Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі «Екі айнымалысы бар теңдеулер, теңсіздіктер және олардың жүйелері»

Мектеп: № 49 жалпы орта білім беретін мектебі

Күні: 22.09.2019

Мұғалімнің аты-жөні: Алмахова Мария Сенбаевна

Сынып: 9

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеулер және олардың жүйелері (2 сабақ)

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

9.2.2.2. Екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеулер жүйесін шешу

Сабақ мақсаты

• Екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеулер жүйесінің тәсілдерін қолданып, есептер шығарады;

• Екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеулер жүйесінің тәсілдерін қолданып, есептерді тиімді тәсілмен шешеді;

• Параметрмен берілген екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеулер жүйесін квадрат теңдеудің дискримнантына қатысты шешеді

Бағалау критерийлері

• Теңдеулер жүйесінің тәсілдерін, шешу алгоритмін анықтайды;

• Екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеулер жүйесін тиімді тәсілмен шешеді;

• Параметрмен берілген екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеулер жүйесін квадрат теңдеудің түбірлеріне қатысты шешеді.

Тілдік мақсаттар

Оқушылар:

Пәнге қатысты лексика мен терминология: теңдеу, сызықтық, жүйе, тәсіл, қосу, алмастыру, график, сызықтық емес.

Диалогқа / жазылымға қажетті тіркестер:

Екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеулер жүйесі:

Алгебралық қосу және алмастыру тәсілін шешуде қандай ұқсастық бар:

Қандай жағдайда жаңа айнымалыны енгізу тәсілін қолданады:

Құндылықтарды дарыту

Зайырлы қоғам және жоғары руханият.

Пәнаралық байланыстар

геометрия, информатика

Бастапқы білім

Екі айнымалысы бар сызықтық теңдеулер

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

2 мин

4 мин

Ұйымдастыру кезеңі.

Амандасу. Түгендеу.

Саралау тәсілдері. Жіктеу. Аралас топ.

Оқушылар «Геометриялық фигура» әдісі бойынша 4 топқа бөлінеді. Бірнеше геометриялық фигуралар араластырылып, оқушыларға таратылады. Бірдей фигуралар таңдаған оқушылар топтасады.

1-топ. Қосу тәсілі.

2-топ. Алмастыру тәсілі.

3-топ. Графиктік тәсіл.

4-топ. Айнымалыны енгізу.

Саралау тәсілдері. Диалог және қолдау көрсету.

Белсенді оқу әдісі: Торлы талқылау. Әр топқа теңдеулер жүйесіне есептер тақтада беріледі. Оқушылар есептің шешу алгоритмін қандай тәсілмен орындалатынын айтып, пікір алмасады.

1 топ. 2-топ. 3-топ.

4-топ.

ҚБ. «Бас бармақ әдісі». Әр топ бір-бірін бағалайды. Бас бармақ жоғары қараса – өте жақсы. Жанына қараса – жақсы. Төмен қараса – әлсіз.

Презентация

Сабақтың ортасы

10 мин

Бүкіл сынып орындайтын жұмыс

Белсенді оқу. Домино

Домино пішіндес қағаз қиындылары әр топқа үлестіріледі. Бір жағында есеп берілген. Оқушылар екінші жағына шешу жолдарын жазады. Барлық топ өз доминоларын жасап болған соң, араластырып, көршілес топқа домино қиындыларын құрастыруға ұсынады. Әрі жылдам әрі дұрыс құрастырған топ жеңіске жетеді.

Тапсырмалары.

Теңдеулер жүйесін шешіңдер.

1-топ 1. Жауабы: (-5;-4) (5;4) 2.

2-топ1. Жауабы: (0;10)

2

3-топ. 1. 2.

4-топ. 1. 2.Жауабы: (1;-3)

ҚБ:Плюс минус қызықты

Плюс –сәтті жағы , минус – сәтсіз жағы, қызықты – мен үшін ең қызықты сәті.

Топтық жұмыс

Белсенді оқу әдісі: Әткеншек

Әр топ тапсырмаларын талқылап, топтың ішінде орындайды. Топқа бір тілшіні қалдырып өзара топтармен алмасады. 1 топ 3 – топпен, 2-топ 4-топпен алмасады. Тілші қалған оқушыларға тапсырмаларды түсіндіреді.

Бағалау критерийі. Білім алушы:

• Теңдеулер жүйесінің тәсілдерін, шешу алгоритмін анықтайды;

• Екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеулер жүйесінің тәсілдерін қолданып, есептерді тиімді тәсілмен шешеді;

Ойлау дағдыларының деңгейі: білу және түсіну, қолдану

1, 2-топтар

1. Екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеулер жүйесіне мысал келтіріңдер.

Дескриптор. Білім алушы

- Екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеулер жүйесіне мысал келтіреді

2. (2;0), (-3;-1), (3;-1), (2;3) сандар жұбының қайсысы екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеулер жүйесінің шешімі болады? Жауабы: (3;-1)

Дескриптор. Білім алушы

- Сандар жұбын айнымалылардың мәніне қояды

- Жауабын тексереді

3. Теңдеулер жүйесін графиктік тәсілмен шешіңдер.

Жауабы: (6;1) ә) Жауабы: (1;2)

Дескриптор. Білім алушы

• Санның модулінің анықтамасын қолданады.

• у-ті х арқылы өрнектейді

• Сызықтық функцияның графигін салады.

• Сызықтық емес функцияның графигін салады.

• Функциялар графиктерінің қиылысу нүктелерін табады.

4. Теңдеулер жүйесін шешіңдер:

Жауабы: () (1;10)

ә) Жауабы: (1;0)(0;-1)

Дескриптор. Білім алушы:

• Қосу арқылы бір айнымалысы бар сызықтық теңдеулерге көшеді.

• Сызықты теңдеулерді шешеді

• Теңдеу түбірлерінің санын табады.

• Есептің жауабын негіздейді.

3,4-топтар

1. Екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеулер жүйесіне мысал келтіріңдер

2. сандар жұбының қайсысы екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеулер жүйесінің шешімі болады? Жауабы: (-1;-3)

3. Теңдеулер жүйесін графиктік тәсілмен шешіңдер:

a) Жауабы: (-1;-2) ә) Жауабы: (2,5;-1,5) (-1;2)

Дескриптор. Білім алушы

• Санның модулінің анықтамасын қолданады.

• у-ті х арқылы өрнектейді

• Сызықтық функцияның графигін салады.

• Сызықтық емес функцияның графигін салады.

• Функциялар графиктерінің қиылысу нүктелерін табады.

4.Теңдеулер жүйесін шешіңдер:

Жауабы: (-2;-1) (1,5;8)

Жауабы: (-2;4)

Дескриптор. Білім алушы:

• Қосу арқылы бір айнымалысы бар сызықтық теңдеулерге көшеді.

• Сызықтық теңдеулерді шешеді

• Теңдеу түбірлерінің санын табады.

• Есептің жауабын негіздейді.

ҚБ. «Екі жұлдыз бір тілек» әдісі арқылы топтар бірін бірі бағалайды.

Жұлдыз жұмыс бойынша екі ұнаған тұстары, тілек жақсартуды қажет ететін тұстары бойынша тілек.

Жеке жұмыс

Қалыптастырушы бағалау тапсырмалары

Саралау тәсілі: тапсырма (күрделілігіне қарай алға ілгерілеп отыратын тапсырмалар)

Бағалау критерийі Білім алушы:

• Теңдеулер жүйесінің тәсілдерін, шешу алгоритмін анықтайды;

• Екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеулер жүйесінің тәсілдерін қолданып, есептерді тиімді тәсілмен шешеді

Ойлау дағдыларының деңгейі: білу және түсіну, қолдану

А деңгейі Теңдеулер жүйесін шешіңдер.

№ 46 а)

x=1+y

1+2y+

-2;1 -1;2

Жауабы: (-1;-2) және (2; 1)

б) қосу тәсілі

-3;2 7;2 Жауабы: (-3;7) және (2; 2)

В деңгейі Теңдеулер жүйесін шешіңдер.

№ 48 A)

D=

; ;5 Жауабы: (; 1) және ( ;5)

b)

D=

; Жауабы: (;) және (3; )

С деңгейі Теңдеулер жүйесін шешіңдер.

D=144 -4*32=16

;8 Жауабы: (;) және (4;8 )

D=256+4*4*20=576

Жауабы: (;) және (5;1 )

Дескриптор. Білім алушы:

• Түрлендіруді орындайды.

• Бір айнымалыны екінші өрнек арқылы өрнектейді.

• Бір айнымалысы бар теңдеу шығады.

• Квадрат теңдеуді шешеді.

• Екінші айнымалының мәнін табады.

• Жүйенің шешімін табады.

ҚБ. КӘМҚ оқушылар бір біріне ауызша кері байланыс ұсынады. Есептің шығарылуының артықшылықтарын жақсартуды қажет ететін тұстарын айтады.

Саралау тәсілі: Қарқын: кейбір оқушылар басқаларға қарағанда жылдам жұмыс жасайды.

Бағалау критерийі Білім алушы:

-Параметрмен берілген екі айнымалысы бар сызықтық емес теңдеулер жүйесін квадрат теңдеудің түбірлеріне қатысты шешеді.

Ойлау дағдыларының деңгейі: қолдану

№ 60 m-нің қандай мәндерінде теңдеулер жүйесінің

а) бір шешімі;

ә) екі шешімі болады.

Дескриптор. Білім алушы:

• Түрлендіруді орындайды.

• Бір айнымалыны екінші өрнек арқылы өрнектейді.

• Бір айнымалысы бар теңдеу шығады.

• Квадрат теңдеу шешеді.

• Екінші айнымалының мәнін табады.

• Жүйенің шешімін табады.

ҚБ: сыйлық плюс жетістігі, минус жетілдіру қажет.

А.Әбілқасымова. В.Корчевскйи З. Жұмағұлова

Сабақтың соңы

2 мин

Сабақ соңында оқушылар рефлексия жүргізеді:

«Қайық». Оқушылар тақтадағы кеменің суретіне өз туларын жабыстырады: қызыл- сабақ ұнады, жасыл – қызықсыз, қара – сабақ ұнаған жоқ.

Үй тапсырмасы.

(қосымша 3, есептер)

Графиктік тәсілмен шешіңдер.

1. б)

Стикерлар

Үлестірме қағаздар

Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?

Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?