Бекітілді

_______________________

АШЫҚ САБАҚ

ПӘН МҰҒАЛІМІ: Турмагамбетова Мейрамгул Изтаевна

ПӘНІ: Биология

КЛАСЫ: 9 «Ә»

КҮНІ:

САБАҚТЫҢ ТАҚЫРЫБЫ: Эволюциялық процестің негізгі бағыттары мен жолдары

САБАҚТЫҢ МАҚСАТЫ:

• Органикалық дүние эволюциясының бағыттарын қарастыру, А.Н.Северцовтың ұсынған сызбанұсқасын түсіну;

• Өсімдіктер мен жануарлар эволюциясы туралы білімді кеңейту, ароморфоз, идиоадаптация, дегенерация ұғымдарын түсіну;

• Ақпаратты сараптайды, қорытады, бағалайды, болжайды.

• Кластастарын сыйлай білуге, айналасындағыларды тыңдай білуге тәрбиелеу.

КҮТІЛЕТІН НӘТИЖЕ:

• Ақпаратты өз бетінше ұғынады және меңгере алады;

• Өз болжамдарының сәйкес келуі немесе келмеуі бойынша рефлексия жасай біледі;

• Ақпаратты қысқа да нұсқа жазбаша түрде тұжырымдай алады;

ТҮЙІНДІ ИДЕЯ: Эволюцияның негізгі бағыты - қарапайымнан күрделіге қарай даму.

РЕСУРСТАР: Оқулық, дәптер, бейнематериал т.б.

МҰҒАЛІМ ЖАЗБАЛАРЫ:

Кіріспе (сабақ басталмас бұрын оқушылар алдын-ала нені білетіндігін анықтау жұмыстары)

Топқа бөлу.

Үй тапсырмасы сұрақтар арқылы тексеріледі.

«Қалам столдың ортасында» әдісі

Әр топқа 3 сұрақтан қойылады.

• Әрбір сөйлеуші ортаға қаламын қою арқылы өз қатысымын белгілейді;

• Топтағы барлық оқушының қаламы ортада жатпаса, қатысушы қосымша өз ойын айта алмайды;

• Оқытушы кез келген қаламды ала сала, жауап талап етеді.

Сұрақтар қою арқылы тақырып ашылады.

1. Прогресс пен регресс туралы естулерің бар ма?

2. Өз жорамалыңды жаса

- Прогресс және регресс терминдерін тарих, экономика сабақтарында жиі пайдаланамыз.Дамудың прогрессивті , регрессивті түрлері деген термин биология саласында да пайдаланылады. Бүгін біз, осы даму түрлерін эволюциялық тұрғыдан қарастырамыз.

Жаңа материалдың таныстырылымы (оқушылардың жаңа тақырыпты оқып-үйренуі үшін қолданылатын жұмыс түрлері)

Мәтін жеке меңгеріледі. (5 минут)

4 топқа тапсырма беріледі. Өз топтарына сәйкес презентация жасау.

1-топқа – Прогресс және регресс

2-топқа – ароморфоз

3-топқа – идиоадаптация

4-топқа – дегенерация

«Басбармақ» арқылы бағалау

Оқушылардың басбармақтарын көрсету арқылы ұғу деңгейін тексеру.

Басбармақ жоғарыға қарай = Мен түсінемін.

Басбармақ көлденең = Мен түсінгендеймін.

Басбармақ төмен қарай = Мен түсінбедім.

Топ басшылары бағалау парақшалары арқылы бағалау жүзеге асырылады.

Бағалау парағы

Оқушының аты-жөні	Үй тапсырмасы	Жаңа материалдың таныстырылымы	Жаңа материалды қолдану	Қорытынды

Қызыл – 3 ұпай, көк – 2 ұпай, жасыл – 1 ұпай

Жаңа материалды қолдану (сабақта қолданылатын нақты мысалдар, проблемалар, жобалар және т.б. )

1-топқа: 2-топқа:

3-топқа: 4-топқа: Фишбон

Қорытынды (оқушылардың оқып-үйрену нәтижесін анықтау үшін бағалау тәсілдерін (кері байланыс) қолдану)

1. Сіздер қалай ойлайсыздар, табиғатта прогресс тиімді ме, әлде регресс тиімді ме?

2. Сендердің ойларыңша жануарлар мен өсімдіктер ароморфоздарының қайсысы маңызды?

3. Псилофиттерден қырықжапырақтәріздестер( папоротник),қырықбуындар, плаундар пайда болды. Осы өсімдіктердегі ароморфоздарды ата? - Тамыр, жапырақ.

4. Колибрилер мен торғайлардың, бұлбұлдар мен бүркіттердің, шағалалардың және т.б. құстардың құрылысына қарай отырып, прогресстің қай жолын көреміз?

5. Ақбөкендердің саны мен таралу ареалының азаюы.(Регресс)

Үйге тапсырма

Бағалау

Бағалау парағы

Оқушының аты-жөні	Үй тапсырмасы	Жаңа материалдың таныстырылымы	Жаңа материалды қолдану	Қорытынды

Қызыл – 3 ұпай, көк – 2 ұпай, жасыл – 1 ұпай

Бағалау парағы

Оқушының аты-жөні	Үй тапсырмасы	Жаңа материалдың таныстырылымы	Жаңа материалды қолдану	Қорытынды

Қызыл – 3 ұпай, көк – 2 ұпай, жасыл – 1 ұпай

Түр деген не?
Түр түзілудің қандай жолдары бар?
Б
Географиялық түр түзілу дегеніміз не?Мысал келтір
Экологиялық түр түзілу дегеніміз не?Мысал келтір
С
Галапаглс аралындағы Дарвин зерттеп сипаттаған қунаққтар қай түр түзілуге мысал бола алады? 

.

 

-

 

Сұрақтар

1. Түр түзілудің қандай жолдары бар?

2. Географиялық түр түзілудің негізгі себебі?

3. Оқшаулану екі жағдайға байланысты болуы мүмкін. Біріншісі –

1. Байкал көліне байланысты жорамал туралы айтып бер.

2. Оқшаулану екі жағдайға байланысты болуы мүмкін. Соның екіншісі–

3. Экологиялық түр түзілу қандай жағдайларға байланысты жүреді?

1. Түр деген не?

2. Географиялық түр түзілу дегеніміз не? Мысал келтіріңдер.

3. Галапагос аралдарындағы Дарвин зерттеп сипаттаған қунақтар қай түр түзілуге мысал бола алады?

1. Жойылып кеткен түрлерді ата:

2. Эволюция барысында түрлер күрделеніп, жоғары сатыға көтеріледі. «Неліктен табиғи сұрыпталу барлық төменгі құрылымды топтарды жоғары сатыға көтере алмады?» деген сұраққа Дарвиннің жауабы қандай болды?

3. Микроэволюцияның нәтижесі не болып табылады?

4. 

Ароморфоз