Бөлім:

4. Әлеуметтік география. 4.1 Халық географиясы

Педагогтың аты-жөні

Жандыкеева Жанар Муратбековна

Күні: 26.02.25 ж

Сынып: 7ә

Қатысушылар саны: 18

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Дүниежүзі халқының діни құрамы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаттары:

7.4.1.2 -дүние жүзі халқының діни құрамы мен діндердің таралу аймақтарын анықтайды

Сабақтың мақсаты:

Дүние жүзі халқының діни құрамы мен діндердің таралу аймақтарын анықтап, дүниежүзілік діндердің ерекшеліктерін түсінеді.

Сабақтың барысы:

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті:

Оқушының әрекеті:

Бағалау:

Ресурстар:

1.Сабақтың басы: 5 минут

Ұйымдастыру

Кезеңі

1 минут

Топқа бөлу

1 минут

Үй тапсырмасы

3 минут

2.Сабақтың ортасы

34 минут

Видео көру арқылы жаңа сабаққа көшу

3 минут

Топпен жұмыс

12 минут

Әр топ

4 мин.қорғайды

1.Сәлемдеседі. Оқушылардың қатысуын тіркеу.

І.Ұйымдастыру кезеңі:

а) Оқушылармен сәлемдесу, түгендеу.

Психологиялық жағымды ахуал туғызу (әр елдің сәлемдесуі бойынша бір-бірімен амандасады)

Оқушыларды балық аулау әдісі 3 топқа бөлу

Үй тапсырмасы: «Дүниежүзі халықтарының тілдік әулеттері мен топтары» оқушыларға сұрақ-жауап алынады.

1.Қазақстан Республикасында қазақстан халқы Ассамблеясы қашан құрылды?

2.Ұлтқа анықтама бер

3.Қандай тілді ана тілі деп атайды?

4. «Диалект» дегеніміз не?

5. «Тіл» деген не?

6.Қазақстан халықтарының тілдер күні деп қай күнді жариялады?

7. «Халық», «этнос» ұғымына анықтама бер.

8.қазақстанда тұратын ұлттың саны қанша пайыз?

9.Дүниежүзінде ең көп таралған тіл әулетін атаңдар.

Оқушыларға бейнематериалын қосып оқушылар тақырыпты ашады. «Әлемдік діндер» - Поиск в Google

Жаңа тақырыптың оқу мақстаттарымен таныстыру.

Христиан діні

Христиан діні 2 мың жыл бұрын қазіргі Израиль жерінде пайда болған. Христиан діннің 3 тармағы бар:католик; протестант; православие;

Христиан дінінің ұстанушыларының жартысынан көбі - католиктер.

Католиктер Еуропаның оңтүстігінде,Орталық және Оңтүстік Америкада, Филиппинде көп таралған.

Католик шіркеулерінің басшысы-рим папасы.Дүние жүзі католиктерінің жиналатын жері-Ватикан.

Ислам діні

Ислам діні - 610 жылы Арабия түбегінде пайда болды.Ислам дінін ұстанушылар 2 тармаққа бөлінеді: Суниттер,Шииттер

Иранда,Оңтүстік Ирак пен Солтүстік Йеменде шииттер,басқа мұсылман елдерде ислам дінінің суннит тармағы басым таралған. Мұсылмандар үшін қасиетті жер болып-Сауд Арабиясындағы Мекке (Мұхаммед (с.ғ.с)

Буддизм

Буддизм әлемдік діндердің ең ежелгісі. Буддизмнің негізін қалаған б.з.б VI ғ. Үндістанда тұрған принц Сидхартха Гаутама. Будда дінінің негізгі бағыттары:хинаяна

махаяна .Чань-буддизм ( Қытай ) және дзән-буддизм ( Жапония ) мектептері

Буддизм таралған аймақтар:Қытай, Жапония,Корея,Шри Ланка,Тибет,Тайланд,Моңғолия,Бутан,Вьетнам,Камбоджа,

Лаос,Мьянма. Буддизм дінінің қауымдастықтары Оңтүстік және Оңтүстік Шығыс Азияның елдерінде бар.

Тұңғыш әлемдік дін Будда діні б.д. дейінгі VІ ғасырда көне Үндістанда пайда болды. Будданы неігізін салушы Силдхартха гаутама 567 жылы Оңтүстік Неапалдағы ру басының отбасында дүниеге келген.

Будда діні ілім ретінде орныққаннан кейінгі кездері туған аңыздарға қарағанда баланы оқыту үшін шақырылған ғұламалар оның ержеткен соң адамдардың көзінен надандық шелін аластап, әлемнің әміршісі болатындығын көрген.

1-тапсырма

Топтық жұмыс

1-топ: Христиан

2-топ: Будда

3-топ:Ислам

Мұғалім топтық жұмыстың тапсырмасы мен слайдтағы дереккөздерді парақпен топтарға таратады.

«Джигсо әдісі» бойынша мәтінмен танысады,әр топ өздеріне берілген тапсырманы саралап,постер қорғайды. Дүниежүзілік діндерге талдау жасайды.

Жоспар.

1.Дін атауы,шығу тарихы

2.Тармақтары немесе бағыттары

3.Таралған аумағы

4. Діни мерекелері

5. «Семантикалық картада» берілген әлемдік негізгі діндердің негізгі бағытын, қасиетті кітабы мен дұға қылу орнындарын кестеге белгілейді.

Мұғаліммен сәлемдеседі.

Оқушылар әр елдің сәлемдесу арқылы бір-бірімен амандасу

«Балық аулау» әдісі арқылы үш топқа бөлінеді.

І-топ

ІІ-топ

ІІІ- топ

Үй жұмысы : «Дүниежүзі халықтарының тілдік әулеттері мен топтары» оқушыларға сұрақ-жауап ретінде айтып шығады.

https://wordwall.net/ru

Оқушылар бейнематериалды қарай отырып, сабақтың тақырыбын анықтайды.

Әлемдегі дінтанушы ғалымдар жалпы дінді 3 бағытқа бөліп қарастырған.

Олар бірінші ру тайпалық діндер, яғни пұтқа табынушылық діндер.

Екінші ұлттық діндер - жекелеген аймақтардағы кейбір елдерінде қолданылған, әлемдік діндер деп әлем бойынша кең таралған діндер деп жіктегенін айтып кетеді.

Дін ұстанбайтын адамдар – атеистер деп аталады

Жаңа тақырыппен, оқу мақсатымен танысып,әр топтан 1 оқушы шығып топтың атауына байланысты қиық суреттерді таңдап алады.

І-топ:Будда

ІІ-топ Христиан

ІІІ- топ Ислам

Топтық жұмыс

Әр топ оқулықтағы мәтінмен танысады,мәтінмен жұмыс жасайды.

3 топ өздеріне тиесілі тапсырмаларды дескриптор мен слайдты, оқулық мәтінін қолдана отырып орындайды.

Оқушылар жоспар бойынша тапсырманы талқылайды,

топ ішінде бірлесе отырып постерге

түсіріп, жазады.

Жұмыстарымен таныстырады,қорғайды.

Топтар жұмыстарын орындаған соң дескрипторларына орындалған тапсырма тұсына 1баллдан қояды.

Уық әдісі арқылы бағалау

1-10 балл

5-6 орташа

7-8 жақсы

9-10 өте жақсы

Дескриптор

Әр дұрыс жауап- 1 балл

ҚБ: «Екі жұлдыз,бір тілек» топ ішінде бағалау

Дескриптор

Діннің шығу тарихы туралы мәлімет береді-1 балл

Тармақтары немесе бағыттарын жіктеп көрсетеді-1 балл

Таралған аумағын картадан көрсетеді-1 балл

Діни мерекелерін атайды-1балл

Сематикалық картаны толтырады-1балл

Жалпы -5 балл

Діннің құрылымын жіктеп түсіндіреді

География

Оқулығы

Авторлары: А.Егорина,

С.Нүркенова,

Е.Шимина

Алматы «Атамұра» 2017ж

Презентация.

Интербелсенді тақта.

Ғаламтор.

https://wordwall.net/ru/resource/85860316

Бейнематериал

«Әлемдік діндер» - Поиск в Google

Оқулықтағы 144 бет

https://wordwall.net/ru/resource/85859141

Кері байланыс

3 минут

Жұптық жұмыс 5 мин.

Educaply плотформасы

Әлемдік Діндер Білгірлер

2-тапсырма

Оқушыларға жұптық жұмыс беру,кескін карталарды тарату

https://youtu.be/CG9FPE3iYdg?feature=shared

«Картадан көрсет және себебін анықта» ойыны, кескін картада діндердің таралу аймақтарын сызады.Картадан әлемдегі негізгі діндердің таралу аймақтарын көрсетеді, діндердің сол аймақта таралуының себептерін түсіндіреді.

Ойын шарты бойынша әр оқушы 1 сұраққа жауап береді.

Оқушылар жұптық жұмыс арқылы картамен жұмыс жасайды.

кескін картада діндердің таралу аймақтарын сызады

Дескриптор

Әр сұрақтың дұрыс жауабына – 1 балл

Дескрипторлары:

картадан әлемдегі негізгі діндердің таралу аймақтарын көрсетіп,

діндердің дәл сол аймақта таралуының себептерін түсіндіреді,

шартты белгілерді кескін картаға белгілейді-1балл

https://www.educaplay.com/learning-resources/22174626-learning_resource.html

Атлас,кескін карта

Интербелсенді тақта,

бейнематериал.

https://youtu.be/CG9FPE3iYdg?feature=shared

Сынып жұмыс.

7 мин.

Абайдің «Дін» тақырыбын-дағы өлеңдері мен қара сөздерінде діннің мәні, адамгершілік,имандылық және рухани тазалық мәселелері кеңінен қозғалады.

Оқушылар Абайдың дінге деген көз қарасы туралы айтады. Абайдың дінге байланысты қара сөздерін талдау балаларға беріледі.

«Ғылым таппай мақтанда»,

«Алланың өзі де рас, сөзі де рас » Абай Құнанбайұлы

Абайдың шығармалары бүгінгі күнде де өзектігін жоғалтпай,жастарға рухани бағыт-бағдар беретін маңызды туынды болып табылады.

Дін туралы жастарға көптеген маңызды ойлар мен насихаттар қалдырған,дін туралы айтқандарының негізгі тұстары қандай?

Біздің мемлекетімізде дінге деген ешқандай қысым жоқ.

Дегенмен адамның діни насихат жүргізу жеке басының шаруасы бола алмайды, елімізде арнайы діни басқарма бар, сол басқарма

өкілдері ғана діни насихат жүргізе алады.

Жеке тұлғалар діни насихат жүргізуге құқы жоқ.

«Үш-ақ нәрсе – адамның қасиеті: ыстық қайрат, нұрлы ақыл, жылы жүрек» деп нақтылай түседі.

«Ыстық қайрат» үнемі ізденіс үстінде, тек алға ұмтылу, жасампаз болу ұғымын аңғартса керек. «Нұрлы ақыл» – елге сәуле түсіріп, ізгілікті іс істеу, Алла берген ақылды тек жақсылыққа жұмсау. Ал, «жылы жүрек» деген ұғым иманды, иман жүзді болу, адамдарға құрметпен қарау, олардың мұң-мұқтажын, көңіл-күйін ұға білу, айналаға шуақ шашу дегенді білдірсе керек. Міне, осы үш қасиет ізгілікті мақсатта пайдаланылған жағдайда ғана толық адам деген мәртебеге ие боламыз.

«Ақыл, қайрат, жүректі бірдей ұста, Сонда толық боласың елден бөлек» дейді хәкім Абай. Олай болса, Абай үшін дүниенің басты құндылығы – адам, жәй ғана адам емес, рухани тұрғыда кемелденген толық адам. Абайдың арманындағы толық адам дінмен дамып, дінмен жетіледі.

Абай – таусылмайтын терең тақырып. Біздің көзіміз жеткен екі анық бар: біріншісі – Абайдың діни көзқарастары бүгінгі жаһандану дәуірінде адастырмас бағдаршам іспетті. Бұл бүгінгі қоғамға ауадай қажет. Екіншісі – Мұхтар Әуезов айтқан «Абайдың діні – сыншыл ақылдың, адамгершіліктің діні» деген тұғырлы тұжырым ешқашан да ескірмек емес.

Оқушылар Абайдың қара сөздері мен өлеңін жатқа оқиды.

Дін-

Сенім-

Рухани байлық-

Адамгерщілік-

Білімнің маңызы-

Дін мен мораль-

Осы сөздердің мазмнын ашып,өз пікірлерін айтады.

Дескриптор.

Талқылау сұрақтары бойынша пікір білдіреді-1 балл

3.Интерактивті тақта.

Слайд.

4 минут

Тест алу

Жаңа тақырыпты Google classroom платформасымен «Тез ойлан!» әдісі арқылы бекіту сұрақтарын алу.

Оқушылар сұраққа жауап беру арқылы сабақты қорытындылайды.

Дескриптор

 Әлемдік діндердің ерекшелік-тері туралы сұраққа жауап береді -1 балл

Google classroom бағдарлама-сы:

https://www.educaplay.com/learning-resources/22174626-learning_resource.html

Сабақтың соңғы

5 минут

Кері байланыс,өзін өзі бағалау:

Бағалау

Бағдаршам арқылы оқу мақсатын ашып кері байланыс жасау.

«Қызыл-қиналамын»,

«Сары»-әлі де қосымша ақпараткерек,

«Жасыл»-бәрі де түсінікті болды.

«Уық әдісі»бойынша оқушылардың білімін бағалау

5 оқушы ауызша кері байланыс жасайды

Бағдаршам түстері арқылы әр оқушы сабақты түсіну деңгейін көрсетіп,кері байланыс береді.

Оқушыларды «Уық әдісі» арқылы сабақта көрсеткен білімімен іс-әркетін бағалайды

Уық әдісі арқылы бағалау 1-10 балл

5-6 орташа

7-8 жақсы

9-10 өте жақсы

Жалпы бағалау

10 балл

https://wordwall.net/ru

Үй тапсырма-сын беру

1 минут

Үйге тапсырма:

«Ұлттық діндердің таралуы» бойынша қосымша ақпарат дайындап келу.