Сынып сағатының сценарийі

Тақырыбы: «Дүниежүзілік сайлау күні – Демократия кепілі»

Мақсаты:

• Оқушыларды сайлау үдерісімен таныстыру, оның маңызын түсіндіру.
• Демократиялық құндылықтар туралы білімдерін кеңейту.
• Азаматтық жауапкершілікке, белсенді азамат болуға тәрбиелеу.

Өткізу форматы:

Сынып сағаты

Қатысушылар:

сынып оқушылары.

Қажетті материалдар:

Интерактивті тақта, плакаттар, үлестірме материалдар, дауыс беру жәшігі, бюллетеньдер.

Сынып сағатының барысы

I. Ұйымдастыру кезеңі (5 мин.)

Мұғалімнің кіріспе сөзі:

• Бүгінгі сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстыру.
• «Сайлау» деген сөздің мағынасы туралы ой қозғау.
• Сайлау демократияның маңызды бөлігі екенін атап өту.

Миға шабуыл:

• «Сайлау» деген сөзді естігенде ойларыңа қандай ұғымдар келеді? (оқушылар ойларын ортаға салады)
• Қазақстандағы сайлау жүйесі туралы не білесіңдер?

II. Негізгі бөлім (25 мин.)

1. Презентация: «Сайлау дегеніміз не?» (5 мин.)

• Сайлаудың негізгі қағидаттары (жалпыға бірдейлік, теңдік, жасырын дауыс беру, еріктілік).
• Қазақстандағы сайлау жүйесі (Президенттік, Парламенттік, Мәслихат сайлаулары).
• Дүниежүзілік сайлау күні қашан және не үшін аталып өтеді?( 06 ақпан)

2. Топтық жұмыс: «Сайлау не үшін қажет?» (10 мин.)

• Әр топқа сұрақ беріледі:
- Сайлау болмаса, қоғамда не өзгерер еді?
- Азаматтардың дауыс беруі не үшін маңызды?
• Әр топ өз пікірін ортаға салып, қорғайды.

3. Рөлдік ойын: «Мектеп президентін сайлау» (15 мин.)

• Оқушылар үш топқа бөлінеді: кандидаттар, сайлаушылар, сайлау комиссиясы.
• Кандидаттар өз бағдарламаларын ұсынады.
• Сайлаушылар дауыс береді.
• Сайлау комиссиясы нәтижені жариялайды.

III. Қорытынды бөлім (10 мин.)

1. Дискуссия:

• «Менің алғашқы сайлауым» – оқушылар болашақта өздері сайлауға қатысқанда қандай сезімде болатынын сипаттайды.
• «Жас сайлаушының жауапкершілігі қандай?» – пікір алмасу.

2. Рефлексия:

• «Егер мен Президент болсам...» – оқушылар өз ұсыныстарын айтып, қорытынды жасайды.
• «Бүгінгі сабақта мен...» (оқушылар өз ойларын бөліседі).

3. Қорытынды сөз:

Мұғалім сайлау – тек дауыс беру емес, бұл әр азаматтың болашаққа әсер ету мүмкіндігі екенін баса айтады.

Қосымша:

? Үй тапсырмасы:

• «Мен сайлауға қатыссам...» тақырыбында эссе жазу немесе плакат жасау.

Әлемдік және отандық сайлаулардан мысалдар

Әлемдік сайлау тәжірибесі:

• АҚШ президенттік сайлауы:Америка Құрама Штаттарында әр төрт жыл сайын президенттік сайлау өтеді. Сайлау жүйесі ерекше – халық тікелей президентті сайламайды, оның орнына әр штаттан өкілдер дауыс береді. Мысалы, 2020 жылғы сайлауда Джо Байден жеңіске жетіп, АҚШ-тың 46-шы президенті болды.
• Ұлыбритания парламенттік сайлауы:Ұлыбританияда парламент мүшелері халықтың тікелей дауыс беруі арқылы сайланады. Партия көп дауыс алса, оның жетекшісі премьер-министр болып сайланады. 2019 жылы Борис Джонсон жетекшілік еткен Консервативтік партия сайлауда жеңіске жетті.

Қазақстандағы сайлау тәжірибесі:• Қазақстан Республикасы Президентінің сайлауы:Қазақстанда президенттік сайлау әр бес жыл сайын өтеді. Мысалы, 2019 жылы өткен президенттік сайлауда Қасым-Жомарт Тоқаев жеңіске жетті.
• Парламенттік сайлау: Қазақстанда Мәжіліс депутаттары партиялық тізім бойынша сайланады. 2023 жылғы Мәжіліс сайлауында бірнеше партия бәсекеге түсіп, жаңадан депутаттар сайланды.