Оқу сабағының жоспары №

Электр және магнит өрісіндегі зарядталған бөлшектердің қозғалысы. Лоренц күші.

(сабақтың тақырыбы)

Модуль /пән атауы ЖББП 9 Физика

Педагог _______________дайындады.

20_ жылғы "___" ____________

1. Жалпы мәліметтер

Курс, топ __________________

Сабақтың түрі: теориялық

Өткізу формасы: жаңа білімді хабарлау сабағы

2. Мақсаты:

-магниттік өрістердің қозғалыстағы зарядтарға әсерін сипаттау;

-Зарядтың жылдамдығын, магнит өрісінің бағытын және магнит өрісіндегі қозғалыстағы зарядтың магнит өрісі бағытын анықтау үшін сол қол ережесін пайдалануды үйрену;

-Қозғалыстағы зарядтың магниттік күшін есептеу.

Міндеттері:

- Лоренц күшінің формуласы мен оның құрамдас бөліктерін түсіну.

- Магнит өрісіндегі зарядталған бөлшектің қозғалыс траекториясын зерттеу.

3. Күтілетін нәтижелер

-Лоренц күшінің физикалық мәні мен оның зарядталған бөлшектердің қозғалысына әсері түсінеді.

-Магнит өрісіндегі зарядталған бөлшектердің траекториясын анықтаудың негізгі әдістерін меңгереді.

4. Қажетті ресурстар

презентация, стикерлер, үлестірме қағаздар.

5. Сабақтың барысы

1. Ұйымдастыру бөлімі 3 мин

-амандасу.

-аудитория дайындығын тексеру.

-студенттерді түгендеу.

2. Білімді бақылау 4 мин сұрақ-жауап

Талқылау:

Бір магнит басқа күшке әсер ететін қандай механизм?

Жауап мынада, барлық магнит өрісі токтың, заряд ағыны айналасында туындайды. Магнит өрісі қозғалатын зарядтарға әсер етеді, сондықтан олар басқа заряд ағана бар барлық магниттерге күшпен әсер етеді.

Тыныштықтағы зарядтың магнит күші жоқ. Дегенмен, қозғалыстағы зарядтардың магниттік күші бар. Заряд стационар күйде болғанда, олардың электр өрісі магниттерге әсер етпейді. Бірақ зарядтар қозғалса, магнит өрісі басқа магниттерде күш жұмсайды. Салыстырмалы қозғалыс болған кезде, электр және магнит өрісінің арасындағы байланыс пайда болады - екіншісі бір-біріне әсер етеді.

Магнит өрісіндегі тогы бар өткізгішке әрекет ететін қандай күш пайда болуы мүмкін? (өткізгіштері зарядтардың қозғалысы)

Бағалау критерийі: Электр және магнит өрісі туралы білімдерін еске түсіреді.

3. Жаңасын баяндау әдісі 8 мин

Миға шабуыл

Магнит өрісіндегі қозғалыстағы заряқа әсер ететін күш қандай физикалық шамаларға тәуелді?

Барлық идеяларды тақтаға жазу.

Ампердің күші теңдеуі арқылы Лоренц күші формуласын алу.

Формуланың физикалық мағынасын түсіну:

Егер магнит өрісінде зарядталған бөлшек қозғалыста болса, онда оған магниттік күш әсер етеді.

Бұл күштің бар болу шарттары:

• Магнит өрісі болуы керек

• Заряд қозғалу керек керек

• Заряд оң немесе теріс болуы керек

Тақырыпты толықтай түсіну үшін жоғарыда айтылған формулаға байланысты бірнеше есептер шығару.

Жұптық жұмыс . 5 мин

Бағалау критерийі: Тәуелділікті сипаттап, түсіндіре алады. F=qVBsinα формуласын қолдана алады.

Жеке жұмыс. Есептер шығару. Тыңдалым арқылы беріледі. 15 мин

1. Индукциясы 0,2Тл-ға тең магнит өрісіндегі 10Мм/с жылдамдықпен индукция сызықтарына перпендикуляр қозғалып келе жатқан протонға әсер ететін күш неге тең?

2. Индукциясы 0,01Тл магнит өрісінде радиусы 10см щеңбер сызған протонның жылдамдығы қандай? (g_p = 1,6·10^-19Кл; m_p =1,6·10^-27кг )

3. Массасы m зарядталған бөлшек біртекті магнит өрісінде перпендикуляр υ жылдамдықпен қозғалады. Егер бөлшектің массасын 2есе арттырса, оның траекториясы радиусы қалай өзгереді?

4. Индукциясы 4мТл біртекті магнит өрісінде қозғалған электронның айналу периоды неге тең? (е = 1,6·10^-19Кл; m =9,1·10^-31кг )

5. Магниттік индукциясы 0,1 Тл болатын біртекті магнит өрісіндегі масс-спектрометрде бір-рет иондалған бөлшек диаметрі 0,2 м болатын шеңбер бойымен 956 км/с жылдамдықпен қозғалады. Бөлшектің массасын табыңдар. Ол қандай бөлшек?

6. Сәйкесінше индукция 1 мТл және кернеулігі 0,5кВ/м болатын магнит және электр өрісі өзара перпендикуляр орналасқан. Осы айқасқан өрістірде электрон бірқалыпты әрі түзусызықты қозғалуы үшін қандай жылдамдықпен өріске ұшып кіруі керек?

Бағалау критерийі: Лоренц күшінің формуласын есептер шығаруда түрлендіре алады.

4. Материалды бекіту. 5 мин

Quizizz платформасы арқылы тапсырмаларды орындайды.

https://quizizz.com/admin/quiz/625312277a2780001d2defe4/lorenc-kueshi-10-synyp5.

Сабақтың қорытындысын шығару . Студенттерге балл қою. 3 мин

Рефлексия

1. Сабақта сені ойландырған....

2. Сені қандай материал таңғалдырды?

3. Өзің үшін сабақта жаңа не білдің?

4. Қанда ақпарат болашақта саған қажет болуы мүмкін?

7. Үй тапсырмасы. 2 мин

- Актив бөлігінің ұзындығы 5 см болатын өткзгішке 50 мН күшпен әсер ететін магнит өрісінің индукциясы қандай? Өткізгіштегі ток күші 25 А. Өткізгіш магнит өрісінің индукциясына перпендикуляр орналасқан.