Буынның құрылысы

Тақырып бойынша 31 материал табылды

Буынның құрылысы

Материал туралы қысқаша түсінік
БУЫННЫҢ ҚҰРЫЛЫСЫ
Материалдың қысқаша нұсқасы


Бөлім:

Заттардың тасымалдануы

Педагогтің аты-жөні:

Күн:

Сыныбы : 8

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Тақырыбы:

Буынның құрылысы және қызметтері

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

8.1.6.4 буынның әр түрлі типтерінің құрылысы және олардың қызметтерінің арасында байланыс орнату

Сабақтың мақсаты:

буынның құрылымдық бөліктерін атайды;
буын типтерін ажыратады;

буын құрылысы мен қызметі арасындағы байланысты түсіндіреді;
буын қызметін өмірмен байланыстырып талдайды.


Сабақ барысы

Мұғалімнің әрекеті


Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

2 мин

Ұйымдастыру кезеңі:

« Жылы лебіздер» әдісі бойынша жағымды психологиялық ахуал орнатады


Топқа бөлу Әдіс: «Қимыл түрлері»
1-топ –
Шар тәрізді буын
2-топ –
Топса тәрізді буын
3-топ –
Айналмалы буын


Қаңтар айы:

Құндылық – заң және тәртіп

Аптаның дәйексөзі:«Тәртіпсіз ел болмайды»

«Жылы лебіздер» тәсілі арқылы сыныпта жағымды ахуал орнатады .


Оқушылар қозғалыс атаулары жазылған карточка арқылы бөлінеді


Аптаның дәйексөзімен танысады


Кері байланыс:

Мадақтау арқылы бағаланады.

Суреттер


6мин

Үй тапсырмасы

«Wordwall» платформасы

арқылы сұрайды



Қызығушылықты ояту кезеңі


«Суретті талда!» тәсілі арқылы сабақ тақырыбы мен мақсатын таныстырады





Сұрақтар:
– Суреттегі буындар неге әртүрлі қозғалады?
– Қай буын ең көп қозғалыс жасайды?

«Wordwall» платформасы арқылы жауап береді


«Суретті» тәсілі арқылы сабақтың тақырыбын , мақсатын анықтайды.

Кері байланыс:

Мадақтау арқылы бағаланады.

«Жарайсың!»

«Тамаша жауап»т .б

Сүйек типтері

https://wordwall.net/ru/resource/51931032

Сабақтың ортасы


20 мин

Жаңа сабақ

ЖИ жасаған бейнеролик арқылы ақпарат береді

Топтық жұмыс.

1-топ: Шар тәрізді буын

2-топ: Топса тәрізді буын

3-топ: Айналмалы буын

Формат: постер қорғау
Құндылық: ынтымақтастық

Жаңа ақпаратты тыңдайды, негізгі ұғымдарды дәптерге жазып алады



Тақырыпты топта талдайды, қорғайды

Ауызша мадақтау



«Басбармақ » әдісі арқылы топтар бірін бірі бағалайды


А4 парағы

Маркер

флипчарт

15

мин

Сабақты бекіту тапсырмалары

1-тапсырма Жеке жұмыс

«Дұрыс тұжырымды тап»тәсілі

  1. Буын сұйықтығы сүйектердің үйкелісін азайтады.

  2. Буын қапшығы сүйектердің өсуін қамтамасыз етеді.

  3. Буын шеміршегі сүйек ұштарын қорғайды.

  4. Буын ойысы бұлшықеттің жиырылуын тудырады.

Дескриптор:дұрыс тұжырымды анықтайды;

Жалпы балл-2

Құндылық: жауапкершілік

2-тапсырма Жұптық жұмыс


«Сөйлемді толықтыр»тәсілі

  1. Буын қапшығы буынды ____________________.

  2. Шар тәрізді буын ____________________ қозғалыс жасайды.

  3. Буын қапшығының қызметі буынның ____________________ қамтамасыз етеді.

  4. Шар тәрізді буынның құрылысы оның ____________________ қозғалыс жасауына мүмкіндік береді.

Дескптор:қажетті терминді тауып,сөйлемді толықтырады;


Жалпы балл-4

Құндылық: Ынтымақтастық , жауапкершілік

3-тапсырма ФС тапсырмасы

Әлихан күн сайын телефонда ұзақ отырып, басын алға еңкейтіп көп уақыт өткізеді. Соңғы кезде мойнын бұрғанда ауырсыну пайда болып, оңға-солға қарау қиындағанын айтады. Дене шынықтыру мұғалімі оған «мойындағы буындар да қозғалысқа қатысады, дұрыс отыру буынды қорғайды» деп түсіндірді. Әлихан қозғалыс шектелуінің себебі буынның құрылысына байланысты болуы мүмкін екенін түсінді. Ол өз күн тәртібін өзгертіп, буынға түсетін жүктемені азайтқысы келеді.

Сұрақтар:

  1. Әлиханның жағдайында қай буын типі көбірек қатысады деп ойлайсың? Себебін 2 сөйлеммен түсіндір.

  2. Буынның қай құрылымдық бөлігі (қапшық/шеміршек/сұйықтық) қозғалыс жеңілдігіне тікелей әсер етеді? Нақты дәлел келтір (2 сөйлем).

  3. Буын саулығын сақтау үшін Әлиханға 3 нақты ұсыныс жаз (әр ұсыныс — 1 толық сөйлем).

Дескриптор:
буын типін таңдап, себеппен негіздейді;1б
құрылымдық бөлікті қызметімен байланыстырып дәлел жазады;2б
3 нақты ұсыныс ұсынады.1б

Жалпы балл-4

Құндылық: Денсаулықты сақтау және жауапкершілік – өз ағзасының қызметін түсініп, дұрыс өмір салтын ұстану.

.

ЕБК тапсырмасы

Тест

1.Буын сұйықтығының қызметі:
A) сүйекті қатайту
B) қозғалысты жеңілдету
C) бұлшықетті бекіту
D) қан айналдыру


Дұрыс жауап: B


2.Буын қапшығының негізгі қызметі:
A) Сүйекті өсіру
B) Буынды қоршап, қорғау
C) Қан айналымын қамтамасыз ету
D) Бұлшықетті бекіту


Дұрыс жауап: B


3.. Буын сұйықтығы не үшін қажет?
A) Сүйектерді қатайту үшін
B) Қозғалысты шектеу үшін
C) Үйкелісті азайту үшін
D) Бұлшықетті жиырылту үшін


Дұрыс жауап: C


4. Шар тәрізді буынның ерекшелігі:
A) Тек бір бағытта қозғалады
B) Қозғалыс жасамайды
C) Барлық бағытта қозғалыс жасайды
D) Тек айналмалы қозғалыс жасайды


Дұрыс жауап: C


5. Қай буын тізе буынына жатады?
A) Шар тәрізді
B) Айналмалы
C) Топса тәрізді
D) Қозғалмайтын


Дұрыс жауап: C

Дескриптор:бір дұрыс жауапты таңдайды;
Құндылық: дәлдік



Дұрыс тұжырымды анықтайды















Қажетті терминді тауып,сөйлемді толықтырады













Мәтінді оқып,сұраққа жауап береді



































Бір дұрыс жауапты таңдайды












ҚБ:

Дескриптор негізінде «Фишка» әдісі мен өзін өзі бағалайды














ҚБ:

Дескриптор негізінде «Фишка» әдісімен өзара бағалау
(жұптар бір-бірінің жауабын тексереді)










ҚБ:

Дескриптор негізінде

«Фишка» тәсілі арқылы мұғалімнің бағалауы


































ҚБ: Дескриптор арқылы бағалау, ауызша қолдау көрсету










Тапсырма жазылған парақтар






















































































Сабақтың соңы


2 мин

Қатысушылар

«Білім шамы» тәсілі

арқылы кері байланыс жасайды

Қатысушылар

«Білім шамы» тәсілі

арқылы кері байланыс жасайды

«Білім шамы» тәсілі

слайд



ЖҰМЫС ПАРАҒЫ

Тақырып : Буынның құрылысы және қызметтері






1-тапсырма Жеке жұмыс

«Дұрыс тұжырымды тап»тәсілі

  1. Буын сұйықтығы сүйектердің үйкелісін азайтады.

  2. Буын қапшығы сүйектердің өсуін қамтамасыз етеді.

  3. Буын шеміршегі сүйек ұштарын қорғайды.

  4. Буын ойысы бұлшықеттің жиырылуын тудырады.

Дескриптор:дұрыс тұжырымды анықтайды;

Жалпы балл-2

Құндылық: жауапкершілік

2-тапсырма Жұптық жұмыс


«Сөйлемді толықтыр»тәсілі

  1. Буын қапшығы буынды ____________________.

  2. Шар тәрізді буын ____________________ қозғалыс жасайды.

  3. Буын қапшығының қызметі буынның ____________________ қамтамасыз етеді.

  4. Шар тәрізді буынның құрылысы оның ____________________ қозғалыс жасауына мүмкіндік береді.

Дескриптор:қажетті терминді тауып,сөйлемді толықтырады;


Жалпы балл-4

Құндылық: Ынтымақтастық , жауапкершілік

3-тапсырма ФС тапсырмасы

Әлихан күн сайын телефонда ұзақ отырып, басын алға еңкейтіп көп уақыт өткізеді. Соңғы кезде мойнын бұрғанда ауырсыну пайда болып, оңға-солға қарау қиындағанын айтады. Дене шынықтыру мұғалімі оған «мойындағы буындар да қозғалысқа қатысады, дұрыс отыру буынды қорғайды» деп түсіндірді. Әлихан қозғалыс шектелуінің себебі буынның құрылысына байланысты болуы мүмкін екенін түсінді. Ол өз күн тәртібін өзгертіп, буынға түсетін жүктемені азайтқысы келеді.

Сұрақтар:

  1. Әлиханның жағдайында қай буын типі көбірек қатысады деп ойлайсың? Себебін 2 сөйлеммен түсіндір.

  2. Буынның қай құрылымдық бөлігі (қапшық/шеміршек/сұйықтық) қозғалыс жеңілдігіне тікелей әсер етеді? Нақты дәлел келтір (2 сөйлем).

  3. Буын саулығын сақтау үшін Әлиханға 3 нақты ұсыныс жаз (әр ұсыныс — 1 толық сөйлем).

Дескриптор:
буын типін таңдап, себеппен негіздейді;1б
құрылымдық бөлікті қызметімен байланыстырып дәлел жазады;2б
3 нақты ұсыныс ұсынады.1б

Жалпы балл-4

Құндылық: Денсаулықты сақтау және жауапкершілік – өз ағзасының қызметін түсініп, дұрыс өмір салтын ұстану.

.

ЕБК тапсырмасы

Тест

1.Буын сұйықтығының қызметі:
A) сүйекті қатайту
B) қозғалысты жеңілдету
C) бұлшықетті бекіту
D) қан айналдыру



2.Буын қапшығының негізгі қызметі:
A) Сүйекті өсіру
B) Буынды қоршап, қорғау
C) Қан айналымын қамтамасыз ету
D) Бұлшықетті бекіту



3.. Буын сұйықтығы не үшін қажет?
A) Сүйектерді қатайту үшін
B) Қозғалысты шектеу үшін
C) Үйкелісті азайту үшін
D) Бұлшықетті жиырылту үшін



4. Шар тәрізді буынның ерекшелігі:
A) Тек бір бағытта қозғалады
B) Қозғалыс жасамайды
C) Барлық бағытта қозғалыс жасайды
D) Тек айналмалы қозғалыс жасайды



5. Қай буын тізе буынына жатады?
A) Шар тәрізді
B) Айналмалы
C) Топса тәрізді
D) Қозғалмайтын


Дескриптор:бір дұрыс жауапты таңдайды;
Құндылық: дәлдік

Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
doc
20.03.2026
0
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курстар тізімі