұйымдастыру – басты міндеттердің бірі. Осы орайда саралау тәсілі ерекше маңызға ие. Әсіресе биология пәнінде саралау тапсырмаларын тиімді қолдану – оқушылардың білім сапасын арттыруға, пәнге деген қызығушылығын оятуға және танымдық қабілеттерін дамытуға ықпал етеді.

Саралау – оқушылардың әртүрлі деңгейдегі дайындық, қызығушылық, оқу стилі және оқу қарқынына сәйкес тапсырмаларды өзгертіп ұсыну тәсілі. Бұл тәсіл білім алушының жеке ерекшеліктерін ескеріп, барлығына бірдей жетістікке жетуге мүмкіндік береді.Биология пәніндегі саралау тапсырмаларының ерекшеліктері:биология – тірі ағзалар мен табиғи үдерістерді зерттейтін ғылым болғандықтан, нақты дәлелдерге, байқауға, тәжірибеге сүйенеді. Саралау тәсілін биология сабағында қолданғанда келесі бағыттар тиімді нәтиже береді:

1. Мазмұн бойынша саралау – Оқушыларға әртүрлі деңгейдегі мәтіндер, ақпарат көздері беріледі. Мысалы, жоғары деңгейлі оқушыларға күрделі ғылыми мәтіндер, ал орта деңгейлі оқушыларға жеңілдетілген мәліметтер ұсынылады.

2. Процесс бойынша саралау – Тапсырмаларды орындау әдісі мен уақытын өзгерту арқылы жүзеге асады. Бір оқушы зертханалық тәжірибе жасап үйренсе, екіншісі диаграмма салып, нәтижені салыстыра алады.

3. Нәтиже бойынша саралау – Бір тақырыпты меңгерген оқушылар оны түрлі тәсілмен көрсете алады: постер, баяндама, тәжірибе немесе презентация түрінде.

Саралау тапсырмаларының тиімділігі: Оқушылардың танымдық белсенділігін арттырады. Түрлі тапсырмалар орындау арқылы оқушылардың ойлау, зерттеу және талдау қабілеттері дамиды.Оқу жетістіктерін жақсартады. Оқушы өзіне сай деңгейдегі тапсырмамен айналысқандықтан, оны орындауға қызығады, бұл өз кезегінде білім сапасын арттырады.Дарынды және ерекше қажеттілігі бар оқушыларды қолдайды. Саралау арқылы мұғалім әр оқушының деңгейін ескеріп, қолдау көрсете алады.Сабақта белсенділік пен ынтымақтастық атмосферасын қалыптастырады. Оқушылар әртүрлі тапсырма орындау барысында бір-бірімен пікір алмасып, топта жұмыс істеуге дағдыланады.

Қорыта келе биология сабағында саралау тәсілін тиімді қолдану – оқушының білім алу жолындағы әлеуетін толық ашуға жол ашады деуге болады. Бұл тәсіл мұғалімнің кәсіби шеберлігін, шығармашылығын талап етеді. Оқытуда саралау арқылы әр оқушының қабілеті мен қызығушылығын ескеріп, сапалы білім беруге болады. Сондықтан биология пәні мұғалімдері саралау тапсырмаларын тиімді жоспарлап, үнемі жетілдіріп отыруы қажет.