Дулат Бабатайұлы -өз заманының білімді адамы.

Сабақтың тақырыбы:

Дулат Бабатайұлы -өз заманының білімді адамы.

Мұғалімнің аты-жөні:

Күні:

СЫНЫП: 5

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспаған оқушылар саны: 0

Бөлімнің атауы

Тәрбиенің қайнар бұлағы

Сабақ негізделген оқу мақсаттары

5.1.2.1.Әдеби шығарманың тақырыбы мен идеясын анықтау

Сабақ нәтижесі:

Оқушылардың барлығы мынаны орындай алады: шығармадағы негізгі ақпаратты анықтайды;

Оқушылардың көбісі мынаны орындай алады: шығарманың тақырыбын анықтай алады;

Оқушылардың кейбіреуі мынаны орындай алады: шығарманың тақырыбы мен идеясын көрсетеді.

Бағалау критерийі

• Шығарманың тақырыбы мен идеясын анықтайды;

• Дәлелді пікірлер білдіреді.

Тілдік құзіреттілік

Диалогқа қажетті сөз тіркестер:

мысалы, көбінесе, атап айтқанда, әсіресе, айтылған бойынша, мыналар, осылайша, сонымен, қорытындылай келе, мұнан соң және т.б

Құндылықтарға баулу

Тарихтың, мәдениет пен тілдің біртұстатығы

Пәнаралық байланыс

Қазақ тілі, тарих

Алдыңғы оқу

Сабақтың жоспары

Уақыт

Жоспар бойынша орындалуы тиіс іс- әрекеттер

Дереккөздер

Басталуы

5 минут

Қызығушылықты ояту

1. Құламан батырдың тұлпары

2. Қабанбайдың тұлпары

3. Қобыландының тұлпары

4. Абылайдың тұлпары

5. Исатайдың тұлпары

Осы сөзжұмбақты шеше отырып, сабақтың тақырыбын болжаңыз, жасылмен берілген әріптерді құрай отыра, бүгінгі тақырыптың кімге қатысты болатынын болжаңыз.

Дәл осы заманда жүйрік атың болса машинаға немесе ақшаға айырбастар ма едің? деген сұраққа оқушының жауабы тыңдалады да, жаңа сабаққа көшеді.

АКТ

Жаңа білім

10 минут

Білу және түсіну

Қазақ әдебиетінің аса бір сүбелі кезеңдерінің бірі ХІХ ғасыр мен ХХ ғасырдың бас кезі 1731 жылы Кіші жүз қазақтары Әбілхайыр ханның бастауымен орыс патшасына ант беріп бағынған кезі болатын.Орта жүз қазақтары Абылай хан да орыстарға қосылады. Ресей патшасы отарлау саясатын біртіндеп жүргізеді. Қазақ даласына әскери бекіністер салады. Ресейдің түкпір –түкпірінен шаруаларын көшіріп әкеліп, қазақтың суармалы жерлерін тартып алады. Қамалдар орната бастады. Жергілікті халықтан заттай, ақшалай салықтар жинап отырды.Осындай әрекетпен орыстар қазақ байларын билікке таластырып, ел ішінде жер дауы, жесір дауы, тонау, өтірік айту сияқты жағдайлар етек алып кетті. Осындай әділетсіздікті көрген ақындар өз өлеңдерінде орыстардың озбырлығын сынады. Сондықтан сол кезеңдердің ақындарын зар заман ақындары деп атаған. Солардың ішінде әдебиеттен ойып орын алатын ақын - Дулат Бабатайұлы.

Оқушыларды үш түспен үш топқа бөлу керек. (А тобы, В тобы, С тобы)

«О, Ақтан жас, Ақтан жас»

О, Ақтан жас, Ақтан жас,
Сенде жетер ме екенсің?
Жетімдіктің белінен
Асып өтер ме екенсің?
Жарық сәуле көре алмай,
Ел шаңына ере алмай,
Сол бойы кетер ме екенсің?
Жапанға біткен жапырақ
Жамылсан тонар ма екенсің?
Жазғы шыққан бүлдірген
Сұғыңсаң тояр ма екенсің?
Күрек тісін қасқайтып
Сұлу сүйер ме екенсің?
Бадана көз, тоғыз тор
Сауыт киер ме екенсің?
Білтеліні тұтатып,
Түтінін үзбей оқ атып,
Жау қашырар ма екенсің?
Тұлпар атты жаратып,
Құйрық - жалын таратып,
Бежін ерді ерлетіп,
Жорыққа жортып, терлетіп
Сырты қырлы, жүзі алмас,
Салған дағы жоғалмас
Сапы асынар ма екенсің?
Босағасын борлатқан,
Таңдайға дәмі татымас
Керегесін торлатқан,
Тегерішін манаттан,
Жібектен ызып бау таққан
Үйге кірер ме екенсің?
Тең құрбыңмен теңеліп,
Шаруа жиып кенеліп,
Бала сүйіп, мал жиып,
Керсеніңе бал құйып,
Өмір де сүрер ме екенсің?
Жетімдіктен өтерсің,
Шаң бермей әлі кетерсің.
Қажыма, Ақтан, қажыма,
Жетерсің, әлі жетерсің.

ҚБ

«О, Ақтан жас, Ақтан жас» өлеңінің мәтіні беріледі.

А тобына тапсырма:

1. Өлеңді оқып шығып, мазмұнын қара сөзбен жеткізуге тырысыңыздар;

2. Ақын лексикасына талдау жүргізіңіздер.

В тобына тапсырма:

Ақтамберді

Күлдiр де күлдiр кiсiнетiп,

Күреңдi мiнер ме екемiз,

Күдерiден бау тағып,

Ақ кiреуке киер ме екемiз!

Жағасы алтын, жеңi жез,

Шығыршығы торғай көз

Сауыт киер ме екемiз!

Ор қояндай жүгiнтiп,

Аш күзендей бүгiлтiп,

Жолбарыстай шұбарды

Таңдап мiнер ме екемiз!

Сол шұбарға мiнген соң,

Қоңыраулы найза қолға алып,

Қоңыр салқын төске алып,

Қол төңкерер ме екемiз.

Жалаулы найза жанға алып,

Жау қашырар ма екемiз!

Тобыршықты әндiген

Толтыра тартар ма екемiз!

Тобылғы түбi құралай,

Бытыратып атар ма екемiз!

Жарлауға бiткен жапырақ –

Жамылсақ тоңар ма екемiз.

Жазыққа бiткен бүлдiрген –

Сұғынсақ тояр ма екемiз!

Тобылғы сапты қамшы алып,

Тұмар мойын ат мiнiп,

Қоныс та қарар ма екемiз!

Ел жазылып жайлауда

Жақсылар кеңес құрғанда

Мұртымыз өрге шаншылып,

Бұрын да сөйлер ме екемiз!

Екі өлеңді салыстырып, Венн диаграммасын жасаңыздар.

С тобына тапсырма:

«Ақтан жас» өлеңіне сүйене отырып, А3 форматына қазақ халқының моделін жасаңыздар.

Дескриптор:

• Өлеңнің мазмұнын қара сөзбен айта алады;

• Салыстыру жұмысын жасайды;

Қағаз, маркер

Ортасы

10 минут

Қолдану

Дулат Бабайтайұлының бейнесін анықтап, биопоэманы толтырыңдар.

Дескриптор:

• Ақынның өмірбаянымен жұмыс жасайды;

• Биопоэманы толық толтыра алады.

биопоэма

Аяқталуы

Сабақты бекіту

10 минут

Барлық топтарға тапсырмалар:

1- тапсырма: Өлеңнің тақырыбы мен идеясын ашыңыздар.

Дескриптор:

• Өлеңнің тақырыбын ажыратады;

• Негізгі идеясын анықтайды.

2-тапсырма:

1. Ақтан жас деген кім?
2. Ақын Ақтан жасқа қандай үміт артады?
3. Қалай ойлайсыңдар, ақын үміті ақтала ма?

Дескриптор:

• Өз ойын толық айта алады;

3 сұраққа жауап береді.

Тапсырма:

«Ақын үмітін ақтау үшін Ақтан жасқа қандай талап қояр едіңіз?» деген тақырыпта 5 минуттық эссе жазыңыз.

Дескриптор:

• Эссе құрылымын сақтайды;

• Тақырыпта аша алады.

Топтық жұмыс

Кері байланыс

3 минут

«Неге? Неге? Неге?» әдісі

Оқушылар шеңбер бойымен тұрады. Жүргізуші осы сабақта не үйренгенін айтады және соңғы сөйлемін «неге?» деген сұрақпен аяқтайды. Келесі оқушы сол сұраққа жауап беріп, қасындағы әріптесіне «неге?» деген сөзі бар сұраулы сөйлем айтады. Келесі ойыншылар да осы әрекеттіді тізбек бойынша жалғастырады.

Үй жұмысы: Д. Бабатайұлының «О, Ақтан жас, Ақтан жас» өлеңін жаттап келу.

Парақша таратылып беріледі

Қосымша ақпарат

Саралау – Сіз қосымша

көмек көрсетуді қалай

жоспарлайсыз? Сіз

қабілеті жоғары

оқушыларға тапсырманы

күрделендіруді қалай

жоспарлайсыз?

Бағалау - Оқушылардың

үйренгенін тексеруді

қалай жоспарлайсыз?

Пəнаралық байланыс

Қауіпсіздік жəне еңбекті

қорғау ережелері

АКТ-мен байланыс

Құндылықтардағы

байланыс

Рефлексия

Сабақ / оқу

мақсаттары

шынайы ма?

Бүгін оқушылар

не білді?

Сыныптағы ахуал

қандай болды?

Мен жоспарлаған

саралау шаралары

тиімді болды ма?

Мен берілген

уақыт ішінде

үлгердім бе? Мен

өз жоспарыма

қандай түзетулер

енгіздім жəне

неліктен?

Төмендегі бос ұяшыққа сабақ туралы өз пікіріңізді жазыңыз.

Сол ұяшықтағы Сіздің сабағыңыздың тақырыбына сəйкес

келетін сұрақтарға жауап беріңіз.

Қорытынды бағамдау

Қандай екі нəрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:

Қандай екі нəрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?

1:

2:

Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымды

жетілдіруге көмектесетін не білдім?