Cабақ:

Мектеп: №10

Күні:

Мұғалімнің аты –жөні: Мандибаева М.А.

Сынып : 9

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Тақырыбы:

Дененің салмағы. Салмақсыздық

Осы сабақ арқылы іске асатын оқыту мақсаттары

9.2.2.10 – үдеумен қозғалған дененің салмағын анықтау;

9.2.2.11 – салмақсыздық күйді түсіндіру

Сабақ максаттары

Тартылыс құбылысын, салмақсыздықты біледі

Ауырлық күшінің, салмақтың формуласын жаза алады, физикалық мағынасын түсінеді . Салмақсыздық құбылысына мысал келтіре алады.

Ауырлық күші мен салмақты, салмақ пен массаны ажырата алады.

Ойлау дағдыларының деңгейі

Білу, түсіну, қолдану, талдау, жинақтау, бағалау

Бағалау критерийлері

Тартылыс, салмақсыздық құбылысын біледі, ауырлық күші мен салмақтың әртүрлі ғаламшарларда әртүрлі болатынын талдайды.

Тілдік мақсаттар

Қазақша

Орысша

Ағылшынша

Ағылшынша оқылуы

Тартылыс

тяготение

Gravitation

граветейшен

Ауырлық

тяжесть

Heaviness

Хэвинесс

Салмақ

вес

Weight

Уэйт

салмақсыздық

невесомость

Weightlesness

Уэйелеснесс

тірек

опора

support

сапорт

Аспа

подвеска

suspension

саспенш

Құндылықтарды дарыту

Қоғамдағы ұлттық бірлік, бейбітшілік пен келісім

Қоғамның дамуы үшін физиканың маңыздылығын түсіну.

Пәнаралық байланыстар

Математика, география, ағылшын тілі

АКТ-ны қолдану

Bilimlend, smk.kz

Алдыңғы оқу

Күш ұғымын, өлшем бірлігін, өлшейтін құралды, денелердің Жерге тарлылатынын біледі.

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

Қызығушылықты ояту

Ұйымдастыру кезеңі: Сыныпты түгелдеу, «Сәлемдесу»

Үй тапсырмасын тексеру: «Тізбекті жалғастыр»

Ауырлық күші---Severity of gravity

Үйкеліс күші----Friction force

Серпімділік күші-----Elastic force

first law of newton ----Ньютонның бірінші заңы

second law of newton------ Ньютонның екінші заңы

third law of newton-------- Ньютонның үшінші заңы

acceleration------ үдеу

mass--- масса

еркін түсу үдеуі----------- free flow acceleration

spring constant---------қатаңдық коэффициенті

Reaction force-----------реакция күші

Universal law of gravitation -----------Бүкіләлемдік тартылыс күші

Формулалар сөйлейді

Сабақтың ортасы

Жұптық жұмыс

Тәжірибе арқылы тақырыпты ашу:

1. Картонға құм салыңыз. Картонды екі қолыңызбен жиектерінен көтеріңіз. Картон мен құм дорбасының пішінінің өзгеруіне назар аударыңыз.

Гагариннің сөзі: «Ұшу кезінде мені орындыққа жаншып, қол – аяғымды қозғалтуға мүмкіндік бермейтін үлкен күштің пайда болғанын сездім»

Сонда Гагаринге әсер еткен қандай күш екен

Оларды жиі шатастырады. Дене массасы – оның меншігі және ол Жер бетінде, Айда, жұлдызаралық ортада өзгеріссіз қалады. Бұл заттың құрамындағы заттар санына байланысты. Масса атмосфераға тәуелді емес. Ол тек өлшенетін орта жағдайларына байланысты.

Дененің Жерге тартылуы салдарынан оның тірекке немесе аспаға әрекет ететін күші дененің салмағы деп аталады.

P=mg үдеу болмаған жағдайда горизонталь жазықтықтағы дененің салмағы ауырлық күшіне тең.

Массаға тәуелді, еркін түсу үдеуіне тәуелді

Кей жағдайларда дене тіреуімен бірге үдеу ала қозғалады. Онда P=m(g-а) болады.

Дене тіреуімен бірге вертикаль жоғары қарай қозғалған жағдайда дененің салмағы оған әрекет ететін ауырлық күшінен артық болады. Бұл жағдайда дене салмағының модулі P=m(g+а) түрінде жазылады.

Тіректің немесе аспаның үдемелі қозғалысынан туындайтын дене салмағының артуын асқын салмақ дейді.

Дененің салмағы нөлге тең болатын дененің күйі салмақсыздық деп аталады.

Мысалы, тұғырдан суға секірген жүзгіш, ұшақтан секірген парашютші салмақсыздық күй кешеді.

F = mg - N = 0. N=mg P=-N

2-тәжірибе Біздің қолымыздан таразыны шығармай, біз оларды күрт төмен түсіреміз, және оларға жылдамдықты төмен бағытқа бағыттаймыз. Сіз не байқадыңыз?

Егер дене тіреу немесе аспамен бірге ауырлық күшінің үдеуімен бірдей бағытта бағытталған үдеумен қозғалса, онда оның салмағы ауырлық күшінен аз болады.

P = m (g – a)

3-тәжірибе.Динамометрді қолымыздан босатпай, біз оны жүктемемен күрт жоғары көтереміз.

Сіз не көріп отырсыз?

Егер дене қарама-қарсы бағытта үдеумен жоғары қозғалса

бос құлдырауды тездетеді, содан кейін оның салмағы демалу кезіндегі дене салмағынан үлкен болады.

P = m (g + a)

Менің салмағым 50 кг деп айту дұрыс па?

weight - this force acts on a stand or suspension.

Тапсырма 1

резеңке доптар, металл шар,

оқулық

BilimLand видео

Оқулық

слайд

Соңы

Үйге тапсырма:

§18, Космостағы салмақсыздық туралы эссе жазу

Кері байланыс

Рефлексия.

INSERT әдісі.

Саралау –оқушыларға мейлінше қолдау көрсетуді қалай жоспарлайсыз?

Қабілетті оқушға тапсырманы қалай түрлендіресіз?

Бағалау –оқушы білімін тексеруді қалай жоспарлайсыз?

Пәнаралық байланыс: Денсаулық және қауіпсіздік

Нәтиже мен жауап бойынша саралау барысында оқушыларға бірдей тапсырма беріледі, бірақ әр оқушы өз деңгейінде жауап береді. Жүргізілген жұмыс өнімі мен нәтижесі әр түрлі болады. (көрсетілім, суретпен жұмыс)

Оқыту мақсатына жете алмаған оқушыға оқыту мақсаттарына сәйкес тапсырма беру және қадағалау

Әрбір тапсырма сайын қалыптастырушы бағалауды (өзін-өзі бағалау) пайдаланамын.кері байланыс беріледі, дескриптор арқылы берілген тапсырмаларды тексеремін

АКТ –мен байланыс

Құндылықтармен байланыс (тәрбие элементі)