«М.Мақатаев атындағы №73 жалпы

білім беретін орта мектебі» КММ

дене шынықтыру пәнінің мұғалімі

Самалұлы Берік

Дене шынықтыру сабағы арқылы оқушылардың денсаулығы мен

тұлғалық қасиеттерін қалыптастыру

Қазіргі қоғамда өскелең ұрпақтың денсаулығын нығайту, оларды жан-жақты дамыған, саналы әрі жауапкершілігі жоғары тұлға ретінде тәрбиелеу – білім беру жүйесінің басты міндеттерінің бірі. Осы міндетті жүзеге асыруда мектептегі дене шынықтыру сабағының орны ерекше. Дене шынықтыру – тек қана қозғалыс әрекеттерін үйрететін пән емес, ол оқушының денсаулығын сақтауға, мінез-құлқын қалыптастыруға, тұлғалық қасиеттерін дамытуға бағытталған маңызды тәрбиелік құрал.

Дене шынықтыру сабақтарының негізгі мақсаты – оқушылардың физикалық дамуын қамтамасыз ету, денсаулығын нығайту және салауатты өмір салтына баулу. Сабақ барысында орындалатын түрлі жаттығулар оқушылардың бұлшық еттерін дамытып, жүрек-қан тамырлары мен тыныс алу жүйесінің жұмысын жақсартады. Үнемі қозғалыста болу арқылы балалардың иммунитеті күшейіп, шаршау деңгейі төмендейді, оқу үдерісіне деген қызығушылығы артады. Әсіресе қазіргі цифрлық заманда балалардың қозғалыс белсенділігінің төмендеуі байқалатындықтан, дене шынықтыру сабағы олардың денсаулығын сақтауда шешуші рөл атқарады.

Дене шынықтыру сабағы арқылы оқушылардың тұлғалық қасиеттері де жан-жақты қалыптасады. Сабақ кезінде тәртіп сақтау, мұғалімнің нұсқауын орындау, белгіленген ережелерге бағыну оқушыларды жауапкершілікке, ұйымшылдыққа тәрбиелейді. Командалық ойындар барысында балалар бір-бірімен қарым-қатынас жасап, өзара көмектесуді, сыйластықты, әділдікті үйренеді. Бұл олардың әлеуметтік бейімделуіне, ұжымда өзін еркін әрі сенімді ұстауына ықпал етеді.

Сонымен қатар, дене шынықтыру сабағы оқушылардың ерік-жігерін, табандылығын және мақсатқа жету қабілетін қалыптастырады. Жаттығуларды орындау кезінде кездесетін қиындықтарды жеңу, өз мүмкіндігін сынау арқылы оқушылар өз-өзіне деген сенімділігін арттырады. Жарыстар мен эстафеталар барысында жеңіске жетуге ұмтылу, жеңілісті сабырмен қабылдау – баланың эмоционалдық тұрақтылығын дамытатын маңызды факторлар.

Дене шынықтыру мұғалімінің кәсіби шеберлігі бұл үдерісте ерекше маңызға ие. Мұғалім әр оқушының жас ерекшелігі мен денсаулық жағдайын ескере отырып, сабақты тиімді ұйымдастыруы тиіс.

Қауіпсіздік ережелерін сақтау, оқушыларға дұрыс бағыт-бағдар беру – олардың денсаулығын қорғаудың негізгі шарттары. Сонымен бірге мұғалімнің үлгі-өнегесі, салауатты өмір салтын ұстануы оқушыларға оң әсер етіп, олардың спортқа деген қызығушылығын арттырады.

Дене шынықтыру сабағында ұлттық ойындарды қолдану да тәрбиелік мәнге ие. Қазақтың ұлттық ойындары арқылы оқушылар өз халқының мәдениетін танып, ұлттық құндылықтарды құрметтеуге үйренеді. Бұл олардың патриоттық сезімін оятып, рухани дамуына ықпал етеді.

Қорытындылай келе, дене шынықтыру сабағы – оқушылардың денсаулығын нығайтып қана қоймай, олардың тұлғалық қасиеттерін қалыптастыратын маңызды пән. Ол оқушыларды тәртіпті, жауапты, төзімді, ұйымшыл әрі өзіне сенімді тұлға ретінде тәрбиелеуге мүмкіндік береді. Сондықтан дене шынықтыру сабағын сапалы әрі мазмұнды ұйымдастыру – болашақ ұрпақтың дені сау, рухы мықты азамат болып қалыптасуының кепілі.