Күні: Тексерілді:

Тақырыбы: Тіл дыбыстарын дұрыс айтуға керекті сөйлеу мүшелерінің қимыл-қозғалысын жетілдіру

Мақсаты: артикуляциялық жаттығуларды жасалу жолымен таныстыру және оларды жасату. Дыбыстарды дұрыс айтылуын қалыптастыру.

Міндеттері – дыбыстарды сөздерде анық, дұрыс айтуға үйрету. ;

• Фонематикалық қабылдауды дамыту;

• Анық, таза, дұрыс айтуға тәрбиелеу;

Құрал – жабықтар: артикуляциялық жаттығулардың үлгілері

Күні: Тексерілді: Б.Есенбеков

Сабақ тақырыбы: Артикуляциялық жаттығуларды еліктеу арқылы және толық,нақты көлемде саналы түрде орындауға үйрету

Мақсаты:
Баланы түзету жұмысына ынталандыру, саналы түрде тапсырмаларды орындауға үйрету, зейін, тындау, ойлау қабілетін дамыту.
Арнайы логопедиялық тапсырмаларға қарай артикуляцияны дұрыс қалыптастыру, дыбысты қабылдау, ажырату үшін.
Фонематикалық қателікті түзету.

Көрнекіліктер: тіл, ерін қимыл жаттығуда қолданылатын, тіл  қимыл суреттері, аталған заттар бейнелері.

 Сабақ барысы:

І. Ұымдастыру:
мұғалім    оқушы
- Сәлеметсіңдер ме?
- Көңіл -күй қалай?
- бүгін қандай күн?    

- Сәлеметсіз бе?
- жақсы
аптаның бірінші күні.

ІІ. Жаңа сабақ:

    Артикуляциялық жаттығуларды дұрыс қалыптастыру үшін арнайы жаттығулар қолданылады. Жаттығулар қойылатын дыбысқа байланысты жүйеленеді және ерін, тіл қимылдарын, қалпын дағдыландыруға бағытталады. Балаларды қызықтыру үшін және жаттығуды ойларына сақтап қалу үшін әр жаттығу әртүрлі атпен аталады.

«Күрекше» – жалпақ тілді шығарып астыңғы ерінге ұстап тұру керек. Бірнеше рет қайталау керек.

«Ине» -ауызды кең ашып тілді алға қарай жіңішкертіп шығарып 10-15 секунд ұстап тұру керек.

«Төбешік немесе жота» – ауызыңды жартылай ашып, тілдің екі жақ шетін жоғары азу тістерге жапсырып, тілдің ұшын астыңғы тіске тіреп ұстау.

«Түтікше» – жалпақ тілді ауыз қуысына шығарып, тілдің бүйір жақтарын көтеріп түтікшеге үрлеу. Жаттығуды жайлап жасау керек.

«Ожау» – ауызды кең ашып, жалпақ тілді көтеріп жоғары тістерге созып, бірақ тигізбей ұстап тұру керек.

«Сағат тілі» – тілді жіңішкертіп ұстап оңға, солға жайлап қозғау керек. Осылай санап отырып 15-20 рет қайталау керек.

«Саңырауқұлақ» -ауызды кең ашып, тілді таңдайға жапсыра ұстап тұрып төменгі жақты басып ауызды кең ашып ұстау.

«Алтыбақан» – жіңішке тілді ауыздан шығарып біресе мүрынға созып, біресе иекке созу жаттығуды жасағанда ауыз ашық болу керек. Осылай 10-15 рет қайталау керек.

«Тәтті тосап» – жалпақ тілді шығарып жоғары ерінді жалап, тілді ауыз қуысына тереңірек апару. /15 рет қайталау/.

«Тоқылдақ» – ауызды кең ашып тілдің ұшымен жоғарға альвеолоға немесе таңдайға жиі-жиі соғылғандай қимыл жасау керек.

«Аттын шабуы» – ауызды кең ашып тілді таңдайға жапсыру – айыру немесе таңдай қағу.

    Аталған жаттығулардан тек әр дыбысқа керекті жаттығулар алынады.
Дыбыстарды қою кезеңі фонемаларды дұрыс айтылуын алғашқы қалыптастыру қою кезеңі

      ІІІ. Сергіту сәті:  
 Оқушылар бұл жаттығуларды орындау барысында ауызымыз шаршайды, сондықтан да  терен тыныс алу жаттығуларын орындап дем алып аламыз.
Кеудемізге ауа толтырамыз 1-2-3, енді барлығын шығарамыз. 5 рет қайталаймыз.

Сабақты бекіту: Біз сабақта қандай жаттығуларды орындадық.  Естерінде  қандай жаттығулар қалды, соларды орындап көрсетіндерші.

Күні: Тексерілді: Б.Есенбеков

Сабақтың тақырыбы: Бір жаттығудан екінші жаттығуға жылдам өтуге үйрету
Түзетулік мақсаты: оқу процесі негізінде айналамен таныстыру арқылы баланың енжар және белсенді сөздік қорын дамыту. Отбасы мүшелерінің атын атауға үйрету. Артикуляциялық сөйлеу аппаратының қимыл-қозғалысын дамыту.Ойлау, есте сақтау, елестету, зейін қою қабілеттерін дамыту.

Сабақтың түрі: Айналамен таныстыру арқылы сөйлеу тілін дамыту

Әдісі: түсіндіру, көрсету.
Көрнекі құралдар: суреттер, компьютер, айна, логопедиялық зонд.
Сабақтың барысы:
І. Ұйымдастыру кезеңі.
1. Баланың сабаұұа психологиялық-педагогикалық дайындау.
Баланың ынтасын, іскерлігін арттыру (актуализациялау)
Психологиялық жаттығу
-Біздің көзіміз жұмулы.
-Біздің қолдарымыз де алады.
-Біздің аяқтарымыз дем алады.
-Дем алады, ұйықтайды.
-Бүкіл дене босаңсиды.
-З-з-з-з-з-з- деп, бізді ара оятып жіберді.
2. Артикуляциялық массаж.
-Енді, біз ұйқыдан тұрған соң не істейміз?
-Дұрыс. Жуынамыз. Қане, барлығымыз, айнаға қарап бетімізді жуамыз, маңдайымызды, көзімізді, қасымызды, мұртымызды құлақтарымызды жуамыз. (5-6 рет)
3. Саусақ ойындары: «Менің заттарым»
Қолшатырым мінекей,
Жаңбыр жауса ұстаймын.
Жаңбыр қатты жауса да,
Үстімізді су қылмаймын.
Мынау-менің кітабым,
Оны оқи аламын.
Әдемі суреттерді,
Мен көрсете аламын.
Мынау-менің добым,
Көңілді де, күлкілі.
Басымнан да жоғары,
Мен лақтыра аламын.
Мынау- менің мысығым,
Оны жақсы көремін.
Мен оны сыйпаймын,
Мен үшін ол мияулайды.
4. Артикуляциялық жаттығулар:
-Балалар, «Көңілді бауырсақ» (логопедиялық тренажер) бізге бір ертегі айтып беруге келіпті. Олай болса, біз ертегіні мұқият тыңдайық.
-Ертегі «Көңілді тіл» деп аталады. Баяғыда бір тіл өмір сүріпті.
Тіл өзінің үйінде тұрып жатты. Үйдің кішкене дөңгелек терезесі бар екен. Ол қандай терезе екен?
-Дұрыс («Түтікше» ерінді дөңгелетіп алға шығарады).
-Далада күн жарқылап шыққан кезде, түн ұйқысынан оянып, далаға шығып аспанға қарады (тілді жоғары ерінге көтеру керек: «Әткеншек»)
- Сосын тіл шайып шай ішті ( «Кесе»)
-Тіл шайды тәтті тосаппен ішті («Тәтті тосап»)
5. Тыныс алу жаттығулары:
- Тілді шайды іше отырып, «торт» жегісі келеді. Ал, «торттың» үстінде балауыз шамдар жанып тұр екен. Тортты жеу үшін алдымен шамдарды өшіруіміз керек. ( жаттығу: «балауыз шамдары», логопедиялық тренаражер).
6. Дауысқа арналған жаттығулар:
-Балалар, «көңілді бауырсақпен» (логопедиялық тренажер) бірге өлең айтайық.
Мақсаты: кіші, ұзақтығы, ұзындығы бойынша әр түрлі дыбыстарды айту біліктерін дамыту.
Жаттығулар:
Жай дауыспен А-а-а-а О-о-о-о-о У-у-у И-и-и
Қатты дауыспен А-а-а-а О-о-о-о-о-о-о-о У-у-у-у-у-у И-и-и-и-и-и-и
7. Жаңа сабақ
Суретпен жұмыс
-Балалар, мына суреттен не көріп тұрмыз?
-Бұл үйде кім тұрады
-Менің отбасым тұрады.
Ата, әже, әке,ана, мен.
8. Сергіту сәті:
Мынау саусақ-атам,
Мынау саусақ-әжем,
Мынау саусақ-анам,
Мынау саусақ-мен,
Барлығы менің отбасым.
9. Бекіту. Ойын : « Қателеспей, қайтала»
Шарты: логопедпен бірге отбасы мүшелерінің аттарын қайталау айту керек.
Мысалы: ата, әже, әке, ана, мен.
10. Бағалау. Балаларға мадақтау.
11. Қорытынды .
Сұрақ-жауап арқылы қорытынды жасау

Күні: Тексерілді: Б.Есенбеков

Сабақтың тақырыбы: Дем алу-демді шығаруға бағытталған жаттығулар

Мақсаты. Баланың тілдік тыныс алуын дамыту. Айтылған сөз дәлдігі,тазалығы және әсерлілігі тілдік тыныс алуға байланысты.Әр баланын тілін жетілдіру,тілдік тыныс алуды басқара білуге үйрету қажет.Қарым-қатынас ережелерімен қаншалықты ерте таныстыруды бастасақ,сөйлеу құралдары соншалықты саналы және табиғиқалыптасады да,баланын сөйлеу мәдениетін жетілдіреді.

Сабақтың түрі: жеке

Сабақтың барысы:

Ұйымдастыру кезеңі:

• Оқушымен амандасу.

• Көңіл-күйін сұрау.

• Бүгінгі ауа-райы туралы сұрау.

Өткен сабақты қайталау:

Артикуляциялық жаттығуларды айна алдында қайталату. Өткен сабақты пысықтау.

Жаңа сабақ:

Тыныс алу жаттығулары – ауамен емделуді дұрыс пайдалана білу, тыныс алу мүшелерінің жұмысын жақсартуды көздейді. Ұзаққа созылған созылмалы науқастардың (тыныс демікпесі, созылмалы бронхит, демікпе, өкпенің қабынуы, т.б.) тыныс мүшелерінен басқа да көптеген ас қорыту мүшелері мен қан айналымдары және жүйке жүйелерінің жұмыс істеу қызметтерінің бұзылуын орнына келтіретін негізгі емделу құралы. Тыныс алу жаттығуларының негізгі мақсаты – онымен үзбей шұғылдану, осы аталған науқастардың алдын алады, ұзақ өмір сүрудың негізін қалайды.

Тыныс алу жаттығуларының негізгі құралы – ағзаның тыныштық қалпындағы орындалатын және қозғалыста орындалатын жаттығулар.

«Сүңгіштер» жаттығуы.

Мақсаты: Оқушыны ауызбен дем алып, мұрнымен дем шығаруға үйрету. Мазмұны: Оқушының қолдарын 2 жаққа айырып, ауызбен дем алып, қолдарын өзі құшақтап, отырып мұрнымен дем шығарады.(Судың астына түскенін көрсетеді)

Әдістемелік нұсқау: Бала жаттығуды 2-3 реттен қайталап жасап шығады.

Статикалық жаттығулар ауыз арқылы дем шығаруды дамытуға бағыталған. Балаларды әр түрлі дидактикалық құралдарды қолдана отырып сабырлы, қысқа, еркін дем алып, ұзақ дем шығаруға үйрету. ( «Футбол», «Гүлдің иісі тамаша», «Көбелектерді тірілтейік», «Кімнің көбелегі алысқа ұшады?»)

Мақсаты: Балаларды мұрнымен дем алып, ауызбен дем шығаруға үйрету.

Дыбыс айту кезінде рационалды, үнемді дем шығаруды үйрету.Жеке дауысты дыбыстарды қатты және ұзақ айту. «Бір» дегенге қысқа демалу(ауыз ашық). «Бір» дегенге қысқа дем алмай дауысты дыбысты айту кезінде ұзақ , біркелкі дем шығару.(а,о,у,и,э) аа-ууууу, ааа-иии-ууу, ооо-иии-ууу дыбыс тіркестерін ұзақ және дауыстың қаттылығын өзгертіп айту.( «Шырақты өшіру»(фууу дыбысын айту), «Жел гуілдейді»( уууу дыбысын айту), «Қолыңды жылыт», «Насос»(сссс дыбысын айту),»Жарылған шар»(шшш дыбысын айту), «Алыста және жақында ұшып жүрген масалар» (зззззз дыбысын айту)).

Әдістемелік нұсқау: Баланың дыбысты ұзақ және қатты айтуын ,арасында қосымша ауа жұтпай бір дыбыстан екінші дыбысқа бірқалыпты ауысуын қадағалау қажет.

Буындар мен дауысқа еліктеу дыбыстарын айту.

«Кім қалай дыбыстайды?» мақсаты: Бір қалыпты дем шығару кезінде 3-4 буынды айтқызып үйрету.Мазмұны: Мұрын арқылы дем алып,бірқалыпты,асықпай (баяу) ауыз арқылы дем шығару кезінде көрсеткен құстардың дыбыстарын салу (тауық ко-ко-ко, қаз шшш, мысық мяууу, көкек-ку-ку-ку, «ойыншықардың әңгімесуі по-по-по,бу-бу-бу, буын тіркестерін қайталау т.б

Сөйлеу процесінде дұрыс тыныс алуын қалыптастыру (бір демде 5-7 сөзден тұратын фразалар мен 2-4 сөз айту)

Күні: Тексерілді: Б.Есенбеков

Сабақтың тақырыбы: Суреттен кейіпкерлердің әрекеттерін анықтай алуға және оны әңгімелеп беруге үйрету.

Сабақтың мақсаты:

Білімділік: Қыс мезгілінің құбылыстары мен қыс табиғатының ерекшеліктері туралы білімдерін нығайту

Түзете-дамытушылық: Сурет бойынша әңгіме құрастыруын жетілдіру. Балалардың саусақ,қол моторикасын дамыту.

Тәрбиелік: Қарым - қатынас арқылы балаларды достыққа, ұйымшылдыққа тәрбиелеу.
Көрнекіліктер: Слайдтар, доп, жаттығулар.

Керекті құралдар: түрлі түсті қағаздар, қайшы, бояулар.

I . Қызығушылығын ояту.Балалардың зейінін сабаққа аудару. Балаларды ортаға шақырып,қол,саусақтарын дамытуға жаттығу жасату.

ІІ.Мағынаны тану.

Ал балалар, қазір жылдың қай мезгілі еске түсіріп жіберейікші.? Балалар: - Қазір жылдың қыс мезгілі.
Қыс айларын атап беріңдерші?
Балалар:- Желтоқсан, қаңтар, ақпан.
Балалар қыс мезгілінде табиғатта қандай құбылыстар болады?
Балалар -: Су қатады, қар жауады, боран болады, айналаның бәрін қар басады.
Дұрыс айтасыңдар, балалар айналаның бәрін ақ қар басады. Жерді, тауды, тасты, орманды бәрін қалың қар басады. Ормандағы ағаштардың бәрі ақ көрпеге оранғандай болады. Қысқы орманның балалар ауасы таза, табиғаты тамаша болады.

Ал енді балалар қысқы орман туралы сурет қарайық, нелерді көріп тұрмыз, қане кім әңгімелеп береді? Балалар ортаға шығып көргендерін әңгімелеп айтып береді. Орманда ағаштар өте көп. Қар бәрін басып тастады.

III .Ой толғаныс: « Қысқы орман » сюжеттік суретін жапсырма арқылы бейнелеу . Мақсаты: суреттерді жапсыру арқылы бейнелеуді құрастыру.
Балалардың ой - өрісін, танымдық қабілетін дамыту.
Топпен жұмыс. Балаларға жұмыс жасау ретін түсіндіру: а) Керекті құралдарды әзірлеу; б) Қағазды жұлып қию; в)Қиынды қағаздарды саусақтарымен бүктеп,алақанда уқалау; г) Суретке клей жағып,жұлма қағаздарды жапсыру; д) «Қысқы орман» бейнесін жасап,ата-аналарына көрсету.

(Балалар қағазбен жұмыс жасау кезінде саусақ және қол моторикаларын дамытады.)

IV. Қорытынды: Балалар біз не туралы әңгімеледік, «қысқы орман » суретін жапсырма арқылы бейнелеу сіздерге ұнады ма?
Балаларды мадақтап, смайликтер арқылы өздерінің көңіл-күйін көрсетеді. 

Күні: Тексерілді: Б.Есенбеков

Сабақтың тақырыбы:  Саусақтардың динамикалық қозғалысының ұйымдастырылуын дамыту. «Саусақтар амандасады», «қақпашық»

Түзету-дамытушылық мақсаты: Баланың саусақтарының қимылы немесе ұсақ моториканың жақсы жетіліп дамуы, ол мидың және тілдің жетілуімен тікіелей байланысты. Ақыл - ойы кем дамығаң балалармен ұсақ моторикасын дамыту мақсатымен күнделікті саусаққа арналған ойындарын ойнап тұрған жөн. Ойындар арқылы баламен қарым-қатынасты нығайтып,баланың өз-өзіне деген көз қарасын өзгертіп,ойынға, оқуға деген ынтасын көтеру. Сөйлеу тілін жетілдіру. Қимыл-қозғалыс қабілетін арттыру. Икемділігін арттыру, логикалық ойлау қабілетін дамыту. Танымдық деңгейін арттыру.

Сабақтың түрі: