Бөлім:

10.1 Молекулалық биология және биохимия

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

28.09.2023

Сыныбы: 10а

Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Дезоксирибонуклеин қышқылы құрылысы. Дезоксирибонуклеин қышқылы құрылымы (бірінші және екінші реттік). Дезоксирибонуклеин қышқылы молекуласының қызметі

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

10.4.1.8 - дезоксирибонуклеин қышқылы құрылымы мен қызметі арасындағы байланысты орнату

Сабақтың мақсаты:

Барлық оқушылар үшін:

Дезоксирибонуклеин қышқылы құрылысының жалпы сипаттамасын біледі.

ДНҚ-ның негізгі қызметі тұқым қуалаушылық ақпаратын сақтау болып табылатынын біледі.

ДНҚ моделін жасайды

Құндылықтар

«Мәңгілік ел» жалпыұлттық идеясы бойынша «Жалпыға бірдей еңбек қоғамы» құндылығына баулу. Бұл арқылы оқушыларда шығармашылық және сын тұрғысынан ойлауы, функционалдық сауаттылығы, қарым-қатынас жасау қабілеті мен жауапкершілігі артады. Сонымен қатар өмір бойы оқуға, еңбеу етуге, Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілікке деген дағдысы қалыптасады.

Сабақ кезеңі/Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Қызығушылықты ояту

3 мин.

Сәлемдесу. Түгендеу

Білімді актуализациялау: «не туралы айтылып жатыр?»

1.Х біздің денеміздің сызбасы

2.Х құрамында біздің ағзаның дамуы туралы нұсқаулық бар.

3. 2 грамм Х құрамына әлем бойынша барлық ақпаратты сандық ақпарат түрде сақтауға болады.

4. Х үлкен спираль тәрізді сатыға ұқсайды.

(жауабы: ДНҚ)

Оқушылармен бірге сабақтың тақырыбы мен мақсаттарын анықтау.

Алдын ала оқушылар топтарға бірігеді:

I – ДНҚ

II – Ген

III – Хромосома

Оқушылар берілген ақпараттарды оқып сабақта не туралы айтылатыны туралы өз жауаптарын дәлелдейді.

Слайд

Жаңа сабаққа кіріспе

3 мин

10 мин

Жаңа материалды игеру

Сын тұрғысынан ойлау үшін «Ассоциация» құру

Мұғалім түсіндірмесі ДНҚ құрылымын, төрт азотты негіздер мен «пурин» и «пиримидин» терминдерін түсіндіру.

Видеоролик көрсету

Оқушылар ДНҚ терминіне ассоциация құрады. Ол үшін алдыңғы алған білімдерін пайдаланады. Өз ақпараттарымен бөліседі жауаптарын толықтырады.

ҚБ «Жарайсың!»

«Керемет» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.

Слайд

10-сынып оқулығы жмб

52 бет

Сабақтың ортасы

4 мин.

7 мин

1.Жұптық жұмыс Сызбаны пайдаланып ДНҚ молекуласындағы химиялық байланыстар түрлері мен негізгі компоненттерді жазыңыз.

2.(Сж) Тақтадағы плакатта ДНҚ молекуласының химиялық құрылысын моделдеңіз

дезоксирибоза, фосфор қышқылының қалдығы, азотты негізгер, сутектік байланыстар, ковалентті байланыстар

Дескриптор

1.Сызбаны пайдаланып ДНҚ-ның компоненттерін жазады

Жалпы - 3 балл

Дескриптор

1. ДНҚ-ның компоненттерін пайдаланып Днқ молекуласының химиялық құрылысын дұрыс модельдейді

Жалпы - 3 балл

Презентация

Таратпа қағаздар, бағалау шкаласы

Ф липчарт, Днқ молекуласы-ның компонент-тері, клей

12 мин

Топтық жұмыс

57 беттегі тапсырманы орындатады, бақылайды, мысал, үлгі көрсетеді.

ДНҚ тобы: 1.Суреттерге қарап мына сұрақтарға жауап береді:

1. 1-6 суреттерде не бейнеленген?

2.ДНҚ тізбектері бір-бірімен қалай байланысқан?

3.Әр жаққа бағытталған бағдар cызықтар нені білдіреді.

2.Ген тобы: ДНҚ-ның оң жақ тізбегі фрагментінің нуклеотидтік құрамы келесідей: ГГГЦАТААЦГЦТ..... .

Сол жақ тізбектегі нуклеотидтердің кезектесу ретін анықтаңдар.

ДНҚ молекуласының нақты осы фрагментінің ұзындығы қандай?

Әр нуклеотидтің осы фрагментіндегі проценттік құрылымын анықтаңдар.

3.Хромосома тобы: Салыстырмалы молекулалық массасы 69000 ДНҚ молекуласы берілген, оның 8625-і аденил нуклеотидінің үлесіне тиесілі.

Әр нуклеотидтің құрамы қанша?

Бұл ДНҚ молекуласының ұзындығы қанша?

Дескриптор: Жалпы - 4 балл

1.нуклеотид-тің құрамбөлік-терін дұрыс анықтайды

2.сол жақ тізбектегі нуклеотидтерді дұрыс жазады

3.днқ молекуласының ұзындығын есептейді

4.әр нуклеотидтердің проценттік құрылымын табады

Жалпы -4 балл

ДК экраны

10-сынып оқулығы,

флипчарт, маркерлер

3 мин

1мин

Үйге тапсырма: ДНҚ молекуласында 880 гуанил нуклеотиді табылған, олар осы ДНҚ-дағы жалпы нуклеотидтер мөлшерінің 22%-ін құрайды.

Бұл ДНҚ молекуласы қанша нуклеотидтен құралады?

Бұл ДНҚ молекуласының ұзындығы қандай?

Үлгермеуші оқушымен жұмыс «Lays» әдісі

(Оқушы сұрақ алып сәйкес жауабын береді)

1. ДНҚ молекуласын қанша тізбекті?

2. Днқ молекуласының қызметі қандай?

3. Днқ жасушаның қай бөлігінде орналасқан?

4. Адамда қанша хромосома бар?

5. Днқ молекуласында қанша нуклеотид бар?

Викторина ойыны арқылы Wordwall платформасында сабақты бекіту:

1.Днқ- бұл ....

А) мономер

Б) бейорганикалық зат

В) тұқымқуалау ақпараты

2.Нуклеотидтің молекулалық массасы....құрайды.

А) 345 г/моль

Б) 120 г/моль

В) 350 г/моль

3.Аденин нуклеотидіне комплементарлы қай нуклеотид орналасады?

А) цитозин

Б) тимин

В) гуанин

4.Гуанин нуклеотидінің мөлшері 35% болса, тимин нуклеотидінің мөлшері қандай?

А) 35%

Б) 15%

В) 25%

5.Нуклеотидтің арасындағы байланысты атаңыз.

А) сутектік

Б) ковалентті

В) фосфодиэфирлі

Дескриптор

-ДНҚ молекуласын қанша тізбекті екенін біледі

-Днқ молекуласының қызметін біледі

-Днқ жасушаның қай бөлігінде орналасқанын біледі

-Адамда қанша хромосома бар екенін біледі

-Днқ молекуласында қанша нуклеотид бар екенін біледі

ҚБ «Смайликтер»

Оқулық

57 бет

4 тапсырма

Lays қорапшасы, сұрақ жазылған чипсы қағаздары

Сабақтың соңы

Рефлексия

2 мин.

«Like» әдісі.

Оқушыларға сабақ ұнаса барлығы түсінікті болса «like» басады, түсінбеген сұрағы болса «комментарий» жазады

Мұғалім оқушыларды ынталандыру арқылы,

сонымен қатар 1-10 баллдық жүйе бойынша бағалайды.