Электрсыйымдылық

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:

Электродинамика

Күні: 25.01.2019ж

Сынып: 10

Мектеп: №17 Ы.Алтынсарин орта мектебі

Мұғалімнің аты-жөні: Э.Б.Тленшиева

Қатысқандар саны: Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

Электрсыйымдылық.

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары(оқу бағдарламасына сәйкес)

Электрсыйымдылық формуласын түрлендіріп есептер шығару.

Сабақтың мақсаты

1. Барлық оқушылар: Электрсыйымдылықтың анықтамасын ,формуласын,өлшем бірліктерін ажырата алады.

2. Оқушылардың басым бөлігі: Конденсатордың жұмысын түсіндіре біледі.

3. Кейбір оқушылар: Конденсатордың қолданылуын өмірмен байланыстыра алады.

Бағалау критерийі

Білу -Түсіну- Электрсыйымдылық туралы біледі.

Қолдану – Конденсатордың түрлерін ажырата алады.

Бағалау - Формуланы пайдаланып, түрлендіріп, маңызын бағалайды.

Тілдік мақсаттар

Терминдер: электрсыйымдылық, конденсатор, заряд, аудан, батарея, өткізгіш, диэлектрик, батарейка, жазық конденсатор, кернеу,потенциал.

Терминология:

Диалогтық сөз тіркесі:

Өткізгіште жиналған зарядтардың оның потенциал шамасына қатынасын.....

Құндылықтарға баулу

Индустрияландыру мен инновацияларға негізделген экономикалық өсуімізге оқушылардың білімді болу қажеттілігі. « Мәңгілік ел» патриоттық актісі.

Пәнаралық байланыс

Математика, химия

Алдыңғы білім

Электрсыйымдылық ,конденсатор түрлері, потенциалдың маңызын, формулаларды қолданып есептей біледі.

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақта жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

1.Ұйымдастырушылық кезең

1.Сәлемдесу.

2. Сыныпты түгелдеу

2.Тренинг «Жүректен жүрекке» әдісі арқылы сыныпта ынтымақтастық ахуалды қалыптастырамын.

« Тақырыбына қарап таны» әдісі арқылы топтарға бөлдім.

І топ «Capacitance»

ІІ топ «Capacitor»

Оқушыларды топқа бөліп , топтарға бағалау парақшалары таратылады.

3.Үй тапсырмасын сұрауда " Жылдам жауап" әдісі бойынша сұрадым. Оқушылар бір-бірлерінің ойын қайталамай өткен тақырыпқа байланысты алма –кезек жауап беруі керек және үйге берілген есептердің жауабын таныстырылым тақтасына іледі.

1. Заряд бір нүктеден екінші нүктеге орын ауыстырған кезед потенциалдар айырмасы 1кВ өрісте 40 мкДж жұмыс атқарады. Заряд неге тең?

2. 20 нКл заряд потенциалы 700 В нүктеден потенциалы 200 В нүктеге орын ауыстырғанда өріс қандай жұмыс істейді? Потенциалы 100 В нүктеден потенциалы 400 В нүктеге орын ауыстырғанда ше?

3. Мырыш атомы ядросының заряды 4,8 *10^-18 Кл. Мырыш атомы ядросының10 нм қашықтықта тудыратын электр өрісінің потенциалын анықтаңдар.

4. Өзара параллель өткізгіш пластиналар арасындағы кернеу 1000В. Пластиналардың арақашықтығы 4 м болса,олардың арасындағы өрістің кернеулігін анықтаңдар.

5. Заряд бір нүктеден екінші нүктеге орын ауыстырған кезде потенциалдар айырмасы 1кВ өрісте 40 мкДж жұмыс атқарды. Заряд неге тең?

Шапалақтау әдісі арқылы бағалау жүреді.

Сәйкесін тап:

Сабақтың ортасы

(білу,түсіну,қолдану)

«.Жақсартуға арналған уақыт» әдісі. (ақпарат беру)

«Жақсартуға арналған уақыт» әдісінде оқушыларда синхронды,қарқынды жұмыс жасау, іздену, талқылау және жинақтау дағдылары қалыптасады.

Мысал есеп: Өткізгіштердің әрқайсысында 10мкКл заряд бар. Олардың арасындагы потенциалдар айырымы 5 В. Жүйенің сыйымдылыгы қандай ?

Шешуі:

C = q:U C = 10 ^. 10^-6 : 5= 2 мкФ

Жауабы: 2 мкФ.

Берілгені:

q = 10мкКл

U = 5 В

C =?

"Ойлан,жұптас,бөліс" әр оқушыға есеп беріледі.

• Әрқайсысының ауданы S = 200 см² болатын екі пластинадан тұратын, арасында қалыңдығы 0,1 см слюда парағы бар конденсатордың сыйымдылығын анықтаңдар.

Жауабы: 10,62 · 10^-10 Ф

• Жеке тұрған өткізгішке q = 1 · 10^-9 Кл заряд беріп, оны φ = 100 В потенциалға дейін зарядтаған. Өткізгіштің фарадпен, микрофарадпен және пикофарадпен өлшенген сыйымдылығын анықтаңдар.

Жауабы: 10^-11 Ф, 10 пФ, 10^-5мкФ

• Кернеуі U = 120 В болатын ток көзінен q = 6 · 10^-5 Кл заряд алатын конденсатордың сыйымдылығы қандай?

Жауабы: 0,5 мкФ

• Слюдадан жасалған конденсатор астарларының ауданы S = 15 см², ал астарлар арасындағы қашықтық d = 0,02 см. Конденсатордың сыйымдылығы қандай?

Жауабы: 400 пФ

Смайликтер арқылы бағаланады.

3.«Домино» әдісі

"Басбармақ" әдісімен топтар арасында бағалау.

Оқушылар жұмысы тыңдалады және пысықтау сұрақтар қойылады

Оқушылардың басбармақтарын көрсету арқылы сіз түсіндіргенді олардың ұғу деңгейін тексеріңіз.

Басбармақ жоғарыға қарай = Мен түсінемін.

Басбармақ көлденең = Мен түсінгендеймін.

Басбармақ төмен қарай = Мен түсінбедім.

Конденсаторлардың қолданылуы:

• Конденсаторлар катушка немесе резистормен бірге жиілікке тәуелді әртүрлі тізбек құрастыру үшін қолданылады

(тербелмелі контур, кері байланыс тізбегі).

• Конденсаторды жылдам разрядтау кезінде үлкен қуатты импульс алуға болады(фото жарқыл, импульстік лазерде).

• Конденсатор электр зарядын көпке дейін сақтайтын болғандықтан электр энергиясын сақтаушы құрал ретінде қолданады (аккумуляторлар).

• Өндірістік электротехникада реактивті қуатты толықтыру үшін қолданылады.

• Конденсаторлар көп заряд жинақтай алатындықтан жапсарларындағы кернеу үлкен болады, сондықтан оны зарядталған бөлшекті үдету үшін де қолданылады.

• Сыйымдылығының өзгерісіне байланысты өлшеуіш түрлендіргіштер жасалады және т.б салаларда кең қолданыс тапқан

Сұрақтарға жауап бер:

• Конденсатор деп нені айтады?

• Конденсатордың электр сыйымдылығы дегеніміз не?

• Конденсатордың электр сыйымдылығын қалай анықтайды?

• Жазық конденсатор сыйымдылығы қалай анықталады?

• Конденсатор қай жерде қолданылады?

маркерлер, флипчарттар, түрлі -түсті қағаздар мен қаламдар

стикерлер қолданады

Смайликтер арқылы бағалау.

«Басбармақ" әдісімен топтар арасында бағалау

Сабақтың

соңы

Кері байланыс: «ҚҚҚ» әдісі. Оқушылар «Кері байланыс» парағына ойларын білдіреді.

1. Маған қызық болғаны....

2. Маған қиын болғаны....

3. Маған құнды болғаны....

Үй тапсырмасы : 8.10

Іздену жұмысы:

Тақырып бойынша ақпарат іздейді, жинайды.