Ерекше білімді қажет ететін балалармен түзету-дамыту жұмысын ұйымдастырудың тиімді жолдары

Аннотация

Мақалада ерекше білімді қажет ететін балалармен (ЕБҚ) түзету-дамыту жұмысын ұйымдастырудың тиімді жолдары қарастырылады. Инклюзивті білім беру жағдайында педагог, психолог, дефектолог және ата-ананың өзара ынтымақтастығы, жеке білім беру бағытын құру, заманауи әдіс-тәсілдерді қолданудың маңыздылығы ашып көрсетіледі. Ұсынылған әдістемелік бағыттар тәжірибеде қолдануға бағытталған.

Түйінді сөздер: ерекше білімді қажет ететін балалар, түзету-дамыту жұмысы, инклюзивті білім беру, жеке бағдарлама, педагогикалық қолдау.

Кіріспе

Қазіргі білім беру жүйесінде ерекше білімді қажет ететін балаларды оқыту мен тәрбиелеу – маңызды әлеуметтік-педагогикалық мәселе. Мұндай балалардың білім алу құқығын қамтамасыз ету, олардың әлеуетін ашу және қоғамға толыққанды бейімделуіне жағдай жасау түзету-дамыту жұмысының тиімді ұйымдастырылуына тікелей байланысты. Сондықтан түзету-дамыту жұмысын ғылыми негізде жоспарлау және жүзеге асыру педагогтердің басты міндеттерінің бірі болып табылады.

Түзету-дамыту жұмысының негізгі мақсаттары мен міндеттері

Ерекше білімді қажет ететін балалармен жүргізілетін түзету-дамыту жұмысының негізгі мақсаты – баланың психофизикалық дамуындағы ауытқуларды мүмкіндігінше түзету, оқу әрекетіне деген қызығушылығын арттыру және әлеуметтік бейімделуін қамтамасыз ету.

Негізгі міндеттері:

• баланың жеке даму ерекшеліктерін анықтау;

• танымдық процестерді (зейін, есте сақтау, ойлау, сөйлеу) дамыту;

• эмоционалдық-ерік саласын түзету;

• әлеуметтік дағдыларды қалыптастыру;

• оқу мотивациясын арттыру.

Түзету-дамыту жұмысын ұйымдастырудың тиімді жолдары

1. Жеке білім беру бағдарламасын әзірлеу

Әрбір ерекше білімді қажет ететін бала үшін жеке білім беру бағдарламасын (ЖББ) құру – түзету жұмысының тиімділігін арттыратын негізгі шарттардың бірі. Бұл бағдарлама баланың мүмкіндіктері мен қажеттіліктеріне сәйкес құрылады және мамандардың (педагог, дефектолог, психолог, логопед) бірлескен жұмысын талап етеді.

2. Кешенді және жүйелі тәсілді қолдану

Түзету-дамыту жұмысы тек оқу үдерісімен шектелмей, медициналық, психологиялық және әлеуметтік қолдаумен қатар жүргізілуі тиіс. Сабақтар жүйелі, кезең-кезеңімен және үздіксіз ұйымдастырылған жағдайда ғана оң нәтиже береді.

3. Ойын және арт-терапиялық әдістерді пайдалану

Ойын технологиялары, арт-терапия, құм терапиясы, музыка терапиясы сияқты әдістер баланың эмоциялық күйін жақсартып, қарым-қатынас дағдыларын дамытуға ықпал етеді. Бұл әдістер баланың қызығушылығын арттырып, түзету жұмысының табиғи әрі нәтижелі өтуіне мүмкіндік береді.

4. Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдану

Интерактивті бағдарламалар, мультимедиялық құралдар мен арнайы қосымшалар ерекше білімді қажет ететін балалардың оқу материалын қабылдауын жеңілдетеді. АКТ құралдары арқылы көрнекілік күшейіп, оқу мотивациясы артады.

5. Ата-анамен серіктестік орнату

Ата-анамен тығыз байланыс түзету-дамыту жұмысының табысты болуына әсер етеді. Ата-аналарға кеңес беру, үй жағдайында орындалатын тапсырмалар ұсыну баланың даму динамикасын жақсартуға мүмкіндік береді.

Қорытынды

Ерекше білімді қажет ететін балалармен түзету-дамыту жұмысын тиімді ұйымдастыру – кәсіби шеберлікті, жауапкершілікті және шығармашылықты талап ететін күрделі үдеріс. Жеке бағдарланған, кешенді және жүйелі жұмыс жүргізу арқылы ғана баланың әлеуетін толық ашуға болады. Ұсынылған әдістемелік жолдар педагогтердің тәжірибесінде кеңінен қолданылып, инклюзивті білім берудің сапасын арттыруға ықпал етеді.