Бөлім:

Химиялық байланыс түрлері

Педагогтің аты-жөні:

Каренеева Г.А.

Күні:

11.02.2026

Сыныбы:

8

Қатысушылар саны

23

Қатыспағандар саны 0

Сабақтың тақырыбы:

Электртерістілік. Ковалентті байланыс.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

8.1.4.1 -электртерістілік ұғымымен танысу

8.1.4.1 -электртерістілік ұғымы негізінде атомдар арасындағы ковалентті байланыстың түзілуін түсіндіру

Сабақтың мақсаты:

-электртерістілік ұғымымен таныстыра алады.

-электртерістілік ұғымы негізінде атомдар арасындағы ковалентті байланыстың түзілуін түсінеді.

Сабақ кезеңі/Уақыты

Педагогтің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Қызығушылықты ояту.

Ұйымдастыру.

І. Сыныпта ынтымақтастық атмосферасы мен бірлескен оқу ортасын құру.

Сәлемдеседі , оқушыларды түгендейді.

Сәлемдеседі мұғаліммен .

Жаңа сабаққа кіріспе

3 мин.

Үй тапсырмасын сұрау

«Дұрыс, бұрыс»

1.Металдар электр тоғын жақсы өткізеді.

2. Металдардің барлығы қатты күйде болады.

3. Бейметалдар жылуды жақсы өткізеді.

« Металдар мен бейметалдар» элементтерді бір -бірінен ажыратады.

Қалыптастырушы бағалау: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.

https://wordwall.net/ru/resource/67165161

Сабақтың ортасы

7 мин.

« Ой қозғау»

Оқушыларға проблемалық сұрақ қойылады

Неліктен кейбір элементтер электронды қатты тартады, кейбіреуі әлсіз тартады?

Электртерістілік деген не?

Химиялық байланыс түрлерін атаңдар.

Оқушылар сұрақтарға ауызша жауап береді.

Бірнеше себебі бар: Протон саны көп болса, ядро кіші болса электрондарды қатты тартады.

Тұрақтылыққа ұмтылу үшін.

Электртерістілік – химиялық байланыс кезінде атомдардың өзіне электрон тарту қабілеті. Электртерістілік арқылы химиялық байланыс түзіледі.

Ковалентті, ионды, металдық, сутектік.

Қалыптастырушы бағалау: Өз ойын дұрыс мағынада білдіріп, талқылауға белсенділікпен қатысқан оқушыға «Жарайсың!» деген мадақтау сөзімен ынталандыру.

https://yandex.kz/video/preview/707264921902995199

презентация, Led экран

ЖИ бейнені сөйлету

Топтық жұмыс

15 мин

І топ « Мылқау суреттер» әдісі

Проблемалық сұрақ:

- Хлор атомының электрондық конфигурациясын жазыңыз.

- Хлор молекуласының түзілу механизмінің «нүктелер мен айқыштар» диаграммасын салыңыз

- Не себептен хлор табиғатта атом түрінде кездеспейді?

2 топ « Модельдеу» әдісі

Оқушылар берілген молекулалардың модельдерін жасайды

-оттегі (O₂) молекуласы

- аммиак (NH₃)

- азот (N₂) молекуласы

- су (H₂O) молекуласы

3 топ «ПОПС» әдісі

Ковалентті байланыстың маңызы.

Менің ойымша,

Себебі,

Мысалы,

Қорыта айтқанда,

Дескриптор

1.Хлор атомының электрондық конфигурациясы жазады.

2. Түзілу механизмінің «нүктелер мен айқыштар» диаграммасын салады.

3. Байланыс түрін анықтайды

4. Хлордың табиғатта бос күйінде неге кездеспейтінін түсіндіреді.

Дескриптор

1. оттегі (O₂) молекуласы

2. аммиак (NH₃)

3. азот (N₂) молекуласы

4. су (H₂O) молекуласы модельдерін жасайды, байланыс түрлерін ажыратып айтады.

Дескриптор

1.Ковалентті байланыстығ маңызын айтады.

2.Себебін түсіндіреді.

3.Мысалдар келтіреді.

4. Корытындысын дәлелдейді

Бағалау критерийлері:

1.Хлор атомының электрондық конфигурациясы жазады.(1 балл )

2. Түзілу механизмінің «нүктелер мен айқыштар» диаграммасын салады. (1 балл)

3. Байланыс түрін анықтайды (1 балл)

4. Хлордың табиғатта бос күйінде неге кездеспейтінін түсіндіреді. ( 1 балл)

Бағалау критерийлері:

Әрбір дұрыс жасаған молекуланың моделіне (1 балл) Жалпы 4 балл

Бағалау критерийлері:

Әрбір дұрыс жауап берген сұраққа (1 балл) Жалпы 4 балл

Топтар бірін-бірін тексеріп бағалайды. Кері байланыс береді.

Қима қағалдар, постер, түрлі түсті қарандаш

Модельдеуге арналған шарөзектер

Жеке жұмыс

5 мин

Жеке жұмыс:

О қушылар элементтердің салыстырмалы электртерістілік мәндерін пайдаланып молекуланың ковалентті полюсті немесе полюссіз екендігін анықтайды.

Дескриптор

1.Элементтердің электртерістілік мәндерін табады.

2.Мәндері бойынша электртерістілік айырмасын есептейді.

3.Байланыс түрін анықтайды.

Оқушылар жұмыс дәптерге тапсырмаларды жеке орындайды.

Бағалау критерийлері:

1.Элементтердің электртерістілігін мәнін

дұрыс табады . (1 балл)

2. Электртерістілік айырмасын дұрыс есептейді. (1 балл)

3. Байланыс түрін анықтайды. (1 балл)

Презентация, жұмыс дәптер, кесте

Жұптық жұмыс

5 мин

Оқулықпен жұмыс

« Кім жылдам? »

№ 3 тапсырма 127 бет Келесі элеметтердің электртерістілігінің өсу ретімен орналастыр:

P, O, Cs, Mg, Si, C, Li, S, Al

Дескриптор

1. Элементтердің таңбасын дұрыс жазады

2.. Полинг кестесін пайдаланып элементтердің электртерістілігін жазады.

3. Элеметтердің электртерістілігінің өсу ретімен орналастырады.

Бағалау критерийлері:

1. Элементтердің таңбасын дұрыс жазады (1 балл)

2.Полинг кестесін пайдаланып элементтердің электртерістілігін жазады. (1 балл)

3. Элеметтердің электртерістілігінің өсу ретімен орналастырады. (1 балл)

Оқулық 8 сынып

М.Қ. Оспанова

№ 3 тапсырма 127 бет

Сабақтың соңы

Ой толғаныс.

Рефлексия

10 мин.

КРОССВОРД шешу

Үй тапсырмасына тақырыпты оқып келу. № 4 тапсырма 130 бет

Оқушылар бүгінгі сабақтың мақсаты, тақырыбы бойынша өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды.

Рефлексия

Барлығы түсінікті!

Сұрағым бар.....

Ештеңе түсінбедім.

Топ басшыларынан бағалау парағын алып,

1-10 баллдық жүйе бойынша оқушылардың сабаққа қатысу белсенділігі бойынша бағаланады.

https://ai.roqed.com/kk/games/show/997B45DB98A545828537B1F75019DDE9

https://wordwall.net/play/38704/257/593