КМ 04

Электр монтаждау кезінде
жұмыс орнын ұйымдастыру

Ұйымдастыру іс-шаралары – бұл электр қондырғыларында жұмыс жүргізудің қауіпсіздігін
қамтамасыз ететін іс-шаралар.
Жұмыс орындарының жіктелуі еңбек функциясының сипатына, өндіріс түріне, еңбек
ұйымдарының нысандарына тікелей байланысты (1-сурет).

1-сурет – Жұмыс орындарының жіктелуі

Еңбек процесін тиімді қамтамасыз ету жəне еңбек құралдары мен заттарын ұтымды
пайдалану үшін жұмыс орнын сауатты ұйымдастыру қажет. Бұл үшін белгілі бір
талаптарды ұстану қажет (1.1-кесте).

1

Жұмыс орнын барынша оңтайлы жоспарлау жұмыстың жекелеген түрлерін орындау
кезіндегі ыңғайлылықты білдіреді, қызметкердің уақытын жəне физикалық
функционалын үнемдейді, бөлінген өндірістік алаңды ескере отырып, жұмыстардың
қауіпсіз өндірісін қамтамасыз етеді

2

Артық еріксіз қозғалыстарды жəне жарақаттану фактісін болдырмау үшін пайдалану
кезінде дұрыс ретпен қалыптастырылуы тиіс құралдарды, айлабұйымдарды,
материалдарды ұтымды орналастыру жəне пайдалану керек

3

Жұмыстың адам ағзасына зиянды əсерін болдырмау үшін оның өзгеруіне жол
беретін жұмыс қалпын таңдау. Қозғалыстар мен орын ауыстырулар жұмыс
механизмдерінің басқару органдары кіретін жұмыс аймағының шегінде болуы тиіс.
Шаршауды төмендету үшін физикалық күш-жігер кешенін, оның қарқынын жəне
сипатын ескеру қажет

4

Ауыр физикалық еңбекті азайту үшін жұмыс процестерін барынша механикаландыру
қажет

Жұмыс орны жеткілікті жарықтандырылуы тиіс,
ауа қозғалысының жылдамдығын арттыруға,
сондай-ақ сору желдеткішінің жылдамдығын
төмендетуге жол берілмейді.

Электр қондырғыларында жұмыс істеу кезінде
орындалатын жұмысқа, қауіпсіздік техникасы
нормаларының жəне монтаждау жөніндегі
қағидалардың мүлтіксіз орындалуына аса назар
аудару талап етіледі.

Электр жабдығын жөндеу және техникалық қызмет көрсету
жөніндегі жұмысты бастамас міндетті түрде электр
жабдығын жөндеу жөніндегі шеберден наряд-тапсырма алуы
тиіс, онда жөндеу және техникалық қызмет көрсету
жөніндегі жұмыстарды жүргізуге тапсырма ресімделеді, онда
жұмыстарды орындау орны, жұмыстардың мәні,
жұмыстардың құрамы мен сипаты, қауіпсіздік шаралары
туралы ақпарат қамтылады.

Міндетті.

Тексеруі тиіс

Жұмыс басталар алдында арнайы киімді, аяқ киімді
ретке келтіруге, респиратор мен касканы киюге,
жұмысқа қажетті құралдың бар-жоғын тексеруге,
қорғаныс құралдарының жарамдылығын тексеруге,
құрал мен құрылғылардың жай-күйін мұқият
тексеруге, олардың жарамдылығын тексеруге
міндетті.

Электр қорғаныс құралдарын қолданар алдында
олардың жарамдылығын, сыртқы зақымданулардың
болмауын тексеруі, шаңнан тазартуы және сүртуі,
мөртаңба бойынша жарамдылық мерзімін, сондай-ақ
қорғаныс құралдарының кернеу бойынша
қолданылатын электр қондырғысына сәйкестігін
тексеруі тиіс.

Автоматтар, санауыштар, розеткалар мен ажыратқыштар қол
жетімді жерлерде болуы тиіс.
Розеткалар 1 м биіктікке орналастырылады. Бұл бөлмені су басқан
кезде қысқа тұйықталудың алдын алу үшін жасалады. Сондай-ақ,
бөлмелердегі розеткалардың белгілі бір саны ұсынылады.
Дәретханада розеткаларды орнатуға тыйым салынады.
Қауіпсіздік мақсатында розеткаларды электр қыздырғыш
аспаптардан 50 см қашықтықта орналастыру керек.

Бақылау сұрақтары

Сұрақ 1

Жұмыс басталар
алдында
жасалатын іс
әрекеттерді
айтыңыз.

Сұрақ 2

Өндірістік үйжайларда және
әкімшілік
ғимараттарда
сымдар мен
кабельдерді
төсеу қалай
жүзеге
асырылады?

Сұрақ 3

Розеткалар 1 м
биіктікке
орналастыру
дұрыс па?

Сұрақ 4

Барлық жұмыстар
токтан
ажыратылған желі
кезінде жүргізілгені
дұрыс па? Не
себептен?

Назарларыңызға рахмет