«Ө. Жәнібеков атындағы №27 ІТ-мектеп-лицейі» КММ

Тәрбие сағаты

Тақырыбы:  «Ұлы дала перзентімін»

(«Еңбегі адал жас өрен» жобасы)

10 «Б» сынып жетекшісі: Қалтайқызы Г.

2023-2024 оқу жылы

«Ө. Жәнібеков атындағы №27 ІТ-мектеп-лицейі» КММ

Тәрбие сағаты

Тақырыбы:  «Ұлы дала перзентімін»

(«Еңбегі адал жас өрен» жобасы)

10 «В» сынып жетекшісі: Кембабаева М.

2023-2024 оқу жылы

Күні: 09.10.23ж

Тақырыбы: «Ұлы дала перзентімін» («Еңбегі адал жас өрен» жобасы)

Мен  - ұлы дала перзентімін.

«Қазақстан - ұлы далам,

Ұлы  байтақ, ұран далам.

Мол байлықтың мерейі бар,

Жеңіс үшін ұрандаған»

Мақсаты: Еңбек - адамгершілік құндылығы туралы түсініктерін кеңейту, еңбектің адам өміріндегі мәні туралы түсінік беру, еңбек етуге деген қызығушылықтарын ояту, дамыту, еңбексүйгіштікке тәрбиелеу.

Күтілетін нәтиже:

• Еңбек ету, еңбектің мәні туралы түсініктері кеңейеді;

• Еңбек етуге деген қызығушылығы оянады;

• Еңбексүйгіштікке тәрбиеленеді;

• Еңбекті құрметтеуге үйренеді;

• Ұқыптылық, еңбекқорлық, еңбек ету дағдысы қалыптасады.

Көрнекіліктер: Слайд, нақыл сөздер, «Оқушылар шығармашылығынан» - суреттер, көрме, ойынға қажетті құрал-жабдықтар.

Мұғалімнің кіріспе сөзі

Қазақ халқының дәстүрлі тәлім-тәрбие беру жүйесінде жас кезінен бастап баланы еңбекке, белгілі бір кәсіпке баулыған. Жалқау, еріншек, жатып ішер арамтамақ болма, еңбек ет, ата-анаңа қолқанат бол дегенді баланың санасына құйып отырған. Әрбір жас бала "Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей" деген мақал рухында тәрбиеленген. Ал, сіздер қалай ойлайсыздар, «Еңбек етсең ерінбей, тояды қарның тіленбей» деген мақалдың мағынасы қалай, қалай түсіндірер едіңдер? «Бақыттың кілті еңбекте» дегенді қалай түсінесіңдер? (Оқушылар мақалдың мағынасын ашады)

Олай болса біздің бүгінгі тәрбие сағатымыз еңбек туралы болмақ.

Оқушылар 2 топқа бөлінеді. «Еңбек» және «Туған жер» Оқушыларға екі түрлі тақырыпта мақал-мәтелдер жазылған парақшалар үлестіріледі, әр оқушы соған сәйкес өз тобын анықтап орындарына отырады. Топтарға тапсырмалар беріледі. «Кім көп біледі?» еңбек туралы мақал-мәтелдер жазып, оның мағынасын түсіндіреді. Еңбек туралы мақал-мәтелдер:

Еңбегіне қарай - құрмет,
Жасына қарай - ізет.

Еңбек ер атандырады.

Еңбек ерлікке жеткізер,
Ерлік елдікке жеткізер.

Еңбек еткен - мұратқа жеткен.
Еңбек етпей елге өкпелеме,
Егін екпей жерге өкпелеме.

Еңбеккер ұйқыдан ширап тұрады,
Еріншек ұйқыдан қирап тұрады.

Әлің барда еңбек ет, еңкейгенде емерсің.

Ердің атын еңбек шығарады.

Бақыт кілті еңбекте.

Еңбек ширатады,

Өмір үйретеді.

Маңдайы терлемегеннің

Қазаны қайнамайды.

Еріншектің ертеңі бітпес,

Жеңілтектің селтеңі бітпес.

Еңбек етсең ерінбей,

Тояды қарның тіленбей.

Мынадай сұрақтарға жауап алу:

-Адамға өмір сүру үшін ең алдымен не қажет деп ойлайсыңдар?

-Еңбек адамға не үшін қажет деп ойлайсыңдар?

-Еңбекқор деп қандай адамды атаймыз?

-Өздерің еңбектің қандай түрлерімен айналысқанды ұнатасыңдар?

Еңбек дегеніміз – адамның өмір сүруі үшін қажетті іс - әрекеті.

Еңбектің пайдасы – тәрбиелейді, жігерлендіреді, күш береді, қуантады, бақытты етеді, өмір сүруге үйретеді, үнемшіл болуға үйретеді, ширатады, шынықтырады

-«Адал» сөзін қалай түсінесіңдер?

-«Адал» кім?(не?) болуы мүмкін?

Бейне ролик «Адалдықтың өтемі» ертегісін көрсету.

1-топ: Мысал әңгіме Б. Әділов.

Қара пышақ дүкеннен шығып, ас үйге келген соң тыным таппады. Нан турады, пияз аршыды, әйтеуір тамақ дайындалып, ас қамдалса, қолдан түспейтін болды. Ол жалқау еді. Бала кезіндегі. «шалқайып жатсам» деген арманы есіне түсіп, жылап та алатын. Бір күні Қара пышақ ауыр еңбектен құтылудың оңай жолын тапты. Иесінің көзін ала беріп, еденнің жырығына қойды да кетті. «Болды,- деді ол қуанып. – Енді еңбекті желкемнің шұқыры көрсін!... Ай өтті, жыл өтті. Қара пышақ орнынан қозғалған жоқ. Оның қайда жатқанын ешкім білмейтін еді. Бір күні:

- Әй, туысқан, - деген дауысқа елең етіп қараса, еденнің жарығынанжылтылдаған көз сығалап қарап тұр екен. Бірден таныды, баяғы өзімен бірге жасалған Сары пышақ. Өзі өте көңілді, жүзі жарқ - жұрқ етеді. Сұлуланып кетіпті.

- Төмен секір, - деді Қара пышақ.- бірге жатайық. Бізді ешкім білмейді.

- Ол жерде не бар?

- Жатамыз, ұйықтаймыз, демаламыз. Ой, қандай рахат!

- Ал жұмысты кім істейді?

- Жұмыс бізсіз де істеледі.

- Рахмет! – деді Сары пышақ.

- Еңбектен қашқанша, тер төгіп өлгенім артық. Еңбексіз өмір – сүреңсіз. Өзің – ақ жата бер, рахатыңа бата бер.

Қара пышақ, орнынан тұрайын деп еді, тұра алмады. Өне бойы тот басқан. Барлық жері сынып бара жатқандай сезінеді.

*Мысал әңгімедегі Қара пышақ қандай адамға ұқсайды?

*Сары пышақтың қандай ісі сендерге ұнады?

-Адам, ең бастысы, еңбектенуге, яғни адам бір іске күш-қуатын, ақыл-ойын жұмсауға ерінбеуі керек.

Өйткені жалқаулық, еріншектік адамның өзін және өмірін тоздырады. Ал ерінбей еңбек етсең мақсатыңа, арманыңа жетесің. Арманың орындалса, өзіңді бақытты санайсың.

2-топ: Тақырыпқа сай мақал-мәтелдер айт.

1-топ: «Адал еңбек» сөзжұмбақ құрастыру

2-топ: «Адалдықтың өтемі» ертегісінен қандай ой түйдің?

«Жүректен жүрекке» Оқушылар тақырыпқа қатысты бір-біріне тілек айтады. Тілек тек бүгінгі тақырыпқа сәйкес болуы керек. Мысалы,

- еңбегің жемісті болсын!
- еңбек етсең емерсің деген. Осыны есіңе сақта.
- сүйіп істеген іс шаршатпайды. Сондықтан өзіңе ұнайтын істерің көп болсын.

- өмірдегі тірегің еңбек болсын.
- «Еңбек - қуаныш, жалқаулық - айырылмас азап», - деп ұлы Абай атамыз айтқандай ешқашан жалқау болма.

- еңбек сабағынан 5-тік алуыңа тілектеспін!

- отбасында ата-анаңа көмектесіп қолқанаты бол

- ата-анаңның еңбегін бағалай біл

- еңбектің жемісі маңдай термен келетінін білесің, сондықтан еңбекті құрметте

- еңбектің пайдасы сол, ол қуантады, қуанышты күндерің көп болсын

- еңбек шынықтырады, ширатады дейді, шыныққан, шымыр мықты бол!

- бақытты өмір деген ата-анаңның тапқанын шашу емес, сондықтан үнемшіл бол.

Қорытындылау. Еңбектің пайдасы - тәрбиелейді, жігерлендіреді, күш береді, қуантады, бақытты етеді, өмір сүруге үйретеді, үнемшіл болуға үйретеді, ширатады, шынықтырады. Сондықтан әрқашан «Оқу мен еңбек егіз» деген нақылды есімізден шығармайық.

Тексерілді: