Мектеп:

«Балдәурен» РОСО филиалы

Мұғалімнің аты-жөні:

Ергеш Роза

Пән/Сынып:

Биология, 8 сынып

Қай аптаның нешінші сабағы

9 сабақ

Тарау немесе бөлім атауы:

3-бөлім. Тірі ағзалардың көп түрлілігі

Сабақтың тақырыбы:

«Буынаяқтылар типі. Хордалылар типі.Сыртқы белгілеріне қарай салыстырмалы сипаттама.

Оқу мақсаты:

8.1.1.4 буынаяқтылар мен хордалы жануарлар кластарын ерекше белгілері бойынша танып білу.

Бағалау критериі:

Буынаяқтылар мен хордалылар типінің негізгі ерекшеліктерін біледі

Саралап оқыту тапсырмалары

Ұжымдық жұмыс

Жаңа тақырыптың түсіндірілуі

Бірлескен жұмыс (1,2 тапсырма)

Тапсырманы ұсыну және дұрыс жауапты ұсыну арқылы үйрету

Жеке жұмыс

Тапсырманы ұсыну, оқушылар өз бетімен орындауы

Уақыты

Кезеңдері

Тапсырма

Тапсырманың мақсаты

Мұғалімнің бақылауы мен зерттеуі не?

Бағалау

Ресурстар

1

минут

Ұйымдастыру

Сабақтың тақырыбы: Буынаяқтылар типі. Хордалылар типі.Сыртқы белгілеріне қарай салыстырмалы сипаттама

Сіздің білетініңіз:

- буынаяқтылар мен хордалы жануарлар кластарын ажыратуды

Сіздің меңгеретініңіз:

- буынаяқтылар мен хордалы жануарларлардың ерекше белгілерін сипаттауды

27 минут

Жаңа сабақ

Буынаяқтылар – денесі буылтықты, екіжақты симметриялы, көпжасушалы жәндіктер. Денесінің сырты тығыз хитинмен қапталған, аяқтары бунақталған.

Буынаяқтылар типінің маңызды 4 белгісі бар. Олар:

- Сыртқы қаңқасы –хитинді жабыны бар.

- Денесі сегменттерден- буындардан тұрады.

- Бунақты аяқтары- буынаяқтыларда эволюция барысында буындары пайда болады.

- Денесі үш бөлімнен: бас, көкірек, құрсақтан тұрады.

Буынаяқтылар типі

Шаянтәрізділер

Барлық шаянтәрізділер желбезекпен тыныс алады және екі жұп мұртшасы болады.

Өрмекшітәрізділер

Өрмекшітәрізділердің негізгі сыртқы ерекшеліктері:

-тұтасып кеткен баскөкірегі;

-мұртшасы жоқ;

-төрт жұп аяғы;

-төрт жұп қарпайым көзі;

Екі жұп ауыз мүшесі:

-күйіс аяқ (хелицера)

-қармалауыш аяқ (педипальпа-тұтқыаяқ), құрсағында аяқтары жоқ

Бунақденелілер

Бунақденелілердің ауыз мүшесі құрылысы

Мөлшері ұсақ Қос қанаты Екі мұртша күрделі және жай көз

Тынысалу мүшесі - демтүтік

Хордалылар типінің үш тармағы

1.Бассүйексіздер 2.Бассүйектілер 3. Омыртқалылар

Хордалылар

1) денесінің арқа жағында, арқа желісі — хордасы болады;
2) хорданың үстіңгі жағында ұзына бойына орналасқан орталық. жүйке жүйесінің қызметін атқаратын жүйке түтігі бар. Төменгі сатыдағы хордалыларда бұл өмір бойы сақталады, ал жоғары сатыдағы хордалыларда даму барысында оның алдыңғы бөлігі миға, артқысы жұлынға айналады;
3) хордалылардың жұтқыншағының екі бүйірінде көптеген желбезек саңылаулары болады. Бұл төменгі сатыдағы хордалыларда өмір бойы сақталады да, жоғары сатыдағы хордалыларда өкпеге айналады;
4) хордалылардың көпшілігінің қан айналымы тұйық және олардың жүрегі де денесінің құрсақ жағында орналасады. Тек қандауырша тәрізділердің жүрегі болмайды, оның қызметін құрсақ қолқа қантамыры атқарады. Хордалылардың кластары: Балықтар, Қосмекенділер, Бауырымен жорғалаушылар, Құстар, Сүтқоректілер.

Бассүйектілер тип тармағы немесе омыртқалылар 5 кластан тұрады

Желілі жануарларда алғашқы рет эволюция барысында ішкі қаңқасы пайда болды. Ең алғашқы, едәуір қарапайым желілі жануарлардың денесінде шеміршекті желі болады.Желілерде желі эмбриондық сатысында сүйек омыртқаларымен алмасады.

Жаңа тақырыпты меңгеру.

ДК экраны

8-сынып оқулығы.

Жұмыс дәптерлері.

8

минут

Тәжірибе

1-тапсырма.

Буынаяқтылар типі мен хордалы жануарлардың негізгі ерекшеліктерін белгілеңіз.

Дұрыс жауаптар:

2-тапсырма

Шаянтәріздестер мен балықтар кластарының сыртқы белгілерін жазыңыз.

Дұрыс жауаптар:

Жаңа тақырыпты тапсырма арқылы меңгеру

Жеке жұмыс:

Дескрипторлар:

-хордалы жануарлар мен буынаяқтылардың ерекшелік белгілерін белгілейді

Дескрипторлар:

шаянтәріздестер және балықтар кластарының сыртқы белгілерін жазады

4

минут

Бекіту:

Хордалы жануарлар мен буынаяқтылардың кластарын танып ажыратыңыз.

Дұрыс жауаптар:

Тақырыпты меңгергенін анықтау

Дескрипторлар:

-берілген тұжырымдамаға дұрыс жауапты жазады.