"Ерекше балаларды психологиялық және эмоционалдық қолдау"

Әр бала — бір әлем: Ерекше білімді қажет ететін оқушылардың құпиясы

Мектепте бәріміз әртүрліміз. Біреуіміз математиканы тез есептейміз, екіншіміз суретті керемет саламыз, ал үшіншіміз спортта алдымызға жан салмаймыз. Бірақ мектеп өмірінде ерекше білім беру қажеттіліктері бар (ЕБҚ) деп аталатын сыныптастарымыз да кездеседі. Олар кімдер және олардың қандай ерекшеліктері бар? Осы туралы бірге ойланып көрейік.

Ерекше білімді қажет етеді деген не?

Бұл — кейбір балалардың ақпаратты қабылдауы, қоршаған ортамен тіл табысуы немесе қозғалуы бізден сәл өзгеше деген сөз. Оларға сабақты жақсы меңгеру үшін ерекше жағдайлар, мұғалімнің көмегі немесе арнайы құрылғылар керек. Ең бастысы: олардың өзгеше болуы — артта қалғандығы емес, тек әлемді басқа қырынан көретіндігі.

Ерекше балалардың бірнеше негізгі топтары мен олардың басты ерекшеліктеріне тоқталайық:

1. Көру және есту ерекшеліктері

Кейбір балалар әлемді дыбыстар арқылы таниды (егер көруі нашар болса) немесе суреттер мен қимылдар арқылы түсінеді (егер естуі нашар болса).

• Қалай көмектесе аламыз? Оларға сыныпта алдыңғы партадан орын беріледі. Сондай-ақ олар Брайль қарпімен жазылған арнайы кітаптарды немесе дыбыстық бағдарламаларды қолдануы мүмкін.

2. Қозғалыс ерекшеліктері (Тірек-қимыл аппараты)

Бұл топқа арбамен жүретін немесе қозғалуы қиын балалар жатады. Олардың ақыл-ойы өте зерек, бірақ денесіне көмек қажет.

• Қалай көмектесе аламыз? Мектептерде олар үшін арнайы пандустар мен лифтілер жасалады. Ал сыныптастары ретінде біз оларға сөмкесін көтерісуге немесе есікті ашып беруге көмектесе аламыз.

3. Интеллектуалды және сөйлеу ерекшеліктері

Кейбір балаларға жазу жазу, оқу немесе есеп шығару өте қиынға соғады. Мысалы, дислексиясы бар балалар әріптерді шатастырып оқиды. Ал кейбір балалар өз ойын сөзбен тез жеткізе алмай, тұтығып қалуы мүмкін.

• Қалай көмектесе аламыз? Мұндай сыныптастарымыз сөйлеп жатқанда сөзін бөлмей, аяғына дейін шыдамдылықпен тыңдау өте маңызды. оларды асықтыруға болмайды.

4. Аутизм және мінез-құлық ерекшеліктері

Аутизмі бар балалар көбіне өзімен-өзі болғанды ұнатады. Олар тым жарық шамдардан, қатты дыбыстардан немесе көп адамнан шаршауы мүмкін. Сондай-ақ, тым белсенді (гиперактивті), бір орында отыра алмайтын балалар да болады.

• Қалай көмектесе аламыз? Олар сізбен бірден дос болып кетпесе, ренжімеңіз. Оларға үйренісу үшін уақыт керек. Олар айғай-шуды ұнатпайтындықтан, қасында тыныш сөйлескен абзал.

Маңызды факт: Дүниежүзіндегі ең танымал ғалым Альберт Эйнштейн бала күнінде кеш сөйлеген, ал Стив Джобс (Apple негізін қалаушы) мектепте сабақты нашар оқыған. Ерекшелік — табысқа жетуге ешқашан кедергі емес!

Біздің міндетіміз қандай?

Ерекше білімді қажет ететін балалардың ең үлкен қалауы — қатарластарымен бірге болу. Олар оқшауланып қалғысы келмейді, біз сияқты ойнағысы, күлгісі және дос тапқысы келеді.

Мектепте нағыз дос болу үшін үлкен ерлік керек емес, тек мына қарапайым ережелерді есте сақтасақ жеткілікті:

• Келемеждемеу: Олардың сөйлеген сөзіне немесе қимылына күлуге мүлдем болмайды.

• Қолдау көрсету: Сабақта түсінбей жатқан жері болса, бірге қайталап, көмектесу.

• Ойынға шақыру: Үзілісте оларды шеттетпей, бірге әңгімелесу немесе үстел ойындарын ойнау.

Қорытынды: Әрбір адам — қайталанбас тұлға. Ерекше балалар бізге төзімді болуды, мейірімділікті және өмірді бағалауды үйретеді. Мектеп — бәрімізге ортақ үй, ал бұл үйде әр баланың бақытты болуға құқығы бар!