Б.Момышұлы «Ұшқан ұя» шығармасының тарихи және көркемдік құндылығы

Білім беру ұйымының атауы

«Матақ ауылының №15 ЖББ мектебі»КММ

Пәні

Қазақ әдебиеті

Бөлім:

ІІІ тарау. Махаббат және абырой

Педагогтің аты-жөні:

Долда У.

Күні:

11.02.2025ж

Сынып: 8

Қатысқаны: Қатыспағаны:

Сабақтың тақырыбы

Б.Момышұлы «Ұшқан ұя» шығармасының тарихи және көркемдік құндылығы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаты:

8.3.1.1 шығарманың тақырыбы мен идеясын осы тектес басқа шығармалармен салыстырып, тарихи және құндылығын бағалау;

8.1.4.1 көркем шығармалардан алған үзінділерді өз көзқарасын дәлелдеу үшін орынды қолдану;

Сабақтың мақсаты:

Б.Момышұлы«Ұшқан ұя» повесіндегі осы тектес басқа шығармалармен салыстырады. Шығарманың тарихи және көркемдік құндылығын бағалайды.

Құндылықтар:

Тәуелсіздік және отаншылдық

Сабақтың барысы:

Сабақтың

кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

2 минут

3 минут

І. Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен амандасу, түгендеу

Психологиялық ахуал қалыптастыру

“Көңілді шеңбер” әдісі

Үй тапсырмасын сұрау

“Фото-куиз” әдісі арқылы оқушылар өткен сабақ сабаққа байланысты сұрақтарға жауап береді. Сұрақтарға дұрыс жауап берген кезде сурет шығады.

Ойтүрткі

1 . Берілген суреттер қай шырмалардан алынған?

Психологиялық ахуал

“Көңілді шеңбер” әдісі

Оқушылар айналмалы шеңбер арқылы көрсетілген суреттердегі қимылдарды қайталайды. Сабаққа сәттілік тілейді.

Оқушылар берілген сұрақтарға жауап береді.

Сурет бойынша өз ойларын айтады. Сабақтың тақырыбын біледі, оқу мақсатымен танысады.

ҚБ. «Одағай сөздер»

-Тамааша жауап!

-Керемет ! Жауап!

https://interacty.me/projects/ca53aa0b50f402e3

https://view.genially.com/67a5d93c69f6a77f4977ead2/interactive-content-jigsaw-quiz

Сабақтың ортасы

8 минут

Сабақтың тақырыбы мен оқу мақсатымен таныстыру;

Бейне материал мәтіні. «Ұшқан ұя», «Менің атым Қожа» фильмінен қысқаша үзінді бейнеролик көрсетіледі.

Сұрақ: Үзінділерден қандай ұқсастықтар байқадыңыздар? Бұл шығармаларды не байланыстырады? «Менің атым Қожа», «Жусан иісі» шығармаларының авторы кімдер?

Оқушылар бейнероликті көреді. Сұрақтарға жауап береді.

ҚБ. «Одағай сөздер»

-Тамааша жауап!

-Керемет ! Жауап!

Бейне-

ролик

8 минут

1-тапсырма. Жұптық тапсырма «Араның ұясы» әдісі

Бауыржанның балалық шағын Бердібек Соқпақбаевтың «Менің атым Қожа», С.Мұратбековтың «Жусан иісі» шығармаларындағы басты кейіпкерлермен салыстырыңдар.

Оқушылар жұптаса отыра шығарма кейіпкерлерінің балалық шақтарын салыстырады.

Дескриптор:

-Шығарма кейіпкерлерін Бауыржанның балалық шағымен салыстыра отыра:
-тәрбиесін жазады; 1 балл
-мінезін жазады; 1 балл
-балалық шағын жазады; 1 балл

Жалпы-3 балл

Тарат-

па, қима қағаз-

дар

5 минут

2-тапсырма. Жеке тапсырма «Кейіпкерден сұрақ» әдісі
Қария кісілердің сақалынан қасиет-қадір белгісі көрініп тұрар еді маған. Ер мінез жігіттердің кесек тұлғаларынан, қақбаулары сылдырлаған қыз-келіншектердің жүріс-тұрысынан мен адамзаттың ас қақ сұлулығын түйсіксіз байқағандай болармын, - деген автор сөзінен нені түсінуге болады? Осы сөздер арқылы автор не айтқысы келді деп ойлайсындар?

Оқушылар автор сөзінен қариялардың сақалы, ер жігіттердің тұлғасы, қыз-келіншектердің жүріс-тұрысы арқылы қандай қасиеттер көрсетілгенін анықтайды. Көркемдік құндылық ескенін жазады.

Дескриптор:

-Автордың сипаттаған бейнелерін түсіндіріп, олардың мәнін ашады. 1 балл

-Автор идеясын талдайды, негізгі ойды анықтайды. 1 балл

-Өз көзқарасын білдіреді. 1 балл
Жалпы 3 балл

DID.com

Дәптер-мен жұмыс

5 минут

3-тапсырма. «Компас» әдісі
Шығармада кездескен мақал-мәтелдерді табыңдар. Және мақалдың тарихи құндылығын ашып жазыңдар.

ЕБҚ оқушылыр. Табылған мақал-мәтелдерді жазады және олардың мағынасын түсіндіреді, құндылығын анықтайды.

ЕББҚ оқушылар. Мақал-мәтелдердің олардың ұлттық тәрбие, ерлік, дәстүр, адамгершілік сияқты құндылықтармен байланысын ашады. Өз ойларын білдіреді, мақалдардың қазіргі өмірдегі маңызын түсіндіреді.

Шығарманы мұқият оқиды, онда кездесетін мақал-мәтелдерді жазады. Мақал-мәтелдердің тарихи құндылығын анықтайды, олардың ұлттық тәрбие, ерлік, дәстүр, адамгершілік сияқты құндылықтармен байланысын ашады.

Дескриптор:

-Мақал-мәтелдерді шығармадан анықтайды. 1 балл

-Тарихи құндылығын ашады (ұлттық тәрбие, ерлік, дәстүр, адамгершілік тұрғысынан) 1 балл

Жалпы 2 балл

Тарат-

па , қима қағаз

дар. Оқу-

лықпен жұмыс.

5 минут

4-тапсырма. Жұптық тапсырма
«Дара тұлға» әдісі
Әңгімеден көненің көзіндей салт-дәстүріміз бен әдет-ғұрыптарымыз қазақтың ұлттық болмысымен астасып жатқанын байқадыңдар. Құндылықтарға сусындаған қазақ баласының бейнесін жасаңдар.

Оқушылар шығармадан қазақтың салт-дәстүрі мен әдет-ғұрпына қатысты тұстарды анықтайды.

Қазақ баласының бейнесін сипаттайды, оның бойындағы ұлттық құндылықтарды сипаттай отырып, мінез-құлқын, дүниетанымын, тәрбиесін бейнелейді.

Мәтіннен дәлелдер келтіреді, қазақ болмысымен астасатын қасиеттерді нақты мысалдармен көрсетеді.

Дескриптор:

Шығармадан қазақ баласының бейнесін ұлттық құндылықтар негізінде сипаттайды. Мәтіннен мысал келтіріп, талдау жасайды.
Жалпы 1 балл

Тарат-

па қима қағаз

дар. Оқу

лықпен жұмыс.

4 минут

Бекіту тапсырмасы.
«Ұшқан ұя» шығармасының тарихи және көркемдік құндылығы бойынша жасалған 5 сұрақтық тест тапсырмасын орындайды.

Оқушылар тест тапсырмасын орындайды.

Дескриптор:

-Шығарма бойынша қойылған сұрақтарға жауап береді.
Бағалау:
5-4 дұрыс жауап - 1балл
0-3 дұрыс жауап – 0 балл

Жалпы 1 балл

https://quizizz.com/join?gc=29028168

Сабақтың соңы

5 минут

Кері байланыс: "Бағдаршам" әдісі

1. Сабақ соңында "Бағдаршам" түстеріне сәйкес өз ойын білдіреді.

2. Жасыл – "Бәрін түсіндім, тақырыпты толық меңгердім" дегенді білдіреді.

3. Сары – "Түсіндім, бірақ әлі де сұрақтарым бар" дегенді білдіреді.

4. Қызыл – "Қиын болды, көмек қажет" дегенді білдіреді.

Мұғалім оқушылардың түстерді таңдауына қарап, кері байланыс жасайды, қажет болған жағдайда қосымша түсіндіру жұмыстарын жүргізеді.

Рефлексия “Жетістік шыңы”

Б
үгінгі сабаққа байланысты Шыңға шығу үшін не үйрендің? Не білдің? Атап шық.

Үйге тапсырмасы. Ата – әжелердің дана тәрбиесі туралы ой – пікірлеріңізді жазып келіңіздер.

Оқушылар бағдаршам түстерін таңдайды.

Бағалау: әр тапсырма соңында дескрипторлар-

ға сәйкес асық таратып береді. Сабақ соңында оқушылардың асықтарын санайды.

https://teacher.gynzy.com/en/board/2a3655b5-5551-4fe1-8c91-071ccb5e4136

8-сынып «Қазақ әдебиеті» оқулығы

Б. Момышұлы «Ұшқан ұя»