Бөлім:

3А ГЕОМЕТРИЯЛЫҚ ФИГУРАЛАР ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ӨЗАРА ОРНАЛАСУЫ

Педагогтің аты-жөні

Күні:

Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Бұрыштар. Көпбұрыштар

Оқу

бағдарлама-

2.3.1.1. Бұрыш түрлерін (тік, сүйір, доғал) бір-бірінен ажырату және атау/тіктөртбұрышты, шаршыны, тік бұрышты үшбұрышты

сына сәйкес

мәнді белгілері бойынша ажырату және атау.

оқыту

2.3.2.2. Тік бұрышты сызу.

мақсаттары

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар бұрыштың түрлерін (тік, сүйір, доғал) ажыратады, атайды және олардың элементтерін анықтайды. Көптеген оқушылар тәжірибелік жұмыстар жасай отырып, сүйір, тік және доғал бұрыштар модельдерін қағаздан қиып жасайды. Кейбір оқушылар модельдерді салыстырып, олардың ұқсастығы мен айырмашылығын анықтайды, өзіндік пікір ұсынады.

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың

Кіріспе-қызықтырушылық кезең

басы

«Галереяда ой шарлау» әдісі (жұптық жұмыс).

Әр жұп өздеріне анықтауға

Кері байланыс:

Сызық түрлері

Мақсаты: геометриялық фигуралар туралы білім мен

берілген фигураларды

«Көршіңе бір сөз

(кесінді, сәуле,

дағдыларды еске түсіру. Сызық түрлерін (кесінді, сәуле,

сынып қабырғаларына

таңда».

түзу,

түзу, тұйықталған қисық сызық, тұйықталмаған қисық

ілінген фигуралар

Әр бала өзінің

тұйықталған

сызық, сынық сызық), жазық және кеңістік фигуралар

арасынан «жинап әкеледі».

жанында отырған

қисық сызық,

түрін пысықтау.

баланың бүгінгі

тұйықталмаған

а) Сынып қабырғасына фигуралар ілінеді. Оқушылар

еңбегі, іс-әрекеті

қисық сызық,

берілген тапсырмаларды жұппен орындайды. Әр жұп

туралы бір ауыз

сынық сызық),

өздеріне анықтауға берілген фигураларды «жинап

жақсы сөз, мадақтама

жазық және

әкеледі».

айтады.

кеңістік

Тапсырмалар үлгісі:

• Сен жарайсың!

фигуралар.

• Фигуралардың ішінен кесінділерді «жина».

• Жазуың ұнады!

• Фигуралардың ішінен тұйықталған қисық сызықтарды

• Бүгін өте жақсы

«жина».

Геометриялық

жұмыс істедің!, т.б.

Геометриялық

• Тұйықталмаған қисық сызықтарды «жина», т.б.

фигуралардың ережесін

фигуралардың

ә) «Толықтыр» жаттығуы орындалады.

айқындайтын сөйлемдерді

белгілерін

• Қағаз бетіне қарындаштың ұшын қойсақ, ... (нүкте)

ауызша толықтырады.

айқындайтын,

аламыз.

толықтыруды

• Нүктенің көмегі қандай болмақшы? Нүктенің көмегімен

қажет ететін

біз ... (түзу сыза) аламыз.

сөйлемдер

• Бір ғана нүкте арқылы ... (көп түзу) жүргізуге болады.

жазылған

• Егер бір нүкте белгілеп, одан түзу жүргізетін болсақ, ...

парақшалар.

(сәуленің) кескіні пайда болады.

• Түзудің бөлігі жүргізілген нүкте... (сәуленің басы) деп

аталады.

• Сәуленің ұшы жоқ.

• Сәуле жүргізілген нүкте бұрыштың ... (төбесі) деп

аталады.

• Сәуленің өздері бұрыштың ... (қабырғалары) деп

аталады.

• Екі жағы нүктемен шектелген түзудің бөлігі – ... (кесінді)

деп аталады.

• Нүктелерді кесіндінің ... (басы) және ... (соңы) деп

атайды.

Нүкте, сәуле, бұрыш, кесінді бұлар – ... (геометриялық

фигуралар)

• Бір нүктеден екі сәуле жүргізсе, ... (БҰРЫШ) деп

аталатын геометриялық фигура пайда болады.

– Бұрыштың түрлерін білеміз бе?

Мақсат қою.

Ендеше, бүгінгі сабағымызда бұрыштың түрлерін (тік,

сүйір, доғал) ажыратуды, атауды және олардың

элементтерін анықтауды үйренесің.

Сабақтың

Операционалдық-танымдық кезең

ортасы

Оқулықпен жұмыс.

1-тапсырма практикалық жаттығу түрінде

1-тапсырмада

Қалыптастырушы

Оқулық

ұйымдастырылады.

қолжетімді материалдарды

бағалау

Қолжетімді материалдарды пайдаланып, әртүрлі

пайдаланып, әртүрлі

бұрыштарды модельдейді және тік, сүйір, доғал бұрыш

бұрыштарды модельдейді

модельдерін қағаздан қиып жасайды.

а) Бір парақ қағазды пайдаланып, тік бұрыштың моделін жасайды. Бір парақ қағазды суреттегідей етіп, 2 рет бүктейді. Осылай бүктеу арқылы тік бұрыштың моделін жасайды. Неше тік бұрыш шықты?

ә) Модельдерді пайдаланып, беттестіру тәсілімен тік және сүйір бұрышты, тік және доғал бұрышты, доғал және сүйір бұрышты салыстырады.

Мұғалімнің көмегімен беттестіру тәсілімен тік және тік емес бұрыштарды салыстырады.

Тік, сүйір, доғал бұрыштарды салыстыра отырып, олардың айырмашылықтары мен ұқсастықтарын айқындау мақсатында берілген 2-тапсырма мұғалім көмегімен орындалады.

Оқушылардың модельдерді пайдаланып, беттестіру тәсілімен бұрыштардың тік, сүйір, доғал болатынын, сүйір бұрыш тік бұрыштан кіші, доғал бұрыш тік бұрыштан үлкен болатынын түсінуге, өзіндік тұжырым жасауға жетелеу.

Есіңе сақта! Бұрыштар тік, сүйір және доғал болады.

• Сүйір бұрыш тік бұрыштан кіші.

• Доғал бұрыш тік бұрыштан үлкен.

Ойсергек «Күн! Тас! Қоршау!» Ойын оқушылардың зейіні мен қозғалыс жылдамдығын дамытуға бағытталған. Ойын шарты: оқушылар бірнеше топтарға бөлініп отырады. Кезекпен балаларға «Күн!», «Тас!», «Қоршау!» атты бұйрықтар беріледі. Сөздердің айтылу ретін үнемі өзгерту қажет. Оқушылар әрбір сөзге қимылмен жауап берулері шарт. Егер «Күн!» деген сөз айтылса, олар алақандарын ашып, саусақтарын тарбитып, қолдарын жоғары көтереді. «Тас!» сөзінде қолдарын түюлі жұдырықтарымен көтереді. «Қоршау!» сөзінде алақандарын ашып, қолдарын көтереді, бірақ саусақтары бір-біріне тығыз жанасып тұруы керек. Ойын жылдамдығы біртіндеп жоғарылауы қажет.

3-тапсырмада үшбұрышты сызғыштың көмегімен суретте көрсетілген бұрыштарды сызады, қандай бұрыштар (тік

және тік, сүйір, доғал бұрыш модельдерін қағаздан қиып жасайды.

Модельдерді пайдаланып, беттестіру тәсілімен тік және сүйір бұрышты, тік және доғал бұрышты, доғал және сүйір бұрышты салыстырады.

2-тапсырмада тік, сүйір, доғал бұрыштарды салыстыра отырып, олардың айырмашылықтары мен ұқсастықтарын айқындайды.

1-тапсырма.

Критерий:

• бұрыш түрлерін ажырату, атау.

Дескриптор:

• практикалық жұмыс орындау барысында тік бұрыштың моделін жасайды;

• бұрыштарды салыстырады;

• тұжырым ұсынады.

2-тапсырма.

Критерий:

• бұрыш түрлерін ажырату, атау.

Дескриптор:

• бұрыштарды салыстырады;

• тұжырым ұсынады.

Тік, доғал, сүйір бұрыш модельдері.

Жаттығу орындайды.

3-тапсырмада бұрыштар сызады, қандай бұрыштар

екенін атайды.

бұрышты, доғал бұрышты) екенін атайды, дәлелдейді. 4-тапсырманы орындау негізінде қабырғалары, бұрыштары, төбелері бар фигураларды атайды.

Фигуралардың элементтерін атай отырып, сипаттама береді.

Топтық жұмысқа берілген 5-тапсырма оқушыларды ойлануға жетелейтін зерттеушілік тапсырма.

Модельдерді пайдаланып, көпбұрыштарды салыстырады, олардың ұқсастығы мен айырмашылығын тағайындайды және төбелерін, бұрыштарын, қабырғаларын көрсетеді,

4. тапсырмада әр фигураның элементтерін (төбе, бұрыш, қабырға) анықтайды.

5. тапсырмада модельдерді пайдаланып, көпбұрыштарды салыстырады, олардың

ұқсастығы мен айырмашылығын

4-тапсырма.

Дескриптор:

• Фигуралардың төбесін, қабырғасын, бұрышын анықтайды.

5-тапсырма.

Дескриптор:

• фигураларды атайды;

• көпбұрыштарды топтарға бөледі.

«Өзіңді бағала!»

Көпбұрыш модельдері

санайды.

Тұйықталған сынық сызық КӨПБҰРЫШ деп аталатынын және көпбұрыштың атауы оның бұрыштары, төбелері, қабырғаларының санымен анықталатынын түсінгендері маңызды.

6-тапсырмада айырмалық салыстыруға берілген есепті шығара білу дағдысын жетілдіреді. Оқушылар айырманың мәні үлкен сан кішісінен қанша артық және кішісі үлкенінен қанша кем екенін білдіретінін түсінеді.

тағайындайды және төбелерін, бұрыштарын, қабырғаларын көрсетеді, санайды.

6-тапсырмада айырмалық салыстыруға берілген есепті шығарады.

https://bilimland. kz/kk/subject/ma tematika/2- synyp/tuzu-

burysh-burysh-

turleri-tik-burysh-

syzu?mid=0145a6 30-9d5a-11e9-

be78-

Ш: 45 – 37 = 8 (мин)

Ж: Марат Асылға қарағанда 8 минут ұзақ сырғанады. 7-тапсырмада белгісіз қосылғыш пен азайтқышты анықтайды. Мысалы,

64 – х = 31 теңдеуін шешейік.

7-тапсырмада белгісіз қосылғыш пен азайтқышты анықтайды.

49d30a05e051

• теңдеуді оқу: «64 саны мен белгісіз азайтқыш а-ның

айырмасының мәні 31-ге тең»; «64 минус а тең 31»; «64-

тен а-ны азайтқанда 31 шығады»; «Азайғыш 64 және

азайтқыш а, айырманың мәні 31».

• амалдардың компоненттері арасындағы байланыс жайлы

ережені таңдау және оны шешу үшін пайдалану. а –

белгісіз азайтқыш (белгісіз азайтқышты табу үшін

Сұрақтар мазмұны

Жауаптары

1

Бір нүктеден басталып жүргізілген екі сәуленің арасын

... дейміз.

А) сәуле Ә) кесінді Б) бұрыш

2

Түзудің бір ұшы шектелген бөлігі – ...

А) кесінді

Ә) қисық сызық Б) нүкте

3

... бір-бірімен ұштары арқылы

тізбектей жалғанған кесінділерден тұрады.

А) кесінді

Ә) сынық сызық Б) бұрыш

4

Төрт қабырға мен төрт бұрыштан тұратын

геометриялық фигура – .....

А) төртбұрыш Ә) үшбұрыш

Б) бесбұрыш

азайғыштан айырманың мәнін кемітеміз);

• амалдың белгісіз компонентін табу: а = 64 – 31;

• теңдеудің шешуін жазу а = 33.

• тексеру, берілген теңдеудегі а-ның орнына табылған 33 санын қоямыз және қосу амалын орындаймыз.

64 – 33 = 31.

• Теңдеудің оң жақ және сол жақ бөліктерінің мәндерін салыстырамыз.

31 = 31

8-тапсырма – үй тапсырмасы. Бүгінгі сабақта алған білімін қорытындылау, өзіндік бағалау тапсырмасы түрінде ұсынылған. Суретте берілген үшбұрыш пен төртбұрыштың элементтерін анықтайды, атайды.

Бір доғал бұрышы бар үшбұрыш және екі доғал бұрышы бар төртбұрыш сызады.

Туындаған қиындықтар болса, түзету жұмыстары ұйымдастырылады.

8-тапсырмада суретте берілген әр фигураның неше төбесі, қабырғасы, бұрышы бар екенін анықтайды және бір доғал бұрышы бар үшбұырш, екі доғал бұрышы бар төртбұрыш сызады.

Сабақтың соңы

Рефлексиялық-бағалау кезеңі

Оқушылардың оқу мақсаттарына жетуі бойынша сындарлы кері байланыс. «Жауабын көрсет».

Кері байланыс: «Оқушымен диалогсұхбат».

Жауаптарын белгілейді. Экранда көрсетілген жауап нұсқаларын өз жауаптарымен салыстырды, тексереді.

Кері байланыс:

«Оқушымен диалог- сұхбат».

• Бүгінгі сабақ ұнады ма?

• Бүгінгі сабақтағы өз әрекетіңді қалай бағалайсың?

Бөлім:

Педагогтің аты-жөні

Күні:

Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Геометриялық фигуралардың жіктелуі

Оқу бағдарлама- сына сәйкес оқыту

мақсаттары

2.3.1.2. Көпбұрыштардың классификациясы.

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар геометриялық фигуралардың маңызды белгілерін анықтап, оларды топтарға бөледі, олардың жазықтықтағы бейнесін салады.

Көптеген оқушылар ортақ белгілеріне қарай жазық, кеңістіктік фигураларды жіктемелейді.

Кейбір оқушылар жазық фигураларды, кеңістіктік фигураларды салыстырады және олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтайды, тұжырым жасайды, дәлелдейді, басқаларға түсіндіреді.

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Кіріспе-қызықтырушылық кезең

«Графикалық диктант» өткізіледі. Мұғалім торкөздер бойынша салынатын фигураны алдын ала жоспарлайды.

• Торкөз бойына нүкте қоямыз.

• Нүктеден оңға қарай 3 торкөз бойымен сызық жүргіземіз.

• Төмен қарай 5 торкөз бойымен сызық жүргіземіз.

• Сол жақ бағытта 3 торкөз бойымен сызамыз.

• Жоғары бағытта 5 торкөз бойымен жүргіземіз.

• Қандай фигура шықты? Қалай аталады?

• Тағы қандай геометриялық фигураларды білесіздер?

Оқушылар графикалық диктант салады. Алынған фигураны атайды.

Кері байланыс:

«Мұғалім – оқушы».

Мақсат қою.

– Ендеше, бүгінгі сабағымызда геометриялық фигуралардың маңызды белгілерін анықтап, оларды

топтарға бөлуді үйренесің.

Сабақтың ортасы

Операционалдық-танымдық кезең Оқулықпен жұмыс.

1. тапсырмада берілген геометриялық фигуралар жиынын зерттемес бұрын жиын туралы білімдерін естеріне түсірген абзал.

Нысандарды жиынға ортақ ерекшелік, ортақ белгілері, ортақ қасиеттері біріктіреді. Жиынды құрайтын заттар, нысандар жиынның элементтері болады.

Оқушылар суретті зерделей келе, жиындағы элементтер санын анықтайды және атайды. Оның элементтерін жиындарға бөліп, атау береді. Мысалы, «Нүктелер» жиыны, «Кесінділер» жиыны, «Кеңістіктік фигуралар» жиыны, «Жазық фигуралар» жиыны т.с.с.

Нүкте мен түзу – негізгі геометриялық фигуралар екендігіне және кез келген фигура нүктелер жиынынан тұратындығын оқушылардың назарын аударту.

2. тапсырма практикалық жұмыс түрінде жүргізіледі. Дәптерге нүкте белгілеп, кесінді, сәуле, түзу, бұрыш, сынық сызық, қисық сызықтар сызады. Бұл – осы фигуралардың жазықтықтағы бейнесі екендігін түсінгендері маңызды.

• Дөңгелектің жазықтықтағы бейнесін сала аласың ба?

Ол үшін дәптерге дөңгелектің моделін қойып, оны айналдыра сызып көрулері сұралады. Дәптеріне кез келген көпбұрыштың моделін қойып, оны айналдыра сызып шығады.

• Жазықтықта қандай фигураның моделі шықты? Бұл көпбұрыштың жазықтықтағы бейнесі.

Көпбұрыш – жазық фигура. Оның шегарасы – тұйықталған сынық сызық болып табылады және бұрыштары көп болады. Көпбұрыштарды бұрыштарының санына байланысты жіктемелейтініні туралы және жазықтық

1. тапсырмада жиын туралы білімдерін естеріне түсіреді. Суретті зерделейді, жиындағы элементтер санын анықтайды және атайды. Оның элементтерін жиындарға бөліп, атау береді, тұжырым жасайды.

2. тапсырмада практикалық жұмыс орындайды.

Дәптеріне нүкте, кесінді, сәуле, түзу, бұрыш, сынық сызық, қисық сызықтардың, дөңгелектің, көпбұрыштың жазықтықтағы бейнесі салады.

Көпбұрыштарды бұрыштарының санына байланысты жіктемелейтініні туралы және жазықтық туралы

Қалыптастырушы бағалау

1-тапсырма.

Критерий:

• геометриялық фигуралардың маңызды белгілерін анықтау, оларды топтарға бөлу.

Дескриптор:

• жиындағы элементтер санын анықтайды, атайды;

• оның элементтерін жиындарға бөліп, атау береді.

Қалыптастырушы бағалау:

«Температураны өлшеу» әдісі.

Оқулық

Геометриялық фигуралардың модельдері, тірек сызбалар мен кестелер немесе слайд.

Кеңістіктік және жазық фигуралардың модельдері.

CD диск

https://bilimland.kz

/kk/subject/matem atika/2- synyp/tiktortburysh

-

sharshy?mid=ef5c3

туралы тұжырым жасауға жетелеу.

«Температураны өлшеу» әдісі оқушылардың тапсырманы дұрыс орындап жатқандықтарын тексеру қолданылады. Ол үшін оқушылардың іс-әрекеттері тоқтатылады және мұғалім тарапынан «Біз не істеп жатырмыз?» деген сұрақ қойылады. Оқушылардың осы сұраққа жауап беруіне қарай олардың тапсырманың негізгі шартын түсінгендіктері немесе оны орындау барысы жайлы мағлұмат алынады.

Кейбір жағдайда топтың бірінен тапсырманы қалай орындап жатқандықтары жайлы айтып берулері сұралады. Ал қалғандары оларды бақылап, өздері не істеу керегі жайлы түсінік алуға мүмкіндік беріледі.

3-тапсырма – практикалық жаттығу. Кеңістіктік фигуралар мен жазық фигураларды салыстырып, ерекшеліктерін айқындайды. Тіктөртбұрыш, үшбұрыш, шаршы, төртбұрыш, дөңгелек, сопақша – бұлар жазық геометриялық фигуралар.

Параллелепипед, конус, пирамида, призма, цилиндр, шар – кеңістіктік фигуралар. Жазық фигуралардың ерекшелігі оларды қағаз бетінен қиып алуға, қатты қағазға жапсыруға, үстел бетіне жазып қоюға, тақтаға ілуге болатыны, ал кеңістіктік фигуралармен олай істеуге келмейтіндігі туралы түсіндіріледі және практика жүзінде орындау ұсынылады. Сонымен қатар жекелеген фигураларды салыстыра отырып, ерекшеліктерін айқындайды. Мысалы, дөңгелек пен кез келген көпбұрышты салыстыру арқылы көпбұрыштың төбесі, қабырғалары, бұрыштары бар фигура екендігі, тұйықталған сынық сызық – көпбұрыштарды салыстыра отырып, оның атауы, бұрыштары, төбелері, қабырғаларының санымен анықталатынына назар аударады. Төртбұрыш пен тіктөртбұрышты салыстыру нәтижесінде тіктөртбұрыштың бұрыштары тік болатынын, ал шаршы мен тіктөртбұрышты салыстыру арқылы шаршының барлық қабырғалары тең, ал тіктөртбұрыштың қарама-қарсы қабырғалары тең болатыны туралы айтылады.

Оқушылардың амалдар ретіне қатысты білімін дамытуға бағытталған 4-тапсырмада амалдар ретін анықтап, өз

өзіндік тұжырым жасайды.

3. тапсырмада практикалық жаттығу орындайды. Кеңістіктік фигуралар мен жазық фигураларды салыстырып, ерекшеліктерін айқындайды.

3. тапсырмада

мысалдарды түсіндіре

3-тапсырма.

Критерий:

• геометриялық фигуралардың маңызды белгілерін анықтау, оларды топтарға бөлу.

Дескриптор:

• фигуралардың модельдерін салыстырады;

• өзіндік пікірін ұсынады.

380-9ee4-11e9-

a361-1f1ed251dcfe

Геометриялық фигуралардың модельдері, тірек сызбалар мен кестелер немесе слайд.

Кеңістіктік және жазық фигуралардың модельдері.

жауабын түсіндіргені маңызды.

5-тапсырмада оқушылар бірнеше бірлікке артыруға берілген есепті шешу үшін қосу амалын қолдану қажеттігі туралы білімін қолданады.

1. Есептің берілуін мазмұндау үлгісі:

«Ұл ..., ал қыз одан ... артық».

2. Есепті қосу амалымен шығар.

3. Нәтижесін тексеруді орында.

4. Есептің жауабын жаз.

Ш.: 1) 36 + 4 = 40 (мұзайдындағы қыз саны)

2) 36 + 40 = 76 (мұзайдындағы барлық бала саны) Ж.: барлығы 76 бала.

6. тапсырма – үй тапсырмасы. Торкөз параққа белгіленген бір нүкте арқылы неше түзу жүргізуге болатынын, бір нүкте арқылы неше сәуле жүргізуге болатанын зерделей отырып, практика жүзінде дәлелдейді. Туындаған қиындықтар болса, түзету жұмыстары ұйымдастырылады.

Бір нүкте арқылы бірнеше түзу жүргізуге болады.

6. тапсырмада фигураларды атай отырып, олардың қабырғалары санының өсу реті бойынша орналастырады. Осы фигуралардағы әріптерден құралған сөздің (спорт) мағынасын талдайды, өмірмен байланыстыра отырып, диалог құрады.

Қосымша ақпарат.

Геометриялық фигуралардың атаулары грек тілінен енген. Қазақ және орыс тілдеріне олар латын тілі арқылы кірген.

отырып, шығарады.

5. тапсырмада екі амалмен орындалатын есепті шығарады. Есепті шығару үшін қандай амалдарды қолданғанын айтады.

5. тапсырма – үй тапсырмасы. Нүкте салу арқылы неше сәуле, түзу, сызықтар салуға болатынын зерттейді, дәптерге салады.

5. тапсырмада фигураларды атай отырып, олардың қабырғалары санының өсу реті бойынша орналастырады.

Ақпараттық материалмен танысады. Талқылайды.

6-тапсырма.

Критерий:

• геометриялық фигуралардың маңызды белгілерін анықтайды, атайды. Дескриптор:

• қағаз бетіне салынған бір нүкте арқылы неше түзу жүргізеді;

• бір нүкте арқылы сәуле салады.

Сабақтың соңы

Рефлексиялық-бағалау кезеңі

Оқушылардың оқу мақсаттарына жету бойынша

сындарлы кері байланыс.

Практикалық сұрақтар:

Жаңа сабақ мазмұнына қатысты шығармашылық, практикалық сұрақтарға

жауап береді.

Рефлексия:

«Алма».

Бүгінгі сабақтағы өзінің әрекеттері

• Сынып ішінен кеңістіктік фигураларға ұқсайтын заттардан мысал келтіре аласың ба?

• Оларды қандай ерекшеліктері, белгілері біріктіріп тұр? (Оқушыларды алған теориялық білімдер мен тәжірибе арасындағы байланысты орнатуға, ұштастыруға үйретеді) Рефлексия: «Алма» (қызыл, жасыл түсті алма суреті ұсынылады)

Қызыл алма – «Бүгін берілген тапсырмаларды қызыға орындадым».

Жасыл алма – «Талпындым, бәрі жақсы». Қызыл алманы таңдаған балалар қол көтереміз.

• Ал жасыл алманы кімдер таңдады екен? (Жасыл алманы таңдаған балаға өзіне қиындық тудырып жатқан тапсырмаларды түсінуге дер кезінде көмектесу.) Қосымша тапсырма ретінде.

Мақсаты: оқушылардың есептерді шешу, модельдеу дағдыларын жетілдіру. Есепті талдай отырып, шешуін бірдей үш қосылғыштың қосындысы түрінде құрып шығарады.

Есеп: 3 оқушының әрқайсысы қағаздан 8 шаршының моделін қиып алды. Оқушылар барлығы неше шаршы қиып алды?

Ш: 8 + 8 + 8 = 24.

Бұл тапсырма үстемелеп қосу әдісін пайдаланып, сандар тізбегін құру арқылы көбейту амалының мән-мағынасын бірдей қосылғыштардың қосындысы ретінде ашуға және

амал нәтижесін есептеп шығаруға ықпал етеді, яғни көбейту амалын меңгертуге дайындық жұмысы іспеттес.

Бүгінгі сабақтағы өзінің әрекеттері туралы, жаңа білімді меңгерудегі өзінің жетістіктері мен қиыншылығы туралы ой бөліседі.

туралы, жаңа білімді меңгерудегі өзінің жетістіктері мен қиыншылығы туралы ой бөліседі.

Бөлім:

Педагогтің аты-жөні

Күні:

Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Көпбұрыштардың жіктелуі

Оқу бағдарлама- сына сәйкес оқыту

мақсаттары

2.3.1.2. Көпбұрыштардың классификациясы.

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар тіктөртбұрыштың, шаршының және тік бұрышты үшбұрыштың маңызды белгілерін біледі, оларды ажыратуды және жіктеуді үйренеді.

Көптеген оқушылар тік бұрыштың моделін пайдаланып, төртбұрыштың, үшбұрыштың бұрыштарын салыстырады, төртбұрыштың қабырғаларын өлшейді, қорытынды жасайды.

Кейбір оқушылар практикалық жаттығулар орындау негізінде тіктөртбұрыштың, шаршының және тік бұрышты үшбұрыштың маңызды белгілерін анықтайды, тұжырым жасайды, дәлелдейді, басқаларға түсіндіре алады.

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Кіріспе-қызықтырушылық кезең

«Фигураларды зертте» жаттығуы

Суреттен көпбұрыш болатын және көпбұрыш бола алмайтын фигураларды атап, жауабын негіздейді.

• ... неге көпбұрыш бола алмайды?

• ... неге көпбұрыш бола алады деп ойлайсың?

• Қандай маңызды белгілеріне назар аудардың?

Мақсат қою:

• Ендеше, бүгін тіктөртбұрыштың, шаршының және тік

бұрышты үшбұрыштың маңызды белгілерін айқындап, оларды ажыратуды және жіктеуді үйренесің.

Суретті зерттей отырып, көпбұрыш болатын және көпбұрыш бола алмайтын фигураларды атайды, өз пікірін дәлелдейді.

Кері байланыс

Фигуралар бейнеленген сызбалар.

Сабақтың ортасы

Операционалдық-танымдық кезең Оқулықпен жұмыс.

а) 1-тапсырмада оқушыларға тік бұрыштың моделін пайдаланып, беттестіру тәсілімен төртбұрыштың бұрыштарын салыстырту негізінде мұғалім оларды қорытынды жасауға бағыттаушы сұрақтардың көмегімен жетелейді.

• Төртбұрыштың барлық бұрыштары қандай болды?

• Бұлар қандай фигуралар?

• Бұл фигураларды тіктөртбұрыш деп атай аламыз ба?

• Бірақ кез келген төртбұрыш тіктөртбұрыш бола ала ма?

1-тапсырманы практикалық жаттығу түрінде орындайды, яғни беттестіру тәсілімен тік бұрыштың моделін төртбұрыштың бұрыштарына беттестіріп, салыстырады, өзіндік пікір ұсынады, суреттен

Қалыптастырушы бағалау

1-тапсырма.

Критерий:

• тіктөртбұрыш- тың, шаршының маңызды белгілерін ажырату және жіктеу.

Дескриптор:

• тік бұрыштың

Оқулық

Тік бұрыштың модельдері, геометриялық фигуралар (төртбұрыштар, үшбұрыштар).

Қалай ойлайсың?

Тіктөртбұрыш – бұл төртбұрыш, бірақ кез келген төртбұрыш тіктөртбұрыш бола алмайды. Барлық бұрыштары тік болып тұрған төртбұрышты тіктөртбұрыш деп атайды.

2. тапсырмада практикалық жаттығу жалғасын табады. Мұндағы мақсат: оқушыны практикалық әрекет барысында тіктөрбұрыштардың қарама-қарсы қабырғаларын өлшете отырып, өзіндік тұжырым жасауға жетелеу.

Тіктөртбұрыштың қарама-қарсы қабырғалары тең болады.

2. тапсырмада оқушыларға тік бұрыштың моделін пайдаланып, беттестіру тәсілімен төртбұрыштың бұрыштарын салыстыру және қабырғаларын өлшету негізінде мұғалім оларды қорытынды жасауға бағыттаушы сұрақтардың көмегімен жетелейді.

• Төртбұрыштың барлық бұрыштары қандай болды?

• Бұлар қандай фигуралар?

• Ал барлық қабырғаларының ұзындықтары қандай болды?

• Қандай ой айтасың?

Барлық қабырғалары тең тіктөртбұрыш ШАРШЫ деп аталады.

Суреттің ішінен төртбұрыштардың, тіктөртбұрыштардың және шаршының нөмірлерін теріп, ажыратып жазады.

4-тапсырмада практикалық жаттығу түрінде жалғасын табады. Оқушыларға тік бұрыштың моделін пайдаланып, беттестіру тәсілімен үшбұрыштың бұрыштарын салыстыру негізінде мұғалім оларды қорытынды жасауға бағыттаушы сұрақтардың көмегімен жетелейді.

• Үшбұрыштың барлық бұрыштары тік болды ма?

• Неше бұрышы тік, неше бұрышы тік емес?

• Бұл фигураны қалай атаймыз? (Тік бұрышты үшбұрыш.)

• Не байқадың? Пікіріңді ұсын.

тіктөртбұрыштарды анықтап, нөмірлерін теріп жазады.

2. тапсырмада тіктөрбұрыштардың қарама-қарсы қабырғаларын өлшейді, қорытынды ой айтады.

2. тапсырмада беттестіру тәсілімен төртбұрыштың бұрыштарын салыстырады және қабырғаларын өлшейді, өз ойын білдіреді.

2. тапсырмада тік бұрыштың моделін пайдаланып, үшбұрыштың бұрыштарын салыстырады, өз пікірін білдіреді, алғашқы бекіту тапсырмасын орындайды.

моделін пайдаланып, төртбұрыштардың бұрыштарын салыстырады;

• өзіндік пікір ұсынады.

2-тапсырма.

Критерий:

• тіктөртбұрыш- тың, шаршының маңызды белгілерін ажырату және жіктеу.

Дескриптор:

• тіктөртбұрыштар- дың қабырғаларын өлшейді;

• өзіндік пікір ұсынады.

3-тапсырма.

Критерий:

• тіктөртбұрыш- тың, шаршының маңызды белгілерін ажырату және жіктеу.

Дескриптор:

• тік бұрыштың моделін пайдаланып, төртбұрыштардың бұрыштарын салыстырады;

https://bilimland.kz/ kk/subject/matemat ika/2- synyp/tiktortburysh- sharshy?mid=ef5c33 80-9ee4-11e9-a361-

1f1ed251dcfe

Бір бұрышы тік және бұрыштары тік емес үшбұрыштардың нөмірлерін теріп жазады.

5. тапсырмада шамалардың бірліктерімен амалдар орындайды.

6. тапсырма – үй тапсырмасы.

7. тапсырмада фигураларды оқулықта берілген реттілік бойынша орналастыру үшін алдымен фигураларды ажырату, атау ұсынылады.

Фигуралардағы әріптерден құралған сөзді анықтай отырып, «тамақтану» сөзінің мағынасына мән береді.

5-тапсырмада шамалардың бірліктерімен амалдар орындайды.

Үйге берілген 6- тапсырманы орындайды. 7-тапсырмада фигураларды оқулықта берілген реттілік бойынша орналастыру үшін алдымен

фигураларды атайды.

• өзіндік пікір ұсынады.

Сабақтың соңы

Рефлексиялық-бағалау кезеңі

Оқушылардың оқу мақсаттарына жету бойынша

сындарлы кері байланыс.

«Айналамдағы геометриялық фигуралар» жаттығуы Суретте берілген фигураларды ата, сипаттау сұралады. Бұл тапсырма оқушының геометриялық фигураларды ажырату, негізгі белгілерін анықтау, салыстыру дағдысын жетілдіруге негізделген.

Туындаған қиындықтар болса, түзету жұмыстары ұйымдастырылады.

Бағалау. Рейтинг технологиясы.

Жұмысты аяқтағаннан кейін оқушы өзіне баға қояды. Одан кейін оны мұғалім бағалайды. Мысалы, өте жақсы/жақсы, ондағы «өте жақсы» – оқушының бағасы, «жақсы» – мұғалімнің бағасы. Бұл тәсіл бағалау өлшемдерін келісу мақсатында қолданылады.

Геометриялық фигураларды ажыратып, негізгі белгілерін анықтайды, салыстыру дағдысын жетілдіреді.

Бүгінгі сабақтағы өзінің әрекеттері туралы, жаңа білімді меңгерудегі өзінің жетістіктері мен қиыншылығы туралы ой бөліседі.

Критерий:

• геометриялық фигуралардың маңызды белгілерін айқындайды.

Дескриптор:

• шаршыны сипаттайды;

• тік бұрышты үшбұрышты сипаттайды;

• тіктөртбұрышты сипаттайды.

Геометриялық фигуралар.

Бөлім:

Педагогтің аты-жөні

Күні:

Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Геометриялық фигуралар салу

Оқу бағдарлама- сына сәйкес оқыту

мақсаттары

0. Нүктелі қағазда кесінділер, түзулер мен геометриялық фигураларды орны, қозғалыс және бағыты бойынша нұсқаулыққа сәйкес сызу.

1. Тік бұрышты сызу.

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар торкөз параққа геометриялық фигураларды салады.

Көптеген оқушылар геометриялық фигураларды торкөз параққа кескіндеп салу алгоритмі негізінде олардың бір-біріне қатысты орналасуын анықтайды.

Кейбір оқушылар берілген алгоритм бойынша геометриялық фигуралар салады, өзі құрастырған алгоритм бойынша тіктөртбұрыш салады, олардың маңызды белгілерін анықтап дәлелдейді.

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың

Кіріспе-қызықтырушылық кезең

басы

Кесінділерді, сәулелерді, түзулерді, бұрыштарды және

Кесінділерді, сәулелерді,

Кері байланыс.

Геометриялық

жазық фигуралар мен кеңістіктік фигураларды кескіндеуге

түзулерді, бұрыштарды

Мұғалімнің қолдау

фигуралардың

және салыстыруға қатысты білім мен дағдыларды еске

және жазық фигуралар мен

сөздері.

модельдері,

түсіру жұмысы ұйымдастырылады.

кеңістіктік фигураларды

кестелер.

– Жазық фигураларды ата.

кескіндеуге және

– Төртбұрыштың, үшбұрыштың неше қабырғасы, неше

салыстыруға қатысты

бұрышы бар?

білімдерін пысықтайды.

– Үшбұрыштың неше қабырғасы, неше бұрышы бар?

– Берілген кестеден кесіндіні, сәулені, қисық сызықты

көрсет.

Бүгінгі сабақта геометриялық фигураларды торкөз параққа

(торкөз дәптерге) кескіндеп салатын боламыз.

Мақсат қою.

Сен торкөз параққа геометриялық фигураларды салу

білігіңді жетілдіресің.

Сабақтың

Операционалдық-танымдық кезең

ортасы

Оқулықпен жұмыс.

1-тапсырмада түрлі түсті

Бағалау:

Оқулық

1-тапсырма оқушының зейінін, аңғарымпаздығын,

нүктелерді пайдаланып, 4

«Дарабоз».

дәптердің сызықтарын пайдаланып, тіктөртбұрыш

тіктөртбұрыш салады. Әр

Бала еңбегін

салудың практикалық дағдыларын дамыту үшін берілген.

түсті тіктөртбұрыштың бір-

сабақта бағалауға

Оқулықта берілген нұсқаулықты негізге ала түрлі түсті

біріне қатысты орналасуын

рейтинг жүйесінің

нүктелерді дәптеріне бейнелеу нәтижесінде

анықтайды. Әр түсті

қарапайым түрі.

4 тіктөртбұрыш салады. Әр түсті тіктөртбұрыштың бір-

тіктөртбұрыштармен дәл

Мұғалім өзінің жеке шығармашылық журналы төмендегі бағытта бағалау жүйесін қолданады. Бұл баланың төмен баға алу қорқынышынан туатын қажетсіз әрекеттерінен арылып, шынайы еңбегімен көрінуге ұмтылуына ықпал етеді. Ұтымдылығы

– бірінші орында баланың қабілетінен гөрі еңбектенуі тұратындығында. Тынымсыз еңбек қабілетті дамытады. Баланың сенімділігі мен қызығушылығын ұштайды. Бала еңбегі мынадай бағыттарда жан- жақты бағаланғаны жөн:

1. сабаққа қатысуы;

2. оған даярлығы;

3. тапсырманы орындауы;

4. өзіндік жұмысы;

5. ынтасы;

6. сабақтағы

біріне қатысты орналасуын анықтайды. Әр түсті

келетіндей етіп, қызыл

тіктөртбұрыштармен дәл келетіндей етіп, қызыл

тіктөртбұрышты салады.

тіктөртбұрышты салады.

2-тапсырмада түрлі түсті

2-тапсырма оқушының торкөз параққа геометриялық

нүктелерді пайдаланып, 4

фигураларды салу білігін жетілдіруге негізделген.

үшбұрыш салады. Әр түсті

Оқулықта берілген нұсқаулықты негізге ала отырып, түрлі

үшбұрыштың бір-біріне

түсті нүктелерді дәптеріне салу нәтижесінде 4 үшбұрыш

қатысты орналасуын

салады. Әр түсті үшбұрыштың бір-біріне қатысты

анықтайды. Әр түсті

орналасуын анықтайды. Әр түсті үшбұрыштармен дәл

үшбұрыштармен дәл

келетіндей етіп, қызыл үшбұрышты салады.

келетіндей етіп, қызыл

3-тапсырмада торкөз параққа өзі құрастырған алгоритм

үшбұрышты салады.

бойынша тіктөртбұрыш салады.

3-тапсырмада өзі

Мұғалімнің бағыттауыш сұрақтарының көмегімен

құрастырған алгоритм

алгоритм құрастырады:

бойынша тіктөртбұрыш

1. Дәптерге сол жақтан 3 торкөз қалдырып, торкөз

салу үшін орны,

сызықтарының қиылысқан жеріне бір нүкте белгілеу.

қозғалысы, бағыты

2. Нүктеден оңға қарай 5 торкөз санап, екінші нүктені

бойынша дәптерге тиісті

белгілеу.

нүктелерді белгілейді, осы

3. Осы нүктеден төмен қарай 3 торкөз қалдырып, үшінші

нүктелерді ретімен

нүктені белгілеу.

кесінділермен қосады.

4. Үшінші нүктеден солға қарай 5 торкөз санап, төртінші

4-тапсырмада тік

нүктені белгілеу.

бұрышты үшбұрыштардың

5. Белгілену реті бойынша осы нүктелерді қосу.

қалай салынғанын

4-тапсырмада тік бұрышты үшбұрыштардың қалай

түсіндіреді. Содан соң осы

салынғанын түсіндіреді, сызғышты (тік бұрышты

фигураларды

үшбұрыш) пайдаланады. Осы фигураларды тіктөртбұрыш

тіктөртбұрыш шығатындай

шығатындай етіп, толықтырып салады.

етіп, толықтырып салады.

5-тапсырмада ұзындықтың өлшем бірліктерін өрнектеу

5-тапсырманы орындау

білігін жетілдіреді.

барысында ұзындықтың

Теңдеуді шешу білігін жетілдіру мақсатында ұсынылған

өлшем бірліктерін

6-тапсырма өздік жұмыс түрінде орындалады

өрнектеу білігін

7-тапсырмада кесте бойынша есеп құрастыру білімін

жетілдіреді.

пысықтайды.

6-тапсырмада теңдеулерді

8-тапсырма – үй тапсырмасы.

шешеді.

Мақсаты: жаңа білімін өздігінен қолдана алу білігін

7-тапсырмада кесте

қалыптастыру, дамыту, қағаз бетіне геометриялық

бойынша есеп

фигураларды салу дағдысын жетілдіру.

құрастырады.

Берілген алгоритм бойынша шаршы салады. Қандай

8-тапсырмада алгоритм

жауабы.

фигура шыққанын атайды.

бойынша торкөз параққа

8-тапсырма.

9-тапсырма бос торкөзде қандай сандар болуы мүмкін

шаршы салады.

Дескриптор:

екендігін анықтайды.

9-тапсырмада бос

• нұсқаулық

+ 2 < 10 – 3

торкөзде қандай сандар

бойынша дәптерге

10 мен 3-тің айырмасының мәні 7-ге тең, демек бос

болуы мүмкін екендігін

тиісті нүктелерді

торкөздің орнына 1, 2, 3, 4 сандарын қоюға болады деп

анықтайды.

салады;

тұжырымдайды, дәлелдейді.

Қосымша ақпарат.

Шаршы (квадрат) – латынша «квадратус» – қазақша «төрт қабырғалы фигура» дегенді білдіреді.

Қосымша ақпараттық

материалмен танысып, ой бөліседі.

• нүктелерді қосу нәтижесінде алынған фигураны

атайды;

• дәлелдейді.

Сабақтың соңы

Рефлексиялық-бағалау кезеңі

Оқушылардың оқу мақсаттарына жету бойынша

сындарлы кері байланыс.

Мақсаты: оқушылардың есептерді шешу, модельдеу дағдыларын жетілдіру. Есепті талдай отырып, шешуін бірдей қосылғыштардың қосындысы түрінде құрып шығарады. Қосындының мәнін 6-дан үстемелеп қосу арқылы табады.

(6 + 6 + 6 + 6)

Кері байланыс. Мұғалімнің қолдау сөздері.

4 оқушының әрқайсысы қағаздан 6-дан дөңгелектің моделін қиып алды. Жазық фигуралардан композиция құрастыру үшін олар неше дөңгелек қиып алды?

Ұсыныс. Есепті шығару үшін бірдей қосылғыштардың қосындысын құр және жаз. Қосындының мәнін 6-дан үстемелеп қосу арқылы тап.

Бұл тапсырма 6-дан үстемелеу әдісін пайдаланып, сандар тізбегін құру арқылы көбейту амалының мән-мағынасын бірдей қосылғыштардың қосындысы ретінде ашуға және амал нәтижесін есептеп шығаруға ықпал етеді, яғни көбейту амалын меңгертуге дайындық жұмысы іспеттес. Рефлексия: «Рақмет» жаттығуы.

Бәріңізді шеңбер құрып тұруды өтінемін. Мен сіздерге бір- бірімізге сезімімізді білдіретін рәсімді жасауды ұсынамын. Жаттығу былайша жүреді: біреуіміз ортаға тұрамыз да,

екінші біреу оған жақындап келеді де, «Рақмет, мен бүгінгі

Көбейту амалын қайталайды.

«Рақмет» жаттығуын орындайды.

тақырыпты түсіндім» деп қолын алады. Екеуі де ортада қол ұстасып тұрып қалады. Үшінші оқушы ортаға шығып ортадағы екеудің біреуінің қолын алып, «Рақмет, мен де фигураларды анықтауды үйрендім» дейді. Сөйтіп, ортаға бірінен кейін бірі шыға береді, көбейе береді. Бәрі бір- бірінің қолынан ұстап тұрады. Ең соңғы кісі шыққанда шеңберді тұйықтап, бір-бірінің қолын үш рет қатты

қысып, орындарына тарайды.

Бөлім:

Педагогтің аты-жөні

Күні:

Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Геометриялық фигуралардың және сандардың тізбегі

Оқу бағдарлама- сына сәйкес

оқыту мақсаттары

2.4.3.2. Берілген заңдылық бойынша тізбекті құрастыру, тізбектегі заңдылықтың бұзылуын табу.

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар тізбектің құрылу заңдылығын анықтауды және тізбектің бұзылуын табуды үйренеді.

Көптеген оқушылар геометриялық фигуралар мен сандар тізбегіндегі бұзылған заңдылықтарды тағайындайды, түзетеді.

Кейбір оқушылар өздері таңдап алған заңдылықтар бойынша жазық фигуралардың модельдерінен, сандардан тізбек түзеді.

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Кіріспе-қызықтырушылық кезең

а) «Сандық топтармен сана» жаттығуы жүргізіледі. Сандық топтармен санауды көрсетіп беру (2-ден – аяқкиімдер, қолғаптар, шұлықтар т.б.)

5. тен – аяқ пен қолдың саусақтары т.б.

6. дан – табақтар мен кеселер, шанышқылар мен қасықтар, бояу қарындаштар, т.б.

10-нан – алмалар, ойыншықтар, дәрілер, түймелер т.б.

Заттарды топтармен санау жүргізіледі.

(2-ден, 5-тен, 6-дан, 10-нан санау.)

Санауға арналған заттар топтамасы.

ә) Оқушылардың ұсынған заңдылықтары бойынша әртүрлі жазық фигуралар модельдерінен тізбе түзу жұмысы жүргізіледі.

б) Заңдылық сақталған сандар тізбегінен мысалдар келтіріледі.

в) Заңдылық бұзылған сандар тізбегінен мысалдар келтіріледі.

г) Өздері таңдап алған заңдылықтар бойынша жазық фигуралардың модельдерінен, сандардан тізбе түзу тапсырмасы ұсынылады.

Мақсат қою.

– Тізбектің құрылу заңдылығын анықтауды және тізбектің

бұзылуын табуды үйренесің.

Заңдылық сақталған және заңдылық бұзылған сандар тізбегі бейнеленген суреттерді талдайды.

Заңдылық сақталған және заңдылық бұзылған сандар тізбегі бейнеленген суреттер.

Сабақтың ортасы

Операционалдық-танымдық кезең Оқулықпен жұмыс.

1-тапсырмада оқулықта берілген геометриялық фигуралар тізбегін салады, қандай заңдылықпен құрылғанын зерттейді.

Әр қатарда орналасқан фигураларды атайды, қайталану реттілігіне мән береді.

• Бірінші қатарда қандай фигура бірінші бейнеленген?

• Екінші фигураны ата.

• Екінші фигурадан кейін қандай фигура қайталанып берілген?

• Не пайда болды? (Заңдылық.)

• Заңдылық дегенімізді қалай түсінесің? (Оқушы ойы тыңдалады.)

Заңдылық дегеніміз – ереже. Фигуралардың белгілі бір ережеге сай қатаң ретпен қайталануы. Тек қана фигуралар емес, сандар, суреттер, құбылыстар ережеге сай қайталанады.

2-тапсырмада қазақтың ою-өрнегі тізбегіндегі заңдылықтың бұзылған жерін табу ұсынылады. 3-тапсырмада:

А) 3-тен 30-ға дейін 3-тен қоса отырып, сандар тізбегін құрады;

3, 6, 9, 12, 15, 18, 21, 24, 27, 30.

1. тапсырмада суреттен фигуралардың орналасу реттілігін зерттейді,

«Заңдылық» ережесін тұжырымдайды, мысалдар келтіреді.

2. тапсырмада

қазақтың ою-өрнегі тізбегіндегі заңдылықтың бұзылған жерін анықтайды. 3-тапсырмада берілген нұсқаулық бойынша

Оқулықпен жұмыс.

3-тапсырма.

Критерий:

• тізбектің құрылу заңдылығын

Оқулық

Әр сан өзінің алдындағы саннан 3-ке артық. 5-тен 50-ге дейін бес-бестен қоса отырып: 5, 10, 15, 20, 25, 30, 35, 40, 45, 50.

Әр сан өзінің алдындағы саннан 5-ке артық. ә) 20-дан 2-ге дейін екі-екіден азайта отырып: 20, 18, 16, 14, 12, 10, 8, 6, 4, 2,0.

Әр сан өзінің алдындағы саннан 2-ге кем.

40-тан 4-ке дейін төрт-төрттен азайта отырып, сандар тізбегін құрады:

40, 36, 32, 28, 24, 20, 16, 12, 8, 4, 0.

Әр сан өзінің алдындағы саннан 4-ке кем.

4-тапсырмада сандардың және фигуралардың тізбектерін құруға қатысты білім мен дағдыларды жетілдіру негізінде берілген.

а) Артық өрнекті анықтау үшін, алдымен өрнектердің мәнін анықтайды. 14 + 18 өрнегі артық, себебі өрнектің мәні 32-ге тең, қалған өрнектердің мәні 33-ке тең.

ә) Сандар тізбегін жалғастырып жазады:

300, 200, 400, 300, 500, 400, 600, 500, 700, 600.

Топтық жұмысқа арналған 5-тапсырмада мысалдарды шығарады. Әр бағандағы мысалдар қалай құрылғанын зерттейді. Заңдылықты сақтап, келесі мысалдарды жазады және шығарады.

10 + 10 20 + 10 30 + 10

Бірінші қосылғыштардың әрқайсысы неше бірлікке артық? (10 бірлікке немесе 10-ға.)

29 + 11 38 + 12 47 + 13

38 саны 29-дан нешеуі артық? 47 саны 38 санынан нешеуі артық? (9-ы артық.)

Екінші қосылғыштарға назар аудар? Не байқадың? (11, 12, 13)

100 – 15 100 – 25 100 – 35

Азайтқыштарда қандай айырмашылық бар?

Қайталауға және бекітуге берілген 6-тапсырмада әріптің мәнін тауып, есептеуді орындайды.

7. тапсырмада теңдеуді шешу дағдысын жетілдіреді.

8. тапсырмада сурет бойынша есеп құрастырады.

9. тапсырма – үй тапсырмасы.

үстемелей және шегере отырып, сандар қатарын құрады.

4. тапсырмада артық өрнекті анықтайды, сандар тізбегін жалғастырып жазады.

4. тапсырмада заңдылықты анықтайды, жалғастырады.

4. тапсырмада әріптің мәнін тауып есептеуді орындайды.

5. тапсырмада

теңдеулерді шешеді.

4. тапсырмада сурет

анықтайды және тізбектің бұзылуын табады.

Дескриптор:

• санды қоса отырып, сандар тізбегін құрады, жазады;

• санды азайта отырып, сандар тізбегін құрады, жазады.

4-тапсырма.

Критерий:

• тізбектің құрылу заңдылығын анықтайды және тізбектің бұзылуын табады.

Дескриптор:

• заңдылықты анықтап, артық өрнекті табады;

• заңдылықты анықтап, тізбекті толықтырады.

Мақсаты: сандар тізбегін құру білігін жетілдіру.

10-нан 100-ге дейін он-оннан және 100-ден1000-ға дейін жүзден қоса отырып:

10, 20, 30, 40, 50, 60, 70, 80, 90, 100;

100, 200, 300, 400, 500, 600, 700, 800, 900, 1000.

100-ден 10-ға дейін он-оннан және 1000-нан 100-ге дейін жүзден азайта отырып.

100, 90, 80, 70, 60, 50, 40, 30, 20, 10;

1000, 900, 800, 700, 600, 500, 400, 300, 200, 100.

10-тапсырма «Кім жылдам?» ойын жаттығуы жүргізіледі. Фигураларды түстері бойынша реттілікпен орналастырады, фигуралардағы әріптерден құралған

сөздің мағынасына назар аударады.

бойынша есеп құрастырады.

9. тапсырмада сандар тізбегін құрады.

10. тапсырмада фигураларды түстері бойынша реттілікпен орналастырады, фигуралардағы әріптерден құралған сөздің мағынасына назар аударады. Қосындыларды

салыстырады.

Сабақтың соңы

Рефлексиялық-бағалау кезеңі

Оқушылардың оқу мақсаттарына жету бойынша

сындарлы кері байланыс: «Хатқалта-сұрақ».

Саралау – тапсырмалар: оқушыларға олардың білімдеріне сәйкес әртүрлі тапсырма беріледі.

1 ғана сұрақ-тапсырма жазып, хатқалтаға салу (оқу мақсатына қарай).

Тапсырмалар бүгінгі сабақ мазмұнына қатысты құрылады. (Тапсырмалар бірдей үлгіде болады.)

Ал қабілеті жоғары оқушылар үшін шығармашылық ойлауды қажет ететін тапсырмалар ұсынуға болады. (Тапсырмалар бірдей үлгіде болады.)

Әрбір оқушыда өзінікі болатындай етіп, бірнеше конверт дайындау. Оқушы стикерге атын және жауабын жазады. Стикерлерді жинап, бірнеше жауапты дауыстап оқыңыз (аттарын атамастан). Сынып белгілі бір сұрақтың қаншалықты дұрыс болғанын талқылайды.

Рефлексия: «Кім ортаға...» жаттығуы.

Есімдері жазылған таяқшалар ішінен жауап беру үшін кез келген таяқшаны кездейсоқ тәртіппен алып, оқушының есімін атау. Есімі аталған оқушы топ алдына шығады.

Бүгінгі сабақта жаңа білімді түсінгені, қандай жаңа сөздер үйренгені, өзінің бүгінгі әрекеті туралы өзіндік ой айтады.

Жаттығу осылай жалғасын табады.

Сараланған тапсырма бағытындағы әр оқушы өзіне ұсынылған шығармашылық тапсырманы орындайды.

«Қошемет» Оқушылар бір- бірінің сабаққа қосқан үлесін бағалап, бір-біріне және мұғалімге өткізілген сабақ үшін алғыс айтады. Сабақты аяқтаудың осындай нұсқасы әр адамның тұлғалық маңызын мойындауға деген қажеттілікті қанағаттандыруға мүмкіндік береді.

Бөлім:

Педагогтің аты-жөні

Күні:

Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Элементтерінің саны бірдей жиындардың бірігуі. Көбейту амалы

Оқу бағдарлама- сына сәйкес

оқыту мақсаттары

2.4.1.1. Тең жиындардың бірігуін және жиыннан оның тең бөліктерін айырып алуды диаграмма арқылы көрнекі түрде кескіндеу.

2.1.2.1. Көбейтуді бірдей қосылғыштардың қосындысы, бөлуді заттарды түрлеріне қарай және тең бөліктерге бөлу ретінде түсіну.

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар тең жиындардың бірігуіндегі элементтер санын анықтайды. Көбейтуді бірдей қосылғыштардың қосындысы екенін түсінеді, есептеулерде қолданады.

Көптеген оқушылар тең жиындардың бірігуін диаграмманы пайдаланып, көрнекі түрде кескіндеп береді. Бірдей қосылғыштардың қосындысын көбейтумен, көбейтуді бірдей қосылғыштардың қосындысымен алмастырады.

Кейбір оқушылар бірдей қосылғыштардың қосындысы ретінде көбейтудің мәнін түсінеді, қосуды көбейтумен, керісінше көбейтуді

қосумен алмастыруға мүмкіндік беретінін түсінеді, есептеулерде тиімді қолданады.

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Кіріспе-қызықтырушылық кезең

а) Диаграмманы пайдаланып, жиындардың бірігуінің көрнекі кескінін көрсетіп беру.

ә) Жиындардың бірігуінің диаграммасын кескіндеуге қатысты практикалық жұмыс ұйымдастыру.

Жиындарды біріктіреді, элементтерін атайды, санды өрнек құрады.

Кері байланыс:

«Мұғалім–оқушы».

Слайд Кесте

б) Жиындарды біріктіруге қатысты практикалық дағдыларды дамыту мақсатында қолжетімді материалдарды, геометриялық фигуралардың модельдерін пайдаланып, практикалық әрекеттер орындау ұсынылады. Мысалы, үш тіктөртбұрыштан тұратын екі жиынды біріктіру.

• Бірінші жиынның элементтерін ата.

• Екінші жиынның элементтерін ата.

• Үшінші жиын қалай құрылды? Қалай ойлайсың?

Мақсат қою.

• Тең жиындардың бірігуіндегі элементтер санын анықтайсың.

Сабақтың ортасы

Операционалдық-танымдық кезең Оқулықпен жұмыс.

Практикалық жаттығуға арналған 1-тапсырма оқушылардың жиынды біріктіруге қатысты практикалық дағдысын дамытуға бағытталған.

Көбейту амалының мән-мағынасын бірдей қосылғыштардың қосындысы ретінде ашу және сәйкес терминдерді енгізу.

2 элементтен тұратын төрт жиынды біріктіреді.

Сұлбаны пайдаланып, көбейту амалының мән-мағынасын түсіндіреді.

Берілген нұсқаулық негізінде жиындарды біріктіреді.

• 2 дөңгелекті үстелдің ортасына қарай қояды;

• қалған фигураларды осылайша екі-екіден қоюды әрі қарай жалғастырады.

• Екі-екіден сен неше рет қойдың?

• Жоғарыда орындаған әрекеттеріңді санды өрнек түрінде жазып көреді: 2 + 2 + 2 + 2.

1-тапсырмада жиындарды біріктіреді. Төрт тең жиынның бірігуін білдіретін санды өрнек жазады, мәнін табады. Осы жиынның бірігуінде неше элемент бар екенін атайды.

Оқулықпен жұмыс. 1-тапсырма

Критерий:

• жиындардың бірігуіндегі элементтер санын анықтайды.

Дескриптор:

• жиындардың бірігуіндегі элементтер санын анықтау үшін бірдей қосылғыштардың қосындысы түрінде өрнек құрады;

• өрнектің мәнін табады;

Оқулық

https://bilimland.kz/ kk/subject/matemati ka/2-synyp/kobejtu- kobejtu-amalynyng- komponentteri?mid= f0f06810-9ee4-11e9-

Төрт тең жиынның бірігуін білдіретін санды өрнек жазып, мәнін табады: 2 + 2 + 2 + 2 = 8.

Осы жиынның бірігуінде неше элемент бар екенін атайды. Бірдей қосылғыштардың: 2 + 2 + 2 + 2 қосындысын құрады және қосынды мәнін 2-ден үстемелеп қосу тәсілімен табады.

Қосындыны және оның мәнін зерттейді:

2 + 2 + 2 + 2 = 8.

Қосылғыш 2 саны мұнда 4 рет қайталанған және қосынды мәні 8-ге тең. Демек, 8 шығу үшін 2-ден 4 рет болуы керек. Бірдей қосылғыштарды қосуды басқа амалмен – көбейтумен алмастыруға болады:

2 ∙ 4 = 8.

Мұндағы нүкте («∙») – көбейту таңбасы;

2 ∙ 4 жазуы – бұл көбейтінді деп аталатын өрнек; 2 және 4 сандары – көбейткіштер;

8 – көбейтіндінің мәні.

2 ∙ 4 = 8 жазуын былайша оқиды: «2 және 4 сандарының көбейтіндісінің мәні 8-ге тең немесе 2-ден 4 рет алғанда 8 шығады немесе 2-ні 4-ке көбейткенде 8 болады».

2-тапсырмада окулықта берілген сызбаны зерттейді. Әр жиын элементтерін атайды, әр сызба бойынша санды өрнек құрады, 3 + 3 + 3 және 4 + 4 + 4 өрнектері тең жиындардың қайсысының бірігуіне сәйкес екенін анықтайды. Сонымен қатар әр өрнектегі сан мен қосындылардың мәні нені білдіретінін анықтайды.

Бірінші сурет бойынша қосу амалымен (3 + 3 + 3 = 9), соңынан көбейту амалымен (3 · 3 = 9) теңдіктер құрады. Екінші сурет бойынша қосу амалымен (4 + 4 + 4 = 12), соңынан көбейту амалымен (4 · 3 = 12) теңдіктер құрады.

2-тапсырма.

Сызба бойынша өрнектер құрады. Әр өрнектегі санның неше рет қайталанып тұрғанын айтады.

• бірдей қосылғыштардың қосындысын көбейту амалымен алмастырады.

2-тапсырма.

Дескриптор:

• бірінші сурет бойынша қосу амалымен теңдік құрады:

3 + 3 + 3 = 9;

• бірінші сурет бойынша көбейту амалымен теңдік құрады: 3 · 3 = 9;

a361-1f1ed251dcfe

Заттар тобы, заттар жиыны, элементтерінің саны бірдей жиындар, элементтерінің саны бірдей жиындарды біріктіру үлгісі көрсетілген слайд, сызбалар.

3. тапсырмада берілген өрнектерді көбейтінді түрінде жазады, мәнін есептейді.

4. тапсырмада есептің шешуін бірдей қосылғыштардың қосындысы түрінде және көбейтінді түрінде шығарады, түсіндіреді.

4 + 4 + 4 = 12 теңдігін мынадай теңдік

түрінде ықшамдап жазады: 3 · 4 = 12.

3. тапсырма жақшасыз өрнектердің мәнін табу үшін амалдар тәртібін сақтай отырып, екі таңбалы сандармен қосу, азайту амалдарын орындау білімін пысықтайды.

4. тапсырмада теңдеуді шешу білімін пысықтайды.

5. тапсырма – үй тапсырмасы. Бүгінгі сабақта алған білімін қолдана білу іскерлігін қалыптастыру мақсатында ұсынылған.

6. тапсырма: «Ойлан, тап!»

Бірліктерін қосқанда 10, ал ондықтарын қосқанда әртүрлі бір таңбалы сан шығатындай екі таңбалы сандардың үш қосындысын жазады. Олардың мәндерін жазады, қосуды азайтумен тексереді.

Мысалы, 11 + 29, 32 + 48, 44 + 26, 75 + 15.

11 + 29 = 40 тексеру: 40 – 11 = 29; 40 – 29 = 11.

32 + 48 = 80 тексеру: 80 – 32 = 48; 80 – 48 = 32.

44 + 26 = 70 тексеру: 70 – 44 = 26; 70 – 26 = 44.

3. тапсырмада берілген өрнектерді көбейтінді түрінде жазады, мәнін есептейді.

4. тапсырмада есептің шешуін бірдей қосылғыштардың қосындысы түрінде және көбейтінді түрінде шығарады, түсіндіреді.

5. тапсырмада екі таңбалы сандарға қосу, азайту амалдарын қолданып есептейді.

6. тапсырмада теңдеуді шешу білімін пысықтайды. 7-тапсырмада жиындарды біріктіреді, элементтер санын анықтайды.

8-тапсырмада бірліктерін қосқанда 10 шығатын, ал ондықтарын қосқанда әртүрлі бір таңбалы сан шығатындай үш екі таңбалы санның

қосындысын анықтайды.

• екінші сурет бойынша қосу амалымен теңдік құрады:

4 + 4 + 4 = 12;

• екінші сурет бойынша көбейту амалымен теңдік құрады: 4 · 3 = 12.

Заттар тобы, заттар жиыны, элементтерінің саны бірдей жиындар, элементтерінің сандары бірдей жиындарды біріктіру үлгісі көрсетілген слайд, сызбалар.

Сабақтың соңы

Рефлексиялық-бағалау кезеңі

Оқушылардың оқу мақсаттарына жетуі бойынша

сындарлы кері байланыс.

Оқушылардың оқу мақсаттарына жету бойынша

сындарлы кері байланыс: «Қате түсінікті тексеру». Оқушыларға ұстанымның, талдаулардың қате болжамдары беріледі. Сонан соң оқушылардан айтылғандармен келісетіндігін немесе келіспейтіндігін, өздерінің көзқарастарын айтулары сұралады.

• Жиынды құрайтын нысандар жиынның элементтері деп

Сұрақтарға жауап береді, өз жауабын негіздейді.

«Рефлексиялық шеңбер»

Балалар шеңберленіп тұрады. Мұғалім оларға мынадай сұрақтар қояды:

1. Бүгін тапсырмаларды

түсініп орындадың

аталады. (Дұрыс/Бұрыс.)

• Нысандарды жиынға ортақ ерекшелік, ортақ белгілері, ортақ қасиеттері біріктіреді. (Дұрыс/Бұрыс.)

• Қосындыны табуға берілген есептің сұрағына жауап беру үшін қосу амалын қолданады. (Дұрыс/Бұрыс.)

• Қосындыны табуға берілген есептің сұрағына жауап беру үшін азайту амалын қолданады. (Дұрыс/Бұрыс.) т.с.с. Түсінбегендерден нақты не түсініксіз екендігі сұралады. Сөз нақты түсінгендеріне сенімсіз оқушыларға беріледі. Сөз сабақты жақсы түсінгендерге беріледі. «Олар нақты нені түсінді?» соны мұғалім қадағалайды. Бірнеше жауап міндетті түрде тыңдалуы тиіс.

Тыңдалған жауаптардың қорытындыларына қарай өткен тақырыпты қайталап, білімдерін бекіту немесе тақырыпты меңгертуді жалғастыра беру жайлы шешім қабылданады. Егер оқушылар тақырыпты қайта түсінбегендей жағдайда болса, тағы бір жаңа білімді меңгеру мақсатында

практикалық әрекет ұйымдастыру ұсынылады.

ба?

2. Жаңа сөздер түсінікті болды ма?

3. Сызба жұмысын орындағанда қиындық туындады ма?

4. Көмек қажет пе? (Көмек қажет болған балаларға дер кезінде көмек беріледі.)

Бөлім:

Педагогтің аты-жөні

Күні:

Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Көбейту амалының көмпоненттері

Оқу бағдарлама- сына сәйкес

оқыту мақсаттары

2.1.2.1. Көбейтуді бірдей қосылғыштардың қосындысы, бөлуді заттарды түрлеріне қарай және тең бөліктерге бөлу ретінде түсіну.

2.5.2.4. Көбейту және бөлу амалдарының компоненттері атауларын өрнектерді оқу мен жазуда қолдану.

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар көбейтуді бірдей қосылғыштардың қосындысы екенін түсінеді, есептеулерде қолданады. Көбейту амалының компоненттері атауларын өрнектерді оқу мен жазуда қолданады.

Көптеген оқушылар бірдей қосылғыштардың қосындысын көбейтумен, көбейтуді бірдей қосылғыштардың қосындысымен

алмастырады. Көбейту амалының компоненттері атауларын өрнектерді оқу мен жазуда қолданады.

Кейбір оқушылар бірдей қосылғыштардың қосындысы ретінде көбейтудің мәнін түсінеді, қосуды көбейтумен, керісінше көбейтуді қосумен алмастыруға мүмкіндік беретінін түсінеді, есептеулерде тиімді қолданады. Көбейту амалының компоненттері атауларын

өрнектерді оқу мен жазуда қолданады.

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Кіріспе-қызықтырушылық кезең

а) Заттар саны тең топтарды біріктіруді тәжірибе жүзінде көрсетіп беру маңызды. Мысалы, 2 элементтен тұратын төрт жиынды біріктіреді.

Сұлбаны пайдаланып, мән-мағынасы түсіндіріледі.

Сурет мазмұны бойынша жұмыс жасайды, сұрақтарға жауап береді.

Кері байланыс

Слайд

Бірдей қосылғыштардың: 2 + 2 + 2 + 2 қосындысын құрады және қосынды мәнін 2-ден үстемелеп қосу тәсілімен табады. Қосындыны және оның мәнін зерттейді: 2 + 2 + 2 + 2 = 8.

Қосылғыш 2 мұнда 4 рет қайталанған және қосындының мәні 8-ге тең. Демек, 8 шығу үшін 2-ден 4 рет болуы керек. Бірдей қосылғыштарды қосуды басқа амалмен – көбейтумен алмастыруға бола ма? Көбейту амалының компоненттерінің қалай аталатынын білесің бе?

Ендеше, бүгінгі сабақта көбейту амалының компоненттерінің қалай аталатынын білесің.

Практикалық жаттығуға арналған суреттер.

Сабақтың ортасы

Операционалдық-танымдық кезең Оқулықпен жұмыс

1. тапсырма.

а) Үш сан аттай отырып, 12-ге дейін санайды. ә) Төрт сан аттай отырып, 24-ке дейін санайды.

2. тапсырмада көбейтуді бірдей қосылғыштардың қосындысы екенін түсінеді, қолданады.

4 · 2 = 4 + 4 = 8

5 · 2 = 5 + 5 = 10

6 · 3 = 6 + 6 + 6 = 18

Тапсырмаларды орындау барысында тілдік қатынаста «көбейтінді»,

«көбейткіш»,

«көбейтіндінің мәні»,

«өрнектің мәні» сөз тіркестерін қолданады.

1-тапсырма.

Критерий:

• қосуды көбейтумен, көбейтуді қосумен алмастырады, қосындының мәнін табады. Дескриптор:

• көбейтуді қосумен

Оқулық

https://bilimlan d.kz/kk/subject/ matematika/2- synyp/kobejtu- kobejtu- amalynyng- komponentteri?

3 · 3 = 3 + 3 + 3 = 9

8 · 4 = 8 + 8 + 8 + 8 = 32

9 · 4 = 9 + 9 + 9 + 9 = 36

3-тапсырма бірдей қосылғыштардың қосындысы ретінде көбейтудің мәнін түсіне отырып қолданады.

6 + 6 + 6 = 6 · 3 = 18 т.с.с.

Мұндағы 6 · 3 түріндегі өрнекті көбейтінді деп атайды. 6 және 3 – көбейткіштер.

6 · 3 = 18 – теңдік.

18 саны – көбейтіндінің немесе өрнектің мәні. 6, 3, 18 – көбейтудің компоненттері.

6 · 3 = 18 теңдігін былай оқиды:

6-дан 3 рет алғанда, 18 шығады; 6-ны 3-ке көбейтсе, 18 шығады;

6 мен 3-тің көбейтіндісінің мәні 18-ге тең; 6 санын 3 есе арттырса, 18 шығады.

Көбейту амалының мән-мағынасын ашуға оқушылар назарын аудару, көбейткіштер, көбейтінді, көбейтіндінің мәні терминдерін және көбейту таңбасын енгізу маңызды.

Ойсергек: «Бұлт үстіндегі саяхат» (психологиялық жаттығу). Нұсқау: көздеріңді жұмып, ыңғайлы отырыңдар. Екі-үш рет терең демалыңдар. Мен сендерді бұлт үстімен саяхатқа шақырмақшымын. Ұлыс жастықтардан құралған жұмсақ тауға ұқсаған аппақ мамық бұлт үстіне секіріңдер. Аяқтарың, арқаларың, барлық денең осы үлкен бұлт жастыққа ыңғайлы орналасқанын сезініңдер. Саяхат басталады. Бұлт жайлап, көк аспанға көтеріледі. Самал жел беттеріңнен сипайды. Биік аспанда мүлгіген тыныштық орнаған. Бұлт сендерді өздеріңді бақытты сезінетін жерге жеткізеді. Бұл жерде сендер өздеріңді байсалды сезінесіңдер. Осы жерде ғажайып және таңғаларлық оқиға орын алуы мүмкін... (30 секунд). Енді сендер тағы да бұлт үстіндесіңдер. Ол сендерді қайтадан сынып ішіне әкеле жатыр. Бұлттан түсіп, оған рақмет айтыңдар. Бұлт ақырындап ауада ери бастайды.

Қолдарыңды созып, көздеріңді ашыңдар, сендер сергек, ширақ, зейіндісіңдер! (Музыка қою ұсынылады).

4, 5-тапсырмалар жаңа білімін қолдана отырып, көбейтінді жазу, қосынды жазу, өрнектердің мәнін табуға, суреттерді

1–3-тапсырмаларда сұрақтарға жауап береді, өрнек құрады, мәнін табады, салыстырады, қорытындылайды, бірдей қосылғыштардың қосындысының мәнін табады, бірдей қосылғыштарды

көбейтумен алмастырады.

алмастырады;

• 2 өрнектің мәнін есептейді.

2-тапсырма.

Критерий:

• қосуды көбейтумен, көбейтуді қосумен алмастырады, қосындының мәнін табады.

Дескриптор:

• қосуды көбейтумен алмастырады;

• өрнектің мәнін есептейді.

mid=f0f06810- 9ee4-11e9- a361-

1f1ed251dcfe

Заттар тобы, заттар жиыны, элементтерінің саны бірдей жиындар тобы

– сызбалар, кестелер.

Слайд үлгілері, видеотүсін- дірме

4, 5-тапсырмаларда жаңа білімін қолдана отырып,

Қалыптастырушы бағалау: «Бағалау экраны».

Арнайы қабырғада оқушыларға әрбір тапсырма үшін әртүрлі жетондар қойылады. Бағалау экраны әрбір

Көбейту амалының мән- мағынасын бірдей қосылғыштар- дың қосындысы ретінде ашу үшін сызба, суреттер, диаграмма.

Термин сөздер

пайдаланып, қосындылар құру, бірдей қосылғыштардың қосындысын көбейтумен алмастыруға негізделген.

5-тапсырмада оқулықта берілген сызбаны зерттейді. Әр жиын элементтерін атайды, әр сызба бойынша санды өрнек құрады, 3 + 3 және 2 + 2 + 2 өрнектері жиындардың қайсысының бірігуіне сәйкес екенін анықтайды. Сонымен қатар әр өрнектегі сан мен қосындылардың мәні нені білдіретінін анықтайды. Қосуды көбейтумен алмастырады, мәндерін табады. Теңдіктерді салыстырады. Қорытынды жасайды. Көбейтудің ауыстырымдылық қасиетін түсінеді. Жаңа білімдерін практика жүзінде қолдана отырып,

жұптық жұмыс түрінде ұйымдастырылған 6-тапсырма жаңа білімдерін өздігінен қолдана білу дағдысын жетілдіруге көмегін тигізеді. 3 + 3 түрінде құрылған есептің шешуін түрліше оқиды. Есептің шешуін түрліше оқи алу білігін, білімін қалыптастыруға көңіл бөлу, бағыт беру ұсынылады. 2 · 3 = 6

«2 мен 3 сандарының көбейтіндісінің мәні 6-ға тең»;

«2-ден 3 рет алса, 6 шығады»;

«2-ні 3-ке көбейткенде, 6 шығады».

Тапсырманы орындау барысында қиындықтар туындаған оқушылармен жекелеген түзету, көмек жұмыстарын дер кезінде жүргізуге мән беру.

7. тапсырма өрнектерді салыстыру білігін жетілдіруге бағытталған. Көбейтудің ауыстырымдылық қасиетіне сүйене отырып, өрнектерді есептемей-ақ салыстырады.

8. тапсырма.

а) 23 пен а-ның қосындысы 38-ге тең; 23 + а = 38

ә) х 29-дан 24-ке артық

х – 29 = 24

Үй тапсырмасы ретінде берілген 9-тапсырма бүгінгі сабақта алған білімін тәжірибеде қолдану іскерлігін қалыптастыру мақсатында ұсынылған.

Оқушылардың логикалық-математикалық ойлауын дамыту мақсатында ұсынылған 10-тапсырма орындалады.

Шешуі: 2 + 2 + 2 + 2 = 8 (см) немесе 2 · 4 = 8 (см)

көбейтінді, қосынды жазады, өрнектердің мәнін табады.

5-тапсырмада сызба бойынша өрнектер құрады. Әр өрнектегі санның неше рет қайталанып тұрғанын айтады. Қосуды көбейтумен салыстырады. Өрнектердің мәндерін табады. Теңдіктерді салыстырады. Соңында:

«Көбейткіштердің орындарын ауыстырғаннан көбейтіндінің мәні өзгермейді» деген қорытындыға келеді.

оқушының жетістігін көруге мүмкіндік береді. Оқушы қандай тапсырманы пысықтау қажеттігін көреді.

кестесі.

Көбейтуге берілген жай есептер бойынша амалды таңдауда және оны негіздеп беруде сәйкес көрнекіліктер (сызба, кесте, суреттер, тірек сызбалар).

https://bilimlan

6–10-тапсырмаларда жаңа білімін қолданады, есептің шешуін көбейтінді түрінде жазады, өрнектерді салыстырады, оқылуы бойынша теңдеу құрады, теңдеудің шешуін (түбірін) табады, шығармашылық тапсырманы орындау үшін көбейтінді құрады.

d.kz/kk/subject/

matematika/2- synyp/kobejtudi ng- auystyrymdylyq

-qasieti-kobejtu- men-boluding- ozara- bajlanysy?mid=f

834c216-9ee4-

11e9-a361-

1f1ed251dcfe

Сабақтың соңы

Рефлексиялық-бағалау кезеңі

Оқушылардың оқу мақсаттарына жету бойынша сындарлы кері байланыс: «Түсіндір», «Айтып бер», «Бағала».

«Түсіндір», «Айтып бер», «Бағала» үш терезеден (шаршы) тұратын кесте құрылады. Оқушылардан берілген шаршылардың бірін таңдаулары ұсынылады. Бұл арада мұғалім әрбір оқушыға бұл әдіс арқылы өтілген тақырып бойынша өздеріне өздері тапсырма алып, орындайтындығын түсіндіріп өтуі қажет. Сонан соң олардың шаршыларды таңдауларына қарай мұғалім сұрақтар қояды.

Мысалы: егер оқушы «Түсіндір» шаршысын таңдаса, мұғалім оған «Қосуды көбейтумен алмастыру тәсілін түсіндіріп бер» деген тапсырма береді т.с.с.

Бүгінгі сабақтағы өзінің әрекеттері туралы, жаңа білімді меңгерудегі өзінің жетістіктері мен қиыншылығы туралы ой бөліседі.

«Оқушымен диалог-сұхбат»

Рефлексия: «Оқушымен диалог-сұхбат».

• Бүгінгі сабақ ұнады ма?

• Бүгінгі сабақтағы өз әрекетіңді қалай бағалайсың?

Бөлім:

Педагогтің аты-жөні

Күні:

Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Жиынды элементтерінің саны бірдей бөліктерге және тең бөліктерге бөліктеу. Бөлу

Оқу бағдарлама- сына сәйкес

оқыту мақсаттары

2.4.1.1. Тең жиындардың бірігуін және жиыннан оның тең бөліктерін айырып алуды диаграмма арқылы көрнекі түрде кескіндеу.

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар бөлуді нысандарды мазмұнына қарай және тең бөліктерге бөлу ретінде түсінеді. Бөлудің нәтижесінде нөл қалғанға дейін саннан бірдей сандарды азайту екенін түсінеді.

Көптеген оқушылар бірдей азайтқыштары бар айырманы екі санның бөліндісімен және екі санның бөліндісін бірдей азайтқыштары

бар айырмамен алмастырады, есептеулерде қолданады.

Кейбір оқушылар мазмұнына қарай нысандарды бөліктеу ретінде бөлудің мәнін түсінеді, оның азайтуды бөлумен және керісінше, бөлуді азайтуға мүмкіндік беретінін түсінеді, қолданады.

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Кіріспе-қызықтырушылық кезең

а) Заттардың топтарын тең бөліктерге бөліктеуді (бірнеше заттан және тең бөлуді) тәжірибе жүзінде көрсетіп беру ұсынылады.

ә) Диаграмманы пайдаланып, жиынды элементтерінің саны бірдей бөліктерге бөлудің көрнекі кескіндеуге қатысты практикалық жұмыс ұйымдастыру ұсынылады.

б) Қолжетімді материалдарды пайдаланып, жиыннан элементтерінің саны бірдей болатын оның бөліктерін ажыратуға қатысты практикалық дағдыларды дамыту мақсатында қолжетімді материалдарды, геометриялық фигуралардың модельдерін пайдаланып, практикалық

әрекеттер орындау ұсынылады. Мысалы, 6 тіктөртбұрыш- тан тұратын жиынды 2 бөлікке теңдей бөлу.

Тіктөртбұрыштар жиынын неше бөлікке бөлдің?

Мақсат қою.

Жиынның тең бөлігіндегі элементтердің санын анықтауды үйренесің.

Практикалық жаттығу орындайды.

Қалыптастырушы бағалау

Слайд

Сабақтың ортасы

Операционалдық-танымдық кезең

Практикалық жұмысқа арналған 1-тапсырма оқушылар- дың жиынды тең бөліктерге бөлуге қатысты практикалық дағдысын дамытуға бағытталған. Берілген нұсқаулық негізінде жиындарды тең бөліктерге бөледі, санды өрнек жазып, мәнін табады. Шаршылар жиынын неше бөлікке бөлгенін анықтайды.

• Алдымен 3 оқушыға бір-бір шаршыдан береді.

1-тапсырмада жиындарды тең бөліктерге бөледі, санды өрнек жазып, мәнін табады. Шаршылар жиынын неше бөлікке бөлгенін анықтайды.

Оқулық

Диаграмманы пайдаланып, жиынды элементтерінің

саны бірдей

• Қалған шаршыларды да әр оқушыға осылайша үлестіреді. Әрбір оқушы неше шаршыдан алды?

6 – 3 – 3 = 0

Жауабы: әр оқушы 2 шаршыдан алды.

Келесі әрекет барысында жиынның әр бөлігінде неше шаршы шыққанын анықтайды.

• Әр оқушыға 3 шаршыдан үлестіреді. Неше оқушы шаршы алды?

6 – 3 – 3 = 0

Жауабы: 3 оқушы шаршы алды.

Осы екі жағдайда сен бірдей амалды орындадың, яғни 6-дан 3-ті 2 рет азайттың. Бұл амалды мына түрде ықшамдап жазуға болады:

6 : 3 = 2. Сен бөлу деп аталатын амалды орындадың. Қосымша практикалық жаттығулар орындап талдауға болады.

а) Мысалы, 6 білезікті екі-екіден санап бірнеше адамға теңдей бөліп бер. Неше адам білезік алады?

Ол үшін алдымен білезіктерді екі-екіден сана. 3 қорапшада барлығы неше білезік бар?

2 + 2 + 2 = 6

Демек, барлығы 6 білезік. Неше адам 2 білезіктен таға алады? Ол үшін 6 санынан 2 санын біртіндеп азайтып, айырма құрып жазып көр.

6 білезіктен 2 білезікті алып, 1 адамға бергеннен кейін

6 – 2 = 4 білезік қалады. Тағы 2 білезікті алғаннан кейін

6 – 2 – 2 = 2 білезік қалады. Тағы 2 білезікті алғаннан кейін

6 – 2 – 2 – 2 = 0 білезік қалады.

Азайғыш – 6, азайтқыш – 2, мұнда 2 саны 3 рет қайталанған және айырманың мәні 0-ге тең. Демек, нөл шығу үшін 6-дан 2 саны 3 рет азайтылды.

6 білезікті екі-екіден санап бірнеше адамға теңдей бөліп беру үшін 6 – 2 – 2 – 2 өрнегін құрдық. 6 санынан 2-ні 3 рет азайттық.

Жауабы: 6 білезікті 3 адамға тең бөліп бердік.

6 білезікті 3 адамға теңдей бөліп бер. Әр адам неше білезіктен алады?

6 – 2 – 2 – 2 = 0

Практикалық жаттығу. а) Білезіктерді тең бөлікке бөледі, өрнек құрады.

ә) Қарындаштарды бес- бестен шегермелеу тәсілін пайдаланып, амал нәтижесін есептеп шығарады, есептің сұрағына жауап береді.

Қалыптастырушы сауалнама.

Бұл – материалды таныстырған соң немесе сабақта қандай да бір қызмет түрінен кейін өтетін тексеру түрі.

Мұғалім қосымша нақтылау сұрақтарын қояды: «Неліктен?

Қалайша? Қалай?..».

бөліктерге бөлудің көрнекі кескіні көрсетілген үлгі.

Көбейтуге және бөлуге берілген жай есептер бойынша амалды таңдауда және оны негіздеп беруде сәйкес көрнекіліктер (сызба, кесте, суреттер, тірек сызбалар).

https://bilimlan d.kz/kk/subject/ matematika/2- synyp/bolu- bolu- amalynyng- komponentteri? mid=f0891ac0- 9ee4-11e9-

Жауабы: 6 білезікті 3 адамға теңдей бөліп бергенде, әр адам 2 білезіктен алды.

ә) 15 қарындашты 5-тен санап бірнеше адамға теңдей бөліп беруге болатын жағдайды қарастырайық.

15 – 5 – 5 – 5 = 0.

Азайғыш – 15, азайтқыш – 5, мұнда 5 саны 3 рет қайталанған және айырманың мәні 0-ге тең. Демек, нөл шығу үшін 15-тен 5-ті 3 рет азайту керек.

15 қарындашты бес-бестен оқушыларға үлестіргенде 3 оқушы қарындаш алды.

15 қарындашты 3 оқушыға теңдей үлестіріп бер. Әр оқушы неше қарындаш алады?

15 – 5 – 5 – 5 = 0

15 қарындашты 3 оқушыға тең бөліп бергенде әр оқушы 5 қарындаштан алды.

2– 4-тапсырмаларда кесінді сызу, кесіндіні теңдей бөліктерге бөлу, шешуін бөлу амалымен жазу, тексеру, заттарды теңдей бөліп беру үшін өрнек құрады.

Ойсергек: «Кеме жүзеді» ойыны.

Жүргізуші алысқа қарап: «Кеме жүзіп келеді!» – деп айғайлайды.

Оқушылар: «Кеме қайда?» – деп сұрайды. Жүргізуші: «Оң жақта!» – деп жауап береді.

Оқушылар қимыл-қозғалыс жасайды – оң қолдарын көтеріп, алысқа (оң жаққа) қарайды.

Жүргізуші тағы да алысқа қарап: «Кеме келе жатыр!» – деп айғайлайды. Ойыншылар: «Кеме қайда?» –деп сұрайды.

Жүргізуші: «Сол жақта!» – деп жауап береді.

Оқушылар қимыл-қозғалыс жасайды – сол қолдарын көтеріп, алысқа (сол жаққа) қарайды.

Жүргізуші тағы да алысқа қарап: «Кеме келе жатыр!» – деп айғайлайды. Ойыншылар: «Кеме қайда?» – деп сұрайды.

Жүргізуші басқа бағытты атайды т.с.с.

5-тапсырмада уақытқа қатысты есеп шығару білімін дамытады.

Үйде орындауға берілген 6-тапсырма бүгінгі сабақта алған білімін тәжірибеде қолдану іскерлігін қалыптастыру

мақсатында ұсынылған.

2–4-тапсырмаларда кесінді сызу, кесіндіні теңдей бөліктерге бөлу, шешуін бөлу амалымен жазу, тексеру, заттарды теңдей бөліп беру, өрнек құру үшін жаңа білімін қолданады.

5-тапсырмада сағаттың моделін пайдалана отырып, есепті шығарады.

a361-

1f1ed251dcfe

Қосымша тапсырма

Бірліктерін қосқанда 12, ал ондықтарын қосқанда әртүрлі бір таңбалы сан шығатындай екі таңбалы сандардың үш қосындысын жазады, азайтумен тексереді.

Мысалы, 16 + 46, 35 + 57, 68 + 24.

16 + 46 = 62, тексеру: 62 – 16 = 46 және 62 – 46 = 16

25 + 57 = 82, тексеру: 82 – 25 = 57 және 82 – 57 = 25

68 + 24 = 92, тексеру: 92 – 68 = 24 және 92 – 24 = 68

Қосымша тапсырма Бірліктерді қосқанда 12 шығатын, ал ондықтарды қосқанда әртүрлі бір таңбалы сан шығатындай екі таңбалы үш санның қосындысын анықтайды.

Сабақтың соңы

Рефлексиялық-бағалау кезеңі

Оқушылардың оқу мақсаттарына жетуі бойынша сындарлы кері байланыс. Бағалау «20 секунд» әдісі. Мұғалім сабақ мазмұнына сай арнайы сұрақтар жасырады және ойлануға

20 секунд уақыт береді. Қолданылатын әдіс оқушылардың өз жауаптарын ой елегінен өткізіп, нақты жауап берулері үшін жасалынады.

Рефлексия: «Сөйлемді толықтыр» әдісі.

Мен бүгінгі сабақты ... түсіндім. («өте жақсы», «жақсы»)

Мұғалім жекелеген балалардың ойларын сұрайды.

Шығармашылық сұрақтарға жауап береді.

Рефлексия: «Сөйлемді толықтыр» әдісі.

Бүгінгі сабақтағы өзінің әрекеттері туралы, жаңа білімді меңгерудегі өзінің жетістіктері мен қиыншылығы туралы ой

бөліседі.

Бөлім:

Педагогтің аты-жөні

Күні:

Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Бөлу амалының компоненттері

Оқу бағдарлама- сына сәйкес

оқыту мақсаттары

2.1.2.1. Көбейтуді бірдей қосылғыштардың қосындысы, бөлуді заттарды түрлеріне қарай және тең бөліктерге бөлу ретінде түсіну.

2.5.2.4. Көбейту және бөлу амалдарының компоненттері атауларын өрнектерді оқу мен жазуда қолдану.

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар бөлуді нысандарды мазмұнына қарай және тең бөліктерге бөлу ретінде түсінеді. Бөлудің нәтижесінде нөл қалғанға дейін саннан бірдей сандарды азайту екенін түсінеді. Бөлудің компоненттері мен нәтижесінің атауымен танысады.

Көптеген оқушылар бірдей азайтқыштары бар айырманы екі санның бөліндісімен және екі санның бөліндісін бірдей азайтқыштары

бар айырмамен алмастырады, есептеулерде қолданады.

Кейбір оқушылар мазмұнына қарай нысандарды бөліктеу ретінде бөлудің мәнін түсінеді, оның азайтуды бөлумен және керісінше бөлуді азайтуға мүмкіндік беретінін түсінеді, қолданады. Бөлу амалының компоненттері арасындағы байланысты қолданады.