Болашақтағы жалақы мөлшері қандай болмақ?

Барлық адамдар өз күнін жалақының көмегімен көреді. Айлықсыз өмір сүруді көзге елестету қиын. Оның мөлшері әр елде әрқалай. Мысалы, Швейцарияда орташа еңбекақы мөлшері 6 244 доллармен бірінші орында тұр. Өзіміздің елімізге оралсақ, орташа айлық мөлшері 577,49 долларды құрайтынын https://dauletten.kz/

сайты мәлімдеді. Бұл айырмашылық – әлем елдеріндегі экономикалық әлеует, өндіріс өнімділігі мен өмір сүру деңгейінің қаншалықты әртүрлі екенін көрсетеді. Қазақстанда жалақы жағдайы болашақта қандай болмақ?

Бүгінде Қазақстандағы еңбекақы қоғамдағы өрескел мәселелердің бірі. Неге десеңіз, күндері айлыққа қарап отырған қаншама отбасы бар. Олардың асырушылары бала санына қарай 1 жерде жұмыс істеумен шектелмейді. Ресми деректер бойынша екі жұмыс істейтіндер ≈ 4,2% (≈ 378 мың) құрайды. Бұл дегеніміз қаншама отбасының материалдық жағдайының төмендігінің экономикаға әсер етуін көрсетеді. Сонымен қатар, қазіргі таңда көп адам несие алып өмір сүруге мәжбүр. Ай сайынғы табыстың бір бөлігі коммуналдық төлемдерге, азық-түлікке және қарыз жабуға кетеді. Сондықтан халықтың жинақ жасау мүмкіндігі азайып отыр.

Оны шешу жолдары:

Минималды жалақыны нақты өмір сүру деңгейіне бейімдеу

Салалар бойынша жалақы теңсіздігін жою

Бейресми жұмыспен күрес және оны заңдастыру

Отбасыларға әлеуметтік қолдауды арттыру

Өнімді еңбекке жағдай жасау

Тұрғын үй қолжетімділігін арттыру

Қазіргі таңда бір ғана жалақы мәселесінен көптеген түйткілдерге тап боламыз. Соның салдарынан адамдар екі, тіпті үш жұмыс істеуге мәжбүр болады. Бұл олардың денсаулығына, отбасылық қарым-қатынастарына және жалпы өмір сапасына кері әсер етеді. Адам үнемі жұмыс істеп жүрсе, демалысқа уақыт таппайды, күйзеліске түседі. Еңбекақының төмендігі жастардың болашаққа деген сенімін әлсіретіп, шетелге кетуге ұмтылысын арттырады. Себебі олар өз еңбегінің бағаланғанын қалайды. Сонымен қатар, мұндай жағдай бейресми жұмыс орындарының көбеюіне жол ашады, бұл өз кезегінде мемлекетке салық түсуін азайтып, әлеуметтік қорғау жүйесінің әлсіреуіне әкеліп соғады. Сондықтан бұл мәселені кешенді түрде шешу – мемлекеттік саясаттың басты бағыттарының бірі болуы тиіс.

Reddit платформасындағы пікірлерге сүйенсек, "Мен – программистпын, екі балам бар, жұбайым үйде. Балабақша, үйірмелер, дәрігерлер мен тамаққа үнемдемейміз, бірақ жинақ жасауға мүмкіндік болмай отыр". Бұл пікірден көрінетіндей, айына 1000–1500 USD табатын орташа табысты IT-мамандар болса да, Алматыдағы отбасыға бұл табыс орташа өмір сүруге ғана жетеді. Демек, мәселе тек жалақы көлемінде ғана емес, өмір сүру құнының қымбаттауында да жатыр. Үлкен қалаларда баспана бағасы, қызмет көрсету саласы және күнделікті шығындар жоғары.

Қорытындылай келе, жалақы — біздің күнделікті тіршілігіміздің негізі. Оның аз болуы отбасылық проблемаларға, күйзеліс пен шаршауға әкеледі. Әр адам өз еңбегінің әділ бағаланғанын қалайды. Сондықтан мемлекет те, жұмыс беруші де, қоғам да бұл мәселені назарда ұстауы қажет. Жалақыны арттыру арқылы халықтың тұрмыс деңгейі жақсарып, экономиканың дамуына да серпін береді. Қаржыны жоспарлау сенің қолыңда! Далай Ламаның сөзі бойынша "Қиындықсыз жетістік болмайды, еңбексіз табыс – бос сөз". Сол себепті айлығыңды үнемдеп, оны отбасыңа жеткізе алсаң нағыз азаматсың!