Эссе "Ұстаз ұлық есім, ұлы есім..."

Ұстаз ұлық есім, ұлы есім...

«Мектептің жаны – мұғалім. Ұстазы қандай болса, мектеп сондай болмақшы» дейді ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынов. Жалпы, тарыдай болып мектеп табалдырығын аттаған әр адамның таудай болып есейгенге дейінгі уақыты мұғалім алдында өтіп, білімі мен тәрбиесі, мәдениеті қалыптасады. Ақын-жазушы да, оқымысты ғалым да, ел басқарып отырған азаматтар да – барлығы ұстаздан тәлім алады. Сондықтан заңғар жазушы Мұхтар Әуезов айтқандай, ұстаз – ұлы есім.

Менің де мамандығым – осынау ұлы есім, яғни ұстаздық. Әрбір мамандықтың өзіне тән қиындығы мен қызығының болатыны белгілі. Ал бұл тұрғыда ұстаздық ету бәрінен де қызықты, барлық мамандықтан жоғары тұрады деп ойлаймын. Себебі шәкірт тәрбиелеу, білім беру – сауапты іс.

«Ұстаздық қылған жалықпас үйретуден балаға» деп хакім Абай айтпақшы, алдындағы балалардың болашағы жарқын болуы үшін барлық қажыр-қайратын, күш-қуатын аямай, оқушыларды білім нәрімен сусындататын мамандық иесі болғаным үшін қуаныштымын, әлбетте. Жас мұғалім ретінде бойымдағы бар білімім мен аз уақытта жинаған тәжірибемді игілікті іске жұмсап, оқушыларға білім мен тәрбие беріп жүргеніме ризамын.

Оқушың аламанда ат оздырып, бәйге алып жатса, оның ата-анасынан артық болмаса кем қуанбайсың. Немесе алтын ұясынан түлеген соң өздері қалаған мамандық бойынша білім алып, ел үшін қызмет жасаса, ол да – ұстаз үшін үлкен мерей, бақыт һәм шаттық. Себебі табан ет, маңдай теріңнің ақталғаны, талай 40 минуттың текке кетпегені. Осындай шәкірт жетістіктерінің арқасында мұғалімнің екінші тынысы ашылып, шабыты шарықтап, әрі қарай да оқушыларының үлкен жетістікке жеткенін көру үшін талмай еңбек ете береді. Мұғалім біткеннің бәрі осындай бақыттың куәсі болу үшін сол жолға ғұмырын арнайтындай көрінеді маған.

Кейде мұғалімнен асқан мейірімді, мұғалімнен асқан жомарт жан жоқ па деген де ойға қаласың. Себебі «ұстаздан шәкірт озар» деген сөз бар. Яғни оқушысының өзінен де абыройы асып, мерейі артса, мұғалім оған тек қуанбаса, мұңаймайды. «Ұстазы жақсының ұстамы жақсы» дегендей, бәрібір қай сала болмасын шыңға шыққан адамның барлық жетістігі оның мұғалімінің жемісі екені даусыз.

Білім алу инемен құдық қазғандай екені белгілі. «Еңбек, бәрін жеңбек» дегендей, талмай еңбектенген адамның мұратқа жетері айқын. Бұл тұрғыда тау суындай талпынған жастардың қолтығынан дем беретін ұстаздардың еңбегі орасан зор.

Қазіргі заман мұғалімі шебер, білікті маман, өзін-өзі үнемі жетілдіріп отыратын шығармашыл тұлға болуы керек. Жүктелер жауапкершілік те жетерлік. Көп мұғалім осы үдеден шығуға тырысып-ақ жүр. Мен де жас мұғалім ретінде елімнің дамуына білім беру арқылы үлес қосқым келеді. Сол жолда тәжірибелі ұстаздардан әлі де үйренерім көп. Бір көңілім толатын дүние, мұғалімнің кәсіби білімін дамытуға, шыңдауға бүгінгі таңда мектептерде көп жұмыстар жүргізілуде. Мен осы қиын да қызықты мамандық ұстаздықты таңдағаныма еш өкінбеймін. Болашақта білім саласындағы және ұстаз мәртебесіне қатысты олқылықтар жойылып, жарқын кезеңнің де басталатынына кәміл сенемін. Осы орайда педагог, ақын Мағжан Жұмабаевтың: «Алты Алаштың баласы бас қосса, төрдегі орын мұғалімдікі» деген дана сөзі ойға оралады. Сол күн туатынына сенемін. «Ғалым да, шахтер да бас иетін» қасиетін ұстаздар қайта қайтарып, ең мәртебелі мамандық иесі болады деп ойлаймын. «Ұстаз болу – жүректің батырлығы, Ұстаз болу – сезімнің ақындығы» - деп, ақындар жырға қосқан ұстаздық мамандықтың мәртебесі биік болсын деп тілеймін. Өйткені, ата-анадан кейінгі ең қастерлі адам – мұғалім. Мұғалім қандай құрметке де лайықты.

Хан бол, мейлі, қара бол,

Дарын бол, мейлі, дара бол.

Өтетін бәрі алдынан,

Ұстаздық – бейне сара жол.

Кім болсақ та, ата-анамызбен қатар ұстазға да қарыздар екенімізді ұмытпайық.

Исафина Айгерім Бекболатқызы

Нұр-Сұлтан қаласы, №71 мектеп-лицей