Сабақтың барысы:

11.Тауларды салыстыру үшін қандай мәліметтер қажет?

а.Таулардың биіктігі мен географиялық орны

в.Таулардың тек бағыты мен топырақ түрлері

с.Тек таулардың ұзындығы

12. Табиғат зоналарының ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтауда қандай факторлар маңызды болып табылады?

а. Өсімдіктер жамылғысы мен жануарлар түрлері

в. Су ресурсары мен топырақ түрлері

с. Тек климаттық жағдайлар

д.Жер бедері мен климаттық жағдайлар

13.Шаруашылық салаларында табиғат зоналарын қалай пайдалануға болады?

а.Табиғат зоналарының жергілікті климаттық ерекшеліктеріне сәйкес

в. Тек тау-кен өндірісінде

с. Тек орман шаруашылығында

д. Тек су ресурстарын пайдалану арқылы

14. Адамның шаруашылық әрекеті табиғатқа қалай әсер етеді?

а.Табиғатқа ешқандай әсер етпейді?

в.Табиғат зоналарының түрлерін өзгерту арқылы

с.Тек экологиялық тепе-теңдікті сақтау арқылы

д. Табиғат ресурстарын шамадан тыс пайдалану арқылы

15. Қазақстанның биіктік белдеулік жүйесінің басты ерекшелігі неде?

а. Таулардың батыстан шығысқа және оңтүстік –батыстан, солтүстік-шығысқа қарай созылуы

в.Тау жоталарының тек оңтүстік беткейінде орналасуы

с. Тау жүйелерінің тек солтүстік бағытта орналасуы

д. Тау жүйелерінің бір –біріне параллель орналасуы

16.Салыстырылатын табиғат зоналарының жер бедері мен климатындағы жалпы ерекшеліктерді анықтау үшін қандай мәліметтер қажет?

а. Климаттың өзгерісі мен су ресурстарының молшылығы

в. Қаңтар және шілде айларының температурасы, ылғалдану коэффиценті, жауын-шашынның таралуы

с. Тек жер бедерінің пішіндері мен өсімдіктер жамылғысы

д. Тек ауа температурасы мен жауын-шашын мөлшері

17.Қазақстанның физикалық картасы мен орографиялық картаны қолдану арқылы қандай мәліметтер алуға болады?

а. Тек су ресурстарының көлемін анықтау

в.Өсімдіктер мен жануарлардың таралу аймақтарын

с. Тек климаттың ерекшеліктерін анықтау

д.Таулардың нақты географиялық орнын және тау жоталарының өзара орналасу сызбасын

18.Таулардың батыс және оңтүстік беткейлеріндегі табиғат айырмашылықтарын не түсіндіреді?

а. Тек биік таулардың болуы

в. Тек беткейлердің әртүрлі экспозициясы мен климаттық жағдайлары

с. Те жер бедері мен топырақ құрамы

д.Су ресурстарының молшылығы

19.Тау жоталарының әртүрлі беткейлерінің арасындағы айырмашылықтарды анықтау үшін қандай әдістер қажет?

а.Тек климаттық талдау

в.Тек таулардың биіктігін өлшеу

с.Географиялық орнын және беткейлік экспозициясын талдау

д. Жер бедерін тексеру

20. Қазақстандағы таулардың ұзындығы мен абсолюттік биіктігін анықтау үшін қандай карталарды қолдануға болады?

а. Климат картасы мен физикалық карта

в. Тек физикалық карта мен орографиялық карта

с.Геологиялық карта мен табиғат картасы

д. Тек климат картасы

PIZA тапсырмалары

1.Қазақстан Алтайындағы ең танымал қорық

А. Үстірт

В. Батыс Алтай

С. Қаратау,

Д. Қорғалжын

Е.. Марқакөл

2. Қай қорықта өсімдіктердің 60эндемик түрі өседі?

А. Қорғалжың

В. Батыс Алтай

С. Алакөл

Д. Алматы

3.Наурызым мемлекеттік қорығы қай жылы құрылды?

А. 2004, В. 1984 С. 1939 Д. 1931

4.Есік және Талғар өзендерінің алабында орналасқан қорықты ата

А. Ақсу-Жабағылы

В. Алматы

С. Қаратау

Д. Наурызым

5. Наурызым қорығының белгісі қандай?

А. Қорғасын

В. Тау сусары

С. Кескінделген аққу

Д. Инелі кірпі

6. Қаратау қорығында сирек кездесетін өсімдік қандай?

А. Тоғайлы ормандар

В. Атақты таусағыз

С. Лесинг бозы

Д. Ақ жапырақ

7. Қырғыз Республикасы Өзбекстанмен шектесетін шегарасында орналасқан қорықты ата

А. Алматы

В. Алакөл

С. Марқакөл

Д. Ақсу-Жабағылы

8.Бауырымен жорғалаушылардың 27-ге жуық түрі кездесетін ерекше қорғауға алынған қорықты ата

А. Наурызым

В. Үстірт

С. Қорғалжың

Д. Батыс Алтай

9. Қаратау мемлекеттік қорығы қай жылы құрылған?

А. 1976 В. 1984 С. 1931 Д. 2004

10. 1983 жылы Барсакелмес қорғанында қанша ақбөкен мекендеді?

А. 230 В. 160 С. 242 Д. 239

«Еducaplay» платформасы арқылы тапсырма орындау

1.Табиғат зоналары дегеніміз?

а) климаты ,топырағы, өсімдіктері,жануарлары өзара ұқсас,ендік бағытта созылып жатқан территориялар.

б) елгілі бір жердегі ауа райының көп жылдық режимі, яғни осы жерде болуға тиісті ауа райы жағдайларының жиынтығы мен оның жүйелі өзгеріп отыруы.

с) жер бетіндегі құрлықтардың, мұхиттар мен теңіздер түбінің тілімденген пішіндерінің жиынтығы.

D) физикалық географияның табиғи аймақтық кешендерін зерттейтін ғылым саласы.

2.Қазақстанның дала зонасының жылдық жауын-шашын мөлшері (мм) :

A)300-450 
B)220-310 
C) 100-250 

D)500-550

3.Қазақстанның Қызыл кітабына енгізілген шөл зонасының өсімдігі: 

A)Жүзгін 
B)Дерменежусаны 
C) Құм қарағаны 

D)Селеу

4. Қазақстанаумағының % дала зонасыалыпжатыр 
А) 26 
В) 27 
С) 29

D)35

5. Шөлейтзонасыныңнегізгітопырағы 
А) Ашыққарақоңыр 

В) Қызылқоңыр 
С) Қоңыр 

D)Қызғылт

6.12.Қазақстанаумағының 44%-н алыпжатқантабиғатзонасы 
А) Орманды зона 
В) Дала зонасы 
С) Орманды дала зонасы 
D) Шөл 

7.9.Орманды дала зонасындаөсетінағаштар 
А) Бал қарағай, шырша 
В) Сексеуіл, жыңғыл 
С) Қайың, көктерек 
D) Шырша, қарағай 

1.Табиғи зоналылықтың мәні неде?

а. Табиғаттың тек бір ғана ерекшелігі

в. Табиғаттың әр түрлі компоненттерінің географиялық орнымен тығыз байланысты

с. Өсімдік пен жануарлар дүниесінің тек географиялық орны

д. Тек климаттық жағдайлардың өзгерісі

2. А.Гумбольд табиғаттың қандай байланысын анықтаған?

а. Өсімдік пен жануарлар арасындағы байланыс

в. Топырақ пен жануарлардың арасындағы байланыс

с. Климат пен өсімдіктің өзгерістерінің арасындағы байланыс

3.В.В Докучаев қандай қорытындыға келген?

а. Зоналылық тек жербедеріменғанаанықталады

в. Зоналылық тек өсімдіктермен жануарларарасындаболады.

с. Зоналылықтек климаттыңәсеріненпайдаболыптабылады

д. Зоналылықжалпытабиғатзаңыболыптабылады

4. Азоналылықтыңсебебінеде?

а.Жердіңгеологиялыққұрлымымен биіктігініңәртүрлілігі

в. Тек өсімдіктердіңкөптүрлілігі

с. Тек климаттықөзгерістер

д. Өсімдікжамылғсыныңәртүрлілігі

5.Қазақстанда қандайтабиғатзоналар бар?

а.Тау, орман, дала, шөлейт, шөл

в. Орманды дала, шөлейт, шөл

с.Шөл, дала, батпақ, орман.

д. Тау, орманды дала, шөлейт

6.Азоналылықтың көрінуіқандайжағдайдабайқалады?

а. Тек жоғарытаулыаймақтарда

в.Текорманды дала аймақтарында

с.Текшөлжәнешөлейтаймақтарында

д. Өзенжайылмасындаылғалдануәсерінен

7.Қазақстанның табиғатзоналарыныңқалыптасуынтүсінуүшінқандайәдісқажет?

а. Тек климаттықталдау

в. Тек ауарайынбақылау

с. Тек өсімдікжамылғысынзерттеу

д.Географиялық карта жәнесалыстырмалыталдау

8.Қазақстанның табиғатзоналарыныңгеографиялықорныныңұқсастығы мен айырмашылығынынанықтауүшінқандайкарталарқажет?

а. Өсімдіктеркартасы мен климаттық карта

в.Физикалық карта мен табиғатзоналаркартасы

с. Экономикалық карта мен геологиялық карта

д. Тек физикалық карта

9.Қазақстан аумағындағытабиғатзоналарыныңқалыптасуынаәсерететінфакторларқандай?

а.Текклиматтықжағдайлар

в.Текөсімдікжамылғысы

с.тек су ресурстарыныңмолшылығы

д.Жербедері, климат, географиялықорны

10.қазақстанның аласатаулыаумақтары мен жазықтарындатабиғатзоналарынтүсінуүшінқандайәдісқажет?

а.Геологиялыққұрлыскартасыноқу

в.Текклиаткарталарынзерттеу

с. Салыстырмалыталдаужасау

д. Тек өсімдіккарталарынзерттеу.

11.Салыстырылатын табиғатзоналарыныңжербедері мен климатындағыжалпыерекшеліктердіанықтауүшінқандаймәліметтерқажет?

а. Климаттыңөзгерісімен суресурстарыныңмолшылығы

в. Қаңтаржәнешілдеайларыныңтемпературасы, ылғалданукоэффиценті, жауын-шашынныңтаралуы

с. Тек жербедерініңпішіндері мен өсімдіктержамылғысы

д. Тек ауатемпературасымен жауын-шашынмөлшері

12. Табиғатзоналарыныңұқсастықтары менайырмашылықтарынанықтаудақандайфакторлармаңыздыболыптабылады?

а. Өсімдіктержамылғысы мен жануарлартүрлері

в. Су ресурсары мен топырақтүрлері

с. Тек климаттықжағдайлар

д.Жербедері мен климаттықжағдайлар

13.Шаруашылық салаларындатабиғатзоналарынқалайпайдалануғаболады?

а.Табиғатзоналарыныңжергіліктіклиматтықерекшеліктерінесәйкес

в. Тек тау-кенөндірісінде

с. Тек орманшаруашылығында

д. Тек су ресурстарынпайдалануарқылы

14. Адамныңшаруашылықәрекетітабиғатқақалайәсеретеді?

а.Табиғатқаешқандайәсеретпейді?

в.Табиғатзоналарыныңтүрлерінөзгертуарқылы

с.Текэкологиялық тепе-теңдіктісақтауарқылы

д. Табиғатресурстарыншамадантыспайдалануарқылы

15. Қазақстанныңбиіктікбелдеулікжүйесініңбастыерекшелігінеде?

а. Таулардыңбатыстаншығысқажәнеоңтүстік –батыстан, солтүстік-шығысқақарайсозылуы

в.Таужоталарының тек өңтүстікбеткейіндеорналасуы

с. Тау жүйелерінің тек солтүстікбағыттаорналасуы

д. Тау жүйелерініңбір –біріне параллель орналасуы

16.Тауларды салыстыруүшінқандаймәліметтерқажет?

а.Таулардыңбиіктігі мен географиялықорны

в.Таулардың тек бағыты мен топырақтүрлері

с.Тектаулардыңұзындығы

д.Таужоталарыныңклиматтықжағдайлары мен су ресурстары

17.Қазақстанның физикалықкартасы мен орографиялықкартанықолдануарқылықандаймәліметтералуғаболады?

а. Тек су ресурстарыныңкөлемінанықтау

в.Өсімдіктер мен жануарлардыңтаралуаймақтарын

с. Тек климаттыңерекшеліктерінанықтау

д.Таулардыңнақтыгеографиялықорнынжәне тау жоталарыныңөзараорналасусызбасын

18.Таулардың батысжәнеоңтүстікбеткейлеріндегітабиғатайырмашылықтарын не түсіндіреді?

а. Тек биіктаулардыңболуы

в. Те беткейлердіңәртүрліэкспозициясы мен климаттықжағдайлары

с. Те жербедері мен топыраққұрамы

д.Суресурстарыныңмолшылығы

19.Тау жоталарыныңәртүрлібеткейлерініңарасындағыайырмашылықтардыанықтауүшінқандайәдістерқажет?

а.Текклиматтықталдау

в.Тектаулардыңбиіктігінөлшеу

с.Географиялықорнынжәнебеткейлікэкспозициясынталдау

д. Жербедерінтексеру

20. Қазақстандағытаулардыңұзындығы мен абсолюттікбиіктігінанықтауүшінқандайкарталардықолдануғаболады?

а. Климат картасы мен физикалық карта

в. Тек физикалық карта мен орографиялық карта

с.Геологиялық карта мен табиғаткартасы

д. Тек климат картасы

Қазақстанның ерекше қорғауға алынған аймақтары Шөлден биік тауларға дейінгі бірегей ланшафтылар кешені мен ішкі теңіздердің экологиялық жүйелерін қамтиды. 1997 жылы Республиканы 2030 жылға дейін дамытудың стратегиясы жарияланған болатын, онда Қазақстан сол уақытқа дейін таза ауасы мен мөлдір суы бар жасыл елге айналуы керек. Осы үшін ерекше қорғауға алынған аумақтар жүйесі құрылды. 1997 жылы 15 шілдеде қабылданған «Ерекше қорғауға алынған аумақтар» туралы заң қабылданды. Елімізде ерекше қорғауға алынған: 10 қорық, 12 ұлттық саябақ, және 5 табиғи резерват, 50 республикалық маңызы бар мемлекеттік табиғи қорықша, 26 табиғи ескерткіш, 3 зоологиялық бақ, 5 республикалық ботаникалық бақ, 5 мемлекеттік қорықтық зона, 2 табиғи саябақ бар.

Мемлекеттік табиғи қорық қоры - қоршаған ортаның табиғи эталондар, реликтілері, ғылыми зерттеулерге, ағарту білім беру ісіне, туризмге және рекреацияға арналған нысандары ретінде экологиялык, ғылыми және мәдени жағынан ерекше құнды, мемлекеттік қорғауға алынған аумақтарының жиынтығы.

Қазақстанда 10 қорық бар

• 1 Ақсу-Жабағылықорығы

• 2 Наурызымқорығы

• 3 Алматы қорығы

• 4 Барсакелмесқорығы

• 5 Қорғалжыңқорығы

• 6 Марқакөлқорығы

• 7 Үстіртқорығы

• 8 Батыс Алтай қорығы

• 9 Алакөлқорығы

• 10 Қаратауқорығы