БАҒДАРЛАМА

ЖҮСІПБЕК АЙМАУЫТОВТЫҢ ӘДЕБИ МҰРАСЫ

10- 11-сыныптарға арналған элективті курстың бағдарламасы (аптасына – 2 сағат, барлығы – 68 сағат)

САЛЫҚБАЕВА АСИЯ АБЫЛАЙҚЫЗЫ

№148 мектеп-гимназияның қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі

Пікір жазғандар:

Мекебаева Л.А., әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің доценті, филология ғылымдарының кандидаты;

Карбозов Е.К.,әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің доценті, филология ғылымдарының кандидаты;

Әбдікерім Д.Ә.,№148 мектеп - гимназияның қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі.

Түсінік хат мазмұны

XX ғасырдың бас кезіндегі саяси-әлеуметтік қозғалыс күрт дамып, кеңге қанат жая бастауының басты себебі қоғамдық өмірдің өрінде жаңа тұлғалар көзге түсіп, ұлттық сананы жаңа өріске бағыттауға ұмтылуында еді. Сол тұстағы қазақ жазба әдебиетінде Жүсіпбек Аймауытов сынды дархан дарынның алатын орны ерекше. Ол – ХХ ғасыр басындағы қазақ әдебиетін жаңа арнаға бұрған, қазақ әдебиетіне көркем шығармашылықтың озық үлгілерін алып келген озық тұлға. ХХ ғасыр басындағы әдебиетке қатысты Ж. Аймауытов араласпаған сала жоқ десе де болады.

Ж. Аймауытов қазақ әдебиетіне өзінің лирикалық туындыларымен келді. Оның М. Әуезовпен бірлесе жазған мақалалары әдебиетшілер мен сыншылардың да назарын аудара білген. Сондай-ақ педагогикалық оқу орындарында қызмет істей жүріп, жас ұрпақтың жан-жақты білім алуын көздеп, сол бағытта еңбектер жаза бастады. Оның педагогика және психологияға байланысты жазылған еңбектерінің орны өз уақытында ерекше болды.

Жүсіпбек Аймауытовтың қаламынан оның ақындығын танытатын өлеңдер де, кемел прозашылдығын көрсететін романдар мен повестер де, көркем драматургиясын көрсететін драмалары және айтулы аудармалары мен орынды сыншылдығын көрсететін туындылар дүниеге келген. Қарапайым тілмен және ерекше көркемдікпен жазған ертегілері Ж. Аймауытовтың балалар әдебиетіне де үлес қосқанын көрсетеді.

Жүсіпбек Аймауытов өзінің суреткерлігімен, ұлтжандылығымен, сөз қолдану шеберлігімен ерекшеленеді. Қазақ әдебиетінің әр саласына қосқан үлесі қазіргі таңда жоғары бағаланып, өзінің өзектілігі мен күшін жоя қоймады. Оның ұлан-ғайыр еңбегін оқып, танып білу курстың жалпы сипатын айқындайды.

Бағдарламаның мақсаты:

ХХ ғасыр басындағы кезең – жалпы қазақ әдебиеті тарихының, оның ішінде Жүсіпбек Аймауытов шығармашылығының ең бір жемісті де шешуші кезеңі. Қазақ әдебиеті тарихындағы жан- жақты даму, өрлеу, ояну дәуірі осы тұсты қамтиды. Мұны негізінен мына жайттардан байқауға болады:

• біріншіден, жазба әдебиетінің өркен жайған тұсы;

• екіншіден, әдеби ағымдар мен бағыттардың айқындалған кезеңі;

• үшінші әр түрлі жанрдағы шынайы көркем шығармалардың дүниеге келгентұсы. Бұлардың қай-қайсысынан болмасын Жүсіпбек Аймауытов ізденістерін байқауға болады.

Ендеше, Жүсіпбек шығармашылығын, оның творчестволық ғұмырнамасын, өнерпаздық, ғылыми ізденістерін жан-жақты қарастыруға әдебиеттегі «ояну дәуірі» атты ХХ ғасыр басындағы әдеби процесті түгелдей қамтуға, ондағы жетістіктердің кейінгі әдеби дамудың барысына тигізген әсерін терең зерделеуге негіз бола алады.

Жүсіпбек Аймауытов өз кезеңіндегі әдебиет саласын толық қамтыған. Бұл секілді теңіздей терең мұрасы бар тұлғаның әлемін тану арқылы әдебиеттің негізгі өкілінің бірін болашақ мамандарға танытады.

Жүсіпбек Аймауытовтың әдеби мұрасы ХХ ғасыр басындағы әдеби процесті түгелдей танытатын болғандықтан да «алтын мұрасы» атанған. Сондықтан да элективті курсты оқытудағы басты мақсат – Ж. Аймауытовтың әдеби табиғатын танып, қазақ әдебиетінің тарихы бойынша тереңдетіп меңгерту.

Міндеттері:

• Жүсіпбек Аймауытов шығармашылығын қоғамдық-әлеуметтік жағдайлармен байланыстыра қарастыру арқылы ХХ ғасыр басындағы әдебиеттің ұлттық ой-сананы оятудағы міндеттері мен қызметтерін айқындау.

• Жүсіпбек Аймауытов шығармашылығын қарастыра келе, ХХ ғасырдың жаңалықтарына назар аудару, еңбектерін қазіргі кезеңмен салыстыра келе, жазушы әлемін тану.

• Жүсіпбек Аймауытов негізін салған ұлт-азатшыл әдебиет өкілдерінің шығармашылығын өзге де әдеби бағыт және ағым өкілдерімен салыстыра отырып, жазушы, әдебиетшінің ерекшелігіне назар аудару, ақпараттық-танымдық білім алу.

Бағдарламаның өзектілігі:

Бағдарлама негізінде жеке тұлғаның шығармашылық қабілетінің дамуына, эксперименттік дағдысын қалыптастыруға баулып, оның алған білімін ғылыми зерттеулерде, шығармашылық жұмыстарда, өмірде қолдана білуге бағыт-бағдар беру. Білім алушыларды креативті ойлауға бағыттау, олардың ойларын ауызша еркін жеткізуіне және жаза білуіне қолдау көрсету, дәлелдер келтіру, салыстыру және анализ жасау, бағалау дағдыларын қалыптастыру.

1. Шығармаларға әдеби теориялық талдау жасау арқылы идеялық мазмұнын түсіну; әдеби бағыттарды анықтау; әдеби шығарманың жанрлық табиғатын тану; көркем шығармадағы кейіпкерлер жүйесін жинақтау мен даралау; көркем шығармалардан алған үзінділерді шығармашылық жұмыстарда қолдану; ұлттық құндылықтардың маңыздылығын контекстермен үндестіру;

2. Шығарманың әртүрлі композициялық ерекшеліктерін талдау; автордың, лирикалық кейіпкердің

«менін» анықтау; автор бейнесінің шығармадағы белгілі бір оқиғадағы көрінісі; шығармадағы көркемдегіш құралдардың орны мен қызметін ашу; поэзиялық шығармаларды жаттату арқылы поэзиялық кештер мен көркем сөз оқу байқауына қатыстыру; көркем шығармада көтерілген мәселелерге талдау жасау арқылы шығармашылық жұмыс жазу; қазақ әдебиеті мен әлем әдебиетіндегі ортақ құндылықтарды анықтау;

3. Шығарманың тарихи және көркемдік құндылығын анықтап, бағалау; көркем шығармадағы көтерілген мәселелердің жаңашылдығына баға беру; шығарманың идеясын адамгершілік құндылық тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазу; әдеби шығарма мен ғылыми еңбектерге анализ жасау арқылы ғылыми мақала жазуды үйрену.

Оқушылардың "Мәңгілік Ел " Қазақстан халқының жалпы ұлттық идеясының жүзеге асуын қамтамасыз ету мақсатындағы құндылықтар: қазақстандық патриотизм мен азаматтық жауапкершілік, сыйластық бірлесе жұмыс жасау, еңбек және шығармашылық т.б. жеті басты құндылығын бағдарлама барысындағы тақырыптармен ұштастыра отырып қолдана білуін қалыптастыру.

Күтілетін нәтиже:

Оқу бағдарламасы білім алушылардың тәуелсіздік жылдарындағы жазылған ақындар шығармашылығын таныту арқылы әдеби сауаттылығын арттыру және олардың әдеби және

эстетикалық талғамдары мен сезімдерін дамыту, ойлау қабілеттері мен танымдық және коммуникативтік дағдыларын қалыптастыру бағытында құрастырылған;

1. қазақ әдебиетінің құндылық ретіндегі болмысын, ұлттық мәдениеттегі маңызды орнын құрметтейді және бағалайды;

2. қазақ әдебиетінің соның ішінде қазіргі қазақ поэзиясының жетілу, даму кезеңдерін және ұлттық әдебиеттің мәдениетаралық қарым-қатынастағы рөлін, қазақ халқының қалыптасқан тарихын, алға қойған міндеттерін, мәселелерін, қарама-қайшылық пен қиындықтарын анықтайды және түсінеді;

3. өздігінен қорытынды түю және шешім қабылдау дағдыларын қалыптастырады;

4. заманауи, ғылыми және қоғамдық дамуға сәйкес дүниетанымын дамытады.

Бағдарлама орта білім беретін мектептің жоғары сынып оқушыларына, қазақ әдебиеті пәнінің мұғалімдеріне және жас талапкерлерге арналған.

Тұрақтылау (мазмұндық) бөлімі (аптасына – 2 сағат, барлығы – 68 сағат)

1. ХХ ғасыр басындағы тарихи-әлеуметтік, қоғамдық-саяси жағдай және Ж. Аймауытовтың шығармашылық ғұмырнамасы –3 сағат

2. Ж. Аймауытовтың шығармашылық ізденістерінің алғашқы кезеңі –2 сағат

3. Абайдың алтын мұрасының Жүсіпбек Аймауытов мұрасымен сабақтастығы – 2 сағат

4. Жүсіпбек Аймауытов пен Міржақып Дулатов шығармашылығының бірлігі – 2 сағат

5. Әдебиеттануға қосқан үлесі –3 сағат

6. Ж. Аймауытов және мағжантану мәселелері– 2 сағат

7. Жүсіпбек Аймауытов - әдебиет сыншысы – 2 сағат

8. Ж. Аймауытовтың ғылыми зерттеу еңбектері –2 сағат

9. «Психология» атты кітабының мәні мен маңызы – 2 сағат

10. Жүсіпбек Аймауытовтың ақындық әлемі және ерекшелігі –2 сағат

11. Ж. Аймауытов поэзиясының басты тақырыптары және негізгі идеялары – 2 сағат

12. Жүсіпбек Аймауытов – әңгіме жанрының шебері – 2 сағат

13. «Әнші» әңгімесіндегі кейіпкерлер әлемі – 2 сағат

14. Ж. Аймауытовтың «Күнікейдің жазығы» хикаяты – 2 сағат

15. Ж. Аймауытовтың «Күнікейдің жазығы» хикаятындағы суреткерлік шеберлік көріністері – 2 сағат

16. Ж. Аймауытовтың «Ақбілек» романы – қазақ прозасының озық туындысы – 2 сағат

17. «Ақбілек» романындағы психологизм – 2 сағат

18. Ж. Аймауытовтың «Қартқожа» романы –2 сағат

19. «Қартқожа» романындағы замана шындығы – 2 сағат

20. Жүсіпбек Аймауытов – драматург – 2 сағат

21. Ж. Аймауытовтың «Шернияз» пьесасы – 2 сағат

22. «Шернияз» пьесасындағы жанр табиғатына сай ізденістер – 2 сағат

23. «Қанафия-Шәрбану» пьесасы – 2 сағат

24. Жүсіпбек Аймауытов пьесаларындағы кейіпкер психологиясының көрінісі – 2 сағат

25. Балалар әдебиетіндегі Жүсіпбек Аймауытовтың рөлі – 2 сағат

26. Жүсіпбек Аймауытовтың әсемдік әлемі және көркем ерекшелігі – 2 сағат

27. Ж. Аймауытовтың айтулы аудармалары - 2 сағат

28. Жазушының әлем әдебиетімен байланысы –2 сағат

29. Жүсіпбек Аймауытов шығармашылығының зерттелуі – 2 сағат

30. С. Қирабаев, Р. Нұрғали, Р. Тұрысбек зерттеулеріндегі Жүсіпбек Аймауытов шығармашылығы – 2 сағат

31. Жүсіпбек Аймауытов – сыни мақалалардың нысаны – 2 сағат

32. Ж. Аймауытовқа қатысты заманауи негізгі еңбектер мен пікірлер – 2 сағат

33. Аймауытов дәстүрі және жаңашылдық – 2 сағат

34. Жүсіпбектану мәселелері – 2 сағат

Нормативті бөлім

(аптасына – 2 сағат, барлығы – 68 сағат)

Р/с	Тақырыптың аты	Оқу мақсаттары	Сағат саны			Өткізу түрі	Білімдік қазына
			Барлығы	Дәріс	Тәжірибе
1	ХХ ғасыр басындағы тарихи-әлеуметтік, қоғамдық-саяси жағдай және Ж. Аймауытовтың шығармашылық ғұмырнамасы	Көркем шығармадағы кейіпкерлер жүйесін жинақтау мен даралау; Автор бейнесінің идеялық- стилистикалық тұтастырушы ретіндегі рөліне талдаужасау	2	1	1	Дәріс	Өмірі, шығарма шылығы туралы «Автор туралы алты сұрақ» әдісі
2	Ж. Аймауытовтың шығармашылық ізденістерінің алғашқы кезеңі	Әдеби шығармаға сюжеттік- композициялық талдау жасау арқылы идеялық мазмұнын түсіну.	2	1	1	Түсінік беру, талдау	Ізденушілік – шығармашылық жұмыстар «Айырмашылы- ғы неде?» әдісі
3	Жүсіпбек Аймауытов пен Міржақып Дулатовтың шығармашылық бірлігі	Әдеби шығарманың идеясы мен пафосын ұлттық мүдде тұрғысынан ашу; Шығарманың идеясын адамгер шілік құндылық тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазу.	2	1	1	Түсіндіру, талдау	Ақын-жазушы лар шығармашы- лығының сабақтастығы «Еске түсіру» ойыны
4	Абайдың алтын мұрасының Жүсіпбек Аймауытов мұрасымен сабақтастығы	Автор бейнесінің шығармадағы белгілі бір оқиға дағы көрінісін анықтау; Композицияны тұтастан бөлшек -ке, бөлшектен тұтасқа қарай талдау.	2	1	1	Түсінік беру, талдау	Қазақтың бас ақыны Абай мен сабақтастығын қарастыру «Он сұрақ» әдісі
5	Әдебиеттануға қосқан үлесі	Ұлттық құнды лықтардың маңыздылығын контекстермен үндестіру; Әдебиеттануға қосқан үлесі әдеби жанр түрлерінің даму барысына, жаңашылдығына заманауи тұрғыдан баға беру.	2	1	1	Талдау	Ж. Аймауытов бастаған мағжантану мәселелері «Аквариум» әдісі
6	Ж. Аймауытов және мағжантану мәселелері	Шығармадағы психологизмді анықтау; Көркем шығарма да көтерілген мәселелерге талдау жасау арқылы шығарма- шылық жұмыс (өлең, әңгіме) жазу;	2	1	1	Реферат жазу	Ж. Аймауытов бастаған мағжантану мәселелері «Сұрақтар жаңбыры» әдісі
7	Жүсіпбек Аймауытов - әдебиет сыншысы	Әдеби шығарма ның жанрлық табиғатын тану; Шығарманың идеясын ғаламдық тұрғыдан талдап, әдеби эссе жазу.	2	1	1	Түсінік беру, талдау	Газет- журналдар- да жарияланған сыни мақалалар «Ақындар мен жазушылар» әдісі

8	Ж. Аймауытовтың ғылыми зерттеу еңбектері	Көркем шығарма дағыкөтерілген мәселелердің жаңашылдығына баға беру; Әдеби шығарма ны қазақ әдебиеті мен әлем әдебиеті үлгілерімен салыстыра талдап, шағын сын мақала жазу.	2	1	1	Салыстыра талдау	Әдебиетке үлес қосқан зерттеу еңбектері «Алдын-ала берілген атаулар» әдісі
9	«Психология» атты кітабының мәні мен маңызы	Шығармада көтерілген мәселе ні (қоғамдық – саяси) талдай отырып, негізі ойды анықтау және ғаламдық мәселелермен байланыстыру.	2	1	1	Түсінік беру, талдау	Ғылыми еңбектің негізі, мақсаты, қызметі «Алфавит» әдісі
10	Жүсіпбек Аймауытовтың ақындық әлемі және ерекшелігі	Автор бейнесінің шығармадағы белгілі бір оқиға дағы көрінісін анықтау.	2	1	1	Әдеби- теориялық талдау	Ақын туынды ларының ерекшелігі мен көркемдігі «Ара ұясы» әдісі
11	Ж. Аймауытов поэзиясының басты тақырыптары және негізгі идеялары	Көркем шығарма ның тілі. Шығармадағы көркемдегіш құралдардың (психологиялық параллелизм, перифраз,сатира, ирония,гротеск, эллипсис) қолданысын талдай отырып, автор стилін анықтау.	2	1	1	Түсіндіру, талдау	Ақын туынды ларындағы шынайы өмір көрінісі «Жеті қалпақ» әдісі
12	Жүсіпбек Аймауытов – әңгіме жанрының шебері	Әдеби шығарма ның тақырыбы мен идеясын анықтау; Шығармадағы тілдік бейнелеу, суреттеу құрал дарының (теңеу, эпитет, ауыспалы мағынадағы сөздер, қайталау, өлең құрылысы) мағынасын анықтау.	2	1	1	Түсіндіру, талдау	Жазушы туындылары ның негізгі тақырыптары «Артығын алып таста» әдісі
13	«Әнші» әңгімесіндегі кейіпкерлер әлемі	Көркем шығарма ның идеясына сай кейіпкерлер жүйесін анықтау.	2	1	1	Дәріс	Туынды кейіпкерлері нің образы «Суретті әңгімеле» әдісі
14	Ж. Аймауытовтың «Күнікейдің жазығы» хикаяты	Әдеби шығармада көтерілген әлеуметтік-қоғам дық мәселені идеясы арқылы түсіндіру.	2	1	1	Түсіндіру, талдау	Шығарманың идеясын талдау, ерекшелігін анықтау «Ашық және жабық сұрақтар» әдісі
< Жүктеу ЖИ арқылы жасау ЖИ арқылы жасау Бөлісу 1 - айлық Материал тарифі -96% жеңілдік 00 05 00 ҚМЖ Ашық сабақ Тәрбие сағаты Презентация БЖБ, ТЖБ тесттер Көрнекіліктер Балабақшаға арнарлған құжаттар Мақала, Эссе Дидактикалық ойындар және тағы басқа 400 000 материал Барлық 400 000 материалдарды шексіз жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз 1 990 ₸ 49 000₸ 1 айға қосылу Таңдау Материалға шағымдану Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз Жариялаған: Нурбайқызы Ж 30 Сәуір 2024 521 Шағым жылдам қаралу үшін барынша толық ақпарат жіберіңіз Шағымды қалдыру Элективті курс әдебиет 10-сынып Ж.Аймауытов Тақырып бойынша 11 материал табылды Элективті курс әдебиет 10-сынып Ж.Аймауытов Материал туралы қысқаша түсінік 10-сынып элективті курс КТЖ әдебиет Материалды жүктеу Материалдың қысқаша нұсқасы БАҒДАРЛАМА ЖҮСІПБЕК АЙМАУЫТОВТЫҢ ӘДЕБИ МҰРАСЫ 10- 11-сыныптарға арналған элективті курстың бағдарламасы (аптасына – 2 сағат, барлығы – 68 сағат) САЛЫҚБАЕВА АСИЯ АБЫЛАЙҚЫЗЫ №148 мектеп-гимназияның қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі Пікір жазғандар: Мекебаева Л.А., әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің доценті, филология ғылымдарының кандидаты; Карбозов Е.К.,әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің доценті, филология ғылымдарының кандидаты; Әбдікерім Д.Ә.,№148 мектеп - гимназияның қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі. Түсінік хат мазмұны XX ғасырдың бас кезіндегі саяси-әлеуметтік қозғалыс күрт дамып, кеңге қанат жая бастауының басты себебі қоғамдық өмірдің өрінде жаңа тұлғалар көзге түсіп, ұлттық сананы жаңа өріске бағыттауға ұмтылуында еді. Сол тұстағы қазақ жазба әдебиетінде Жүсіпбек Аймауытов сынды дархан дарынның алатын орны ерекше. Ол – ХХ ғасыр басындағы қазақ әдебиетін жаңа арнаға бұрған, қазақ әдебиетіне көркем шығармашылықтың озық үлгілерін алып келген озық тұлға. ХХ ғасыр басындағы әдебиетке қатысты Ж. Аймауытов араласпаған сала жоқ десе де болады. Ж. Аймауытов қазақ әдебиетіне өзінің лирикалық туындыларымен келді. Оның М. Әуезовпен бірлесе жазған мақалалары әдебиетшілер мен сыншылардың да назарын аудара білген. Сондай-ақ педагогикалық оқу орындарында қызмет істей жүріп, жас ұрпақтың жан-жақты білім алуын көздеп, сол бағытта еңбектер жаза бастады. Оның педагогика және психологияға байланысты жазылған еңбектерінің орны өз уақытында ерекше болды. Жүсіпбек Аймауытовтың қаламынан оның ақындығын танытатын өлеңдер де, кемел прозашылдығын көрсететін романдар мен повестер де, көркем драматургиясын көрсететін драмалары және айтулы аудармалары мен орынды сыншылдығын көрсететін туындылар дүниеге келген. Қарапайым тілмен және ерекше көркемдікпен жазған ертегілері Ж. Аймауытовтың балалар әдебиетіне де үлес қосқанын көрсетеді. Жүсіпбек Аймауытов өзінің суреткерлігімен, ұлтжандылығымен, сөз қолдану шеберлігімен ерекшеленеді. Қазақ әдебиетінің әр саласына қосқан үлесі қазіргі таңда жоғары бағаланып, өзінің өзектілігі мен күшін жоя қоймады. Оның ұлан-ғайыр еңбегін оқып, танып білу курстың жалпы сипатын айқындайды. Бағдарламаның мақсаты: ХХ ғасыр басындағы кезең – жалпы қазақ әдебиеті тарихының, оның ішінде Жүсіпбек Аймауытов шығармашылығының ең бір жемісті де шешуші кезеңі. Қазақ әдебиеті тарихындағы жан- жақты даму, өрлеу, ояну дәуірі осы тұсты қамтиды. Мұны негізінен мына жайттардан байқауға болады: біріншіден, жазба әдебиетінің өркен жайған тұсы; екіншіден, әдеби ағымдар мен бағыттардың айқындалған кезеңі; үшінші әр түрлі жанрдағы шынайы көркем шығармалардың дүниеге келгентұсы. Бұлардың қай-қайсысынан болмасын Жүсіпбек Аймауытов ізденістерін байқауға болады. Ендеше, Жүсіпбек шығармашылығын, оның творчестволық ғұмырнамасын, өнерпаздық, ғылыми ізденістерін жан-жақты қарастыруға әдебиеттегі «ояну дәуірі» атты ХХ ғасыр басындағы әдеби процесті түгелдей қамтуға, ондағы жетістіктердің кейінгі әдеби дамудың барысына тигізген әсерін терең зерделеуге негіз бола алады. Жүсіпбек Аймауытов өз кезеңіндегі әдебиет саласын толық қамтыған. Бұл секілді теңіздей терең мұрасы бар тұлғаның әлемін тану арқылы әдебиеттің негізгі өкілінің бірін болашақ мамандарға танытады. Жүсіпбек Аймауытовтың әдеби мұрасы ХХ ғасыр басындағы әдеби процесті түгелдей танытатын болғандықтан да «алтын мұрасы» атанған. Сондықтан да элективті курсты оқытудағы басты мақсат – Ж. Аймауытовтың әдеби табиғатын танып, қазақ әдебиетінің тарихы бойынша тереңдетіп меңгерту. Міндеттері: Жүсіпбек Аймауытов шығармашылығын қоғамдық-әлеуметтік жағдайлармен байланыстыра қарастыру арқылы ХХ ғасыр басындағы әдебиеттің ұлттық ой-сананы оятудағы міндеттері мен қызметтерін айқындау. Жүсіпбек Аймауытов шығармашылығын қарастыра келе, ХХ ғасырдың жаңалықтарына назар аудару, еңбектерін қазіргі кезеңмен салыстыра келе, жазушы әлемін тану. Жүсіпбек Аймауытов негізін салған ұлт-азатшыл әдебиет өкілдерінің шығармашылығын өзге де әдеби бағыт және ағым өкілдерімен салыстыра отырып, жазушы, әдебиетшінің ерекшелігіне назар аудару, ақпараттық-танымдық білім алу. Бағдарламаның өзектілігі: Бағдарлама негізінде жеке тұлғаның шығармашылық қабілетінің дамуына, эксперименттік дағдысын қалыптастыруға баулып, оның алған білімін ғылыми зерттеулерде, шығармашылық жұмыстарда, өмірде қолдана білуге бағыт-бағдар беру. Білім алушыларды креативті ойлауға бағыттау, олардың ойларын ауызша еркін жеткізуіне және жаза білуіне қолдау көрсету, дәлелдер келтіру, салыстыру және анализ жасау, бағалау дағдыларын қалыптастыру. Шығармаларға әдеби теориялық талдау жасау арқылы идеялық мазмұнын түсіну; әдеби бағыттарды анықтау; әдеби шығарманың жанрлық табиғатын тану; көркем шығармадағы кейіпкерлер жүйесін жинақтау мен даралау; көркем шығармалардан алған үзінділерді шығармашылық жұмыстарда қолдану; ұлттық құндылықтардың маңыздылығын контекстермен үндестіру; Шығарманың әртүрлі композициялық ерекшеліктерін талдау; автордың, лирикалық кейіпкердің «менін» анықтау; автор бейнесінің шығармадағы белгілі бір оқиғадағы көрінісі; шығармадағы көркемдегіш құралдардың орны мен қызметін ашу; поэзиялық шығармаларды жаттату арқылы поэзиялық кештер мен көркем сөз оқу байқауына қатыстыру; көркем шығармада көтерілген мәселелерге талдау жасау арқылы шығармашылық жұмыс жазу; қазақ әдебиеті мен әлем әдебиетіндегі ортақ құндылықтарды анықтау; Шығарманың тарихи және көркемдік құндылығын анықтап, бағалау; көркем шығармадағы көтерілген мәселелердің жаңашылдығына баға беру; шығарманың идеясын адамгершілік құндылық тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазу; әдеби шығарма мен ғылыми еңбектерге анализ жасау арқылы ғылыми мақала жазуды үйрену. Оқушылардың "Мәңгілік Ел " Қазақстан халқының жалпы ұлттық идеясының жүзеге асуын қамтамасыз ету мақсатындағы құндылықтар: қазақстандық патриотизм мен азаматтық жауапкершілік, сыйластық бірлесе жұмыс жасау, еңбек және шығармашылық т.б. жеті басты құндылығын бағдарлама барысындағы тақырыптармен ұштастыра отырып қолдана білуін қалыптастыру. Күтілетін нәтиже: Оқу бағдарламасы білім алушылардың тәуелсіздік жылдарындағы жазылған ақындар шығармашылығын таныту арқылы әдеби сауаттылығын арттыру және олардың әдеби және эстетикалық талғамдары мен сезімдерін дамыту, ойлау қабілеттері мен танымдық және коммуникативтік дағдыларын қалыптастыру бағытында құрастырылған; қазақ әдебиетінің құндылық ретіндегі болмысын, ұлттық мәдениеттегі маңызды орнын құрметтейді және бағалайды; қазақ әдебиетінің соның ішінде қазіргі қазақ поэзиясының жетілу, даму кезеңдерін және ұлттық әдебиеттің мәдениетаралық қарым-қатынастағы рөлін, қазақ халқының қалыптасқан тарихын, алға қойған міндеттерін, мәселелерін, қарама-қайшылық пен қиындықтарын анықтайды және түсінеді; өздігінен қорытынды түю және шешім қабылдау дағдыларын қалыптастырады; заманауи, ғылыми және қоғамдық дамуға сәйкес дүниетанымын дамытады. Бағдарлама орта білім беретін мектептің жоғары сынып оқушыларына, қазақ әдебиеті пәнінің мұғалімдеріне және жас талапкерлерге арналған. Тұрақтылау (мазмұндық) бөлімі (аптасына – 2 сағат, барлығы – 68 сағат) ХХ ғасыр басындағы тарихи-әлеуметтік, қоғамдық-саяси жағдай және Ж. Аймауытовтың шығармашылық ғұмырнамасы –3 сағат Ж. Аймауытовтың шығармашылық ізденістерінің алғашқы кезеңі –2 сағат Абайдың алтын мұрасының Жүсіпбек Аймауытов мұрасымен сабақтастығы – 2 сағат Жүсіпбек Аймауытов пен Міржақып Дулатов шығармашылығының бірлігі – 2 сағат Әдебиеттануға қосқан үлесі –3 сағат Ж. Аймауытов және мағжантану мәселелері– 2 сағат Жүсіпбек Аймауытов - әдебиет сыншысы – 2 сағат Ж. Аймауытовтың ғылыми зерттеу еңбектері –2 сағат «Психология» атты кітабының мәні мен маңызы – 2 сағат Жүсіпбек Аймауытовтың ақындық әлемі және ерекшелігі –2 сағат Ж. Аймауытов поэзиясының басты тақырыптары және негізгі идеялары – 2 сағат Жүсіпбек Аймауытов – әңгіме жанрының шебері – 2 сағат «Әнші» әңгімесіндегі кейіпкерлер әлемі – 2 сағат Ж. Аймауытовтың «Күнікейдің жазығы» хикаяты – 2 сағат Ж. Аймауытовтың «Күнікейдің жазығы» хикаятындағы суреткерлік шеберлік көріністері – 2 сағат Ж. Аймауытовтың «Ақбілек» романы – қазақ прозасының озық туындысы – 2 сағат «Ақбілек» романындағы психологизм – 2 сағат Ж. Аймауытовтың «Қартқожа» романы –2 сағат «Қартқожа» романындағы замана шындығы – 2 сағат Жүсіпбек Аймауытов – драматург – 2 сағат Ж. Аймауытовтың «Шернияз» пьесасы – 2 сағат «Шернияз» пьесасындағы жанр табиғатына сай ізденістер – 2 сағат «Қанафия-Шәрбану» пьесасы – 2 сағат Жүсіпбек Аймауытов пьесаларындағы кейіпкер психологиясының көрінісі – 2 сағат Балалар әдебиетіндегі Жүсіпбек Аймауытовтың рөлі – 2 сағат Жүсіпбек Аймауытовтың әсемдік әлемі және көркем ерекшелігі – 2 сағат Ж. Аймауытовтың айтулы аудармалары - 2 сағат Жазушының әлем әдебиетімен байланысы –2 сағат Жүсіпбек Аймауытов шығармашылығының зерттелуі – 2 сағат С. Қирабаев, Р. Нұрғали, Р. Тұрысбек зерттеулеріндегі Жүсіпбек Аймауытов шығармашылығы – 2 сағат Жүсіпбек Аймауытов – сыни мақалалардың нысаны – 2 сағат Ж. Аймауытовқа қатысты заманауи негізгі еңбектер мен пікірлер – 2 сағат Аймауытов дәстүрі және жаңашылдық – 2 сағат Жүсіпбектану мәселелері – 2 сағат Нормативті бөлім (аптасына – 2 сағат, барлығы – 68 сағат) Р/с Тақырыптың аты Оқу мақсаттары Сағат саны Өткізу түрі Білімдік қазына Барлығы Дәріс Тәжірибе 1 ХХ ғасыр басындағы тарихи-әлеуметтік, қоғамдық-саяси жағдай және Ж. Аймауытовтың шығармашылық ғұмырнамасы Көркем шығармадағы кейіпкерлер жүйесін жинақтау мен даралау; Автор бейнесінің идеялық- стилистикалық тұтастырушы ретіндегі рөліне талдаужасау 2 1 1 Дәріс Өмірі, шығарма шылығы туралы «Автор туралы алты сұрақ» әдісі 2 Ж. Аймауытовтың шығармашылық ізденістерінің алғашқы кезеңі Әдеби шығармаға сюжеттік- композициялық талдау жасау арқылы идеялық мазмұнын түсіну. 2 1 1 Түсінік беру, талдау Ізденушілік – шығармашылық жұмыстар «Айырмашылы- ғы неде?» әдісі 3 Жүсіпбек Аймауытов пен Міржақып Дулатовтың шығармашылық бірлігі Әдеби шығарманың идеясы мен пафосын ұлттық мүдде тұрғысынан ашу; Шығарманың идеясын адамгер шілік құндылық тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазу. 2 1 1 Түсіндіру, талдау Ақын-жазушы лар шығармашы- лығының сабақтастығы «Еске түсіру» ойыны 4 Абайдың алтын мұрасының Жүсіпбек Аймауытов мұрасымен сабақтастығы Автор бейнесінің шығармадағы белгілі бір оқиға дағы көрінісін анықтау; Композицияны тұтастан бөлшек -ке, бөлшектен тұтасқа қарай талдау. 2 1 1 Түсінік беру, талдау Қазақтың бас ақыны Абай мен сабақтастығын қарастыру «Он сұрақ» әдісі 5 Әдебиеттануға қосқан үлесі Ұлттық құнды лықтардың маңыздылығын контекстермен үндестіру; Әдебиеттануға қосқан үлесі әдеби жанр түрлерінің даму барысына, жаңашылдығына заманауи тұрғыдан баға беру. 2 1 1 Талдау Ж. Аймауытов бастаған мағжантану мәселелері «Аквариум» әдісі 6 Ж. Аймауытов және мағжантану мәселелері Шығармадағы психологизмді анықтау; Көркем шығарма да көтерілген мәселелерге талдау жасау арқылы шығарма- шылық жұмыс (өлең, әңгіме) жазу; 2 1 1 Реферат жазу Ж. Аймауытов бастаған мағжантану мәселелері «Сұрақтар жаңбыры» әдісі 7 Жүсіпбек Аймауытов - әдебиет сыншысы Әдеби шығарма ның жанрлық табиғатын тану; Шығарманың идеясын ғаламдық тұрғыдан талдап, әдеби эссе жазу. 2 1 1 Түсінік беру, талдау Газет- журналдар- да жарияланған сыни мақалалар «Ақындар мен жазушылар» әдісі 8 Ж. Аймауытовтың ғылыми зерттеу еңбектері Көркем шығарма дағыкөтерілген мәселелердің жаңашылдығына баға беру; Әдеби шығарма ны қазақ әдебиеті мен әлем әдебиеті үлгілерімен салыстыра талдап, шағын сын мақала жазу. 2 1 1 Салыстыра талдау Әдебиетке үлес қосқан зерттеу еңбектері «Алдын-ала берілген атаулар» әдісі 9 «Психология» атты кітабының мәні мен маңызы Шығармада көтерілген мәселе ні (қоғамдық – саяси) талдай отырып, негізі ойды анықтау және ғаламдық мәселелермен байланыстыру. 2 1 1 Түсінік беру, талдау Ғылыми еңбектің негізі, мақсаты, қызметі «Алфавит» әдісі 10 Жүсіпбек Аймауытовтың ақындық әлемі және ерекшелігі Автор бейнесінің шығармадағы белгілі бір оқиға дағы көрінісін анықтау. 2 1 1 Әдеби- теориялық талдау Ақын туынды ларының ерекшелігі мен көркемдігі «Ара ұясы» әдісі 11 Ж. Аймауытов поэзиясының басты тақырыптары және негізгі идеялары Көркем шығарма ның тілі. Шығармадағы көркемдегіш құралдардың (психологиялық параллелизм, перифраз,сатира, ирония,гротеск, эллипсис) қолданысын талдай отырып, автор стилін анықтау. 2 1 1 Түсіндіру, талдау Ақын туынды ларындағы шынайы өмір көрінісі «Жеті қалпақ» әдісі 12 Жүсіпбек Аймауытов – әңгіме жанрының шебері Әдеби шығарма ның тақырыбы мен идеясын анықтау; Шығармадағы тілдік бейнелеу, суреттеу құрал дарының (теңеу, эпитет, ауыспалы мағынадағы сөздер, қайталау, өлең құрылысы) мағынасын анықтау. 2 1 1 Түсіндіру, талдау Жазушы туындылары ның негізгі тақырыптары «Артығын алып таста» әдісі 13 «Әнші» әңгімесіндегі кейіпкерлер әлемі Көркем шығарма ның идеясына сай кейіпкерлер жүйесін анықтау. 2 1 1 Дәріс Туынды кейіпкерлері нің образы «Суретті әңгімеле» әдісі 14 Ж. Аймауытовтың «Күнікейдің жазығы» хикаяты Әдеби шығармада көтерілген әлеуметтік-қоғам дық мәселені идеясы арқылы түсіндіру. 2 1 1 Түсіндіру, талдау Шығарманың идеясын талдау, ерекшелігін анықтау «Ашық және жабық сұрақтар» әдісі < Материалды жүктеу Жүктеу Сақтау Бөлісу ЖИ арқылы жасау Файл форматы: docx Қазақ әдебиеті Сабақ жоспары 10 сынып 30.04.2024 521 Жүктеу Сақтау ЖИ арқылы жасау Жариялаған: Нурбайқызы Ж Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз, шағым қалдыра аласыз Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз Іздеу Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз! Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі. Толығырақ Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз! Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз! Жариялау Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз! Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз! Жариялау Министірлікпен келісілген курстар тізімі Химия пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Тарих пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Биология пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Ағылшын тілі пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ География пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Информатика пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Мектепке дейінгі білім беру бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ «Қазақ тілі» жəне «Қазақ əдебиеті» бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Дене шынықтыру пәні бойынша педагогтің пәндік және кәсіби құзыреттілігін дамыту 80/108 сағат Толығырақ Білім алушылардың білім сапасын арттыру мақсатында сабақта цифрлық технологияларды қолдану 80/108 сағат Толығырақ Инклюзивті білім беру жүйесінде ерекше білім беру қажеттілігі бар білім алушыға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету бойынша педагогтердің кәсіби және пәндік құзыреттіліктерін дамыту 80/108 сағат Толығырақ