ӘОЖ 37.07

КБЖ 325 ҚАЗ

Ф 39

Рeцeнзeнттeр:

A. Қ. Кaлиeвa - пeдaгoгикaлық шeбeрлiк oртaлығының бaс мaмaны Г.Б.Турeбeкoвa - пeдaгoгикaлық шeбeрлiк oртaлығының aғa мeнeджeрi

Жаниева Г.Т.

Ф 39 Авторлық бағдарлама «Физикадан 7-8 сыныптарға арналған физикалық диктанттар мен тапсырмалар жинағы»//Жаниева Гульнар Темиргалиевна//– Алматы: «Зияткер», 2021 ж. – 36 бет

ISBN 978-3-40000-784-8

Физика сабағында критериалды бағалаудың тиімділігі жинаққа топтастырылып, жазылды. Табысты критерийлер деңгей бойынша жинақталды.

Мектептегі физика курсын игеру бұл физикалық құбылыстар мен заңдылықтарды оқып, түсініп қана қоймай, оларды іс-жүзінде, күнделікті тұрмыста қолдана білу.

Сондықтан оқушыларға тек теория жүзінде ғана түсіндіріп қана қоймай, олар-ойлау қабілеттерін дамыту, өз беттерінше шығармашылық жұмыс жасау үшін, сонымен қатар пәнеге қызығушылықтарын арттыру мақсатында сабақ барысында түрлі әдістерді пайдалана білу қажет.

Бұл шағын кітапшада оқушыларға сабақ барысында пайдалану үшін оқулығының барлық тарауларының оқушыларға түсінікті де тиімді сұрақтары енгізіліп, сұрақтар соғында түрлі деңгейде есептер, сызбалар, тесттік тапсырмалар, кестелер, эксперименттік тапсырмалар беріліп отыр.

Жинақ «Зияткер» ғылыми-әдістемелік орталығының кеңесінде баспаға ұсынылған.

ӘОЖ 37.02

КБЖ 5572 ҚАЗ

Қaзaқстaн Рeспубликaсының жaлпы oртa, тeхникaлық жәнe кәсiптiк бiлiм бeру мұғaлiмдeрi үшiн oқу-әдiстeмeлiк oртaлығы кoмиссиясының шeшiмiмeн бaспaғa ұсынылды, жұмыс рeспубликa мұғaлiмдeрiнe тaрaтуғa ұсынылды. 2021 жылғы 26 қазан №31 хaттaмa.

 N

© Жаниева Г.Т., 2021 ж.

© «Зияткер»., 2021 ж.

ӘОЖ 37.07

КБЖ 325 ҚАЗ

Ф 39

Жаниева Г.Т.

Ф 39 Авторлық бағдарлама «Физикадан 7-8 сыныптарға арналған физикалық диктанттар мен тапсырмалар жинағы»//Жаниева Гульнар Темиргалиевна//– Алматы: «Зияткер», 2021 ж. – 36 бет

ISBN 978-3-40000-784-8

Физика сабағында критериалды бағалаудың тиімділігі жинаққа топтастырылып, жазылды. Табысты критерийлер деңгей бойынша жинақталды.

Мектептегі физика курсын игеру бұл физикалық құбылыстар мен заңдылықтарды оқып, түсініп қана қоймай, оларды іс-жүзінде, күнделікті тұрмыста қолдана білу.

Сондықтан оқушыларға тек теория жүзінде ғана түсіндіріп қана қоймай, олар-ойлау қабілеттерін дамыту, өз беттерінше шығармашылық жұмыс жасау үшін, сонымен қатар пәнеге қызығушылықтарын арттыру мақсатында сабақ барысында түрлі әдістерді пайдалана білу қажет.

Бұл шағын кітапшада оқушыларға сабақ барысында пайдалану үшін оқулығының барлық тарауларының оқушыларға түсінікті де тиімді сұрақтары енгізіліп, сұрақтар соғында түрлі деңгейде есептер, сызбалар, тесттік тапсырмалар, кестелер, эксперименттік тапсырмалар беріліп отыр.

Жинақ «Зияткер» ғылыми-әдістемелік орталығының кеңесінде баспаға ұсынылған.

© Жаниева Г.Т., 2021 ж.

© «Зияткер»., 2021 ж.

Алғы сөз

Мектептегі физика курсын игеру бұл физикалық құбылыстар мен заңдылықтарды оқып, түсініп қана қоймай, оларды іс-жүзінде, күнделікті тұрмыста қолдана білу.

Сондықтан оқушыларға тек теория жүзінде ғана түсіндіріп қана қоймай, олар-ойлау қабілеттерін дамыту, өз беттерінше шығармашылық жұмыс жасау үшін, сонымен қатар пәнеге қызығушылықтарын арттыру мақсатында сабақ барысында түрлі әдістерді пайдалана білу қажет.

Бұл шағын кітапшада оқушыларға сабақ барысында пайдалану үшін оқулықтың барлық тарауларының оқушыларға түсінікті де тиімді сұрақтары енгізіліп, сұрақтар соғында түрлі деңгейде есептер, сызбалар, тесттік тапсырмалар, кестелер, эксперименттік тапсырмалар беріліп отыр.

Күтілетін нәтиже:

Оқушыларды

• Белсенділікке

• Білімділікке

-Таланттылыққа

-Өнерге

-Ұшқыр ойлы

-Өзін-өзі тани білуге

-Дарындылыққа

-Бәсекеге қабілеттілікке

-Патриоттыққа

-Адамгершілікке

-Қайырымдылыққа

-Ұлтжандыққа

Баулу негізінде елін көркейтетін адал қызмет ететін ұрпақ тәрбиелеу.

Түсінік хат

Мұғалім әрдайым тек жеке бір пәнді оқытушы ғана емес, сонымен қатар жеке тұлғаны қалыптастырушы да болып тобылады, сол себепті сабақ үрдісінде тәрбиелік жағына да өте көп көңіл бөлу керек. Бүгінгі және ертеңгі Қазақстанға өте білімді, өзіне нық сенімді, өз ісінің жетік маман шеберлері қажет. Өз ісінің шебер маманы – ол үнемі ізденгіш, өз ісіне шығармашылықпен қарайтын, өз жұмысын өте сүйетін және жақсы білетін әрбір жағайларда шешімді жол тауып, жылдам да ұтымды қимыл - әрекет көрсететін адам. Ендеше қазір мектептің алдында тұрған міндет – дәл осындай мамандарды тәрбиелеп шығару. Сол мамаңдар арқылы экономикасы дамыған, әрбір тұрғыны өзін әлеуметтік жағынан қорғанышта екендігін сезінетіндей гүлденіп дамыған ел боламыз. Сол себепті білім беру жүейсінде болашақ мамандарды даярлай алатын, өз пәніне оқушыларды қызықтыра білетін, мәдени және рухани жағынан жоғары дамыған мұғалімдер жұмыс істеуі қажет.

Мақсаты:

Тыңдаушыларды негізгі бағалаудың мазмұндама жұмысында қолданылатын критерийлерімен таныстыру.

Міндеттері:

• Оқу үрдісінің әрбір кезеңінде оқушының дайындық деңгейін анықтау;

• Оқу бағдарламасына сәйкес оқытудың мақсаты мен нәтижелерінің жетістіктерін оқушылардың өздерінің талдауы;

• Әрбір оқушының жеке даму траекториясын бақылау;

• Оқу бағдарламасын меңгерудегі олқылықтарды жою үшін оқушыларды ынталандыру;

• Оқу бағдарламасының тиімділігін бақылау;

• Оқу үрдісін ұйымдастырудың және оқу материалын меңгерудің ерекшеліктерін анықтау үшін мұғалім, оқушы және ата-ана арасында кері байланысты қамтамасыз ету.

Күтілетін нәтиже:

Оқушының тұлғалық бағытын белсенді позицияға бағыттау;

Жылулық қозғалыс

1. Жылу дегеніміз

2. Броундық қозғалыс

3. Диффузия

4. Диффузияныңжылдамдығы температураға,тығыздыққа қалай тәуелді

Температура. Температураны өлшеу тәсілдері.

1. Жылу алмасу дегеніміз

2. Жылулық тепе-теңдікке өмірден мысалдар келтіріңдер

3. Температураны өлшеу үшін денелердің қандай қасиетін пайдаланады

4. Целсий шкаласы қалай пайда болды?

5. Температураның абсолюттік нөлі неге тең?

Жауап беріңдер, есептеңдер:

1. Кельвин шкаласын Цельсий шкаласымен салыстырыңдар. Осы температуралық шкалалар үшін не ортақ?

2. Дені сау адам денесінің абсолюттік температурасы нешеге тең?

3. Ыстық суы бар стақанға массалары әр түрлі екі күміс қасық

батырылған. Олардың температуралары бірдей бола ма?

Ішкі энергия

1. Дененің ішкі энергиясы деп

2. Дененің температурасы арқан сайын оның

артады.

3. Жылулық процестер дегеніміз

4. Ішкі энергияны өзгертудің тәсілдері:

А)

Ә)

5. Жылу берілу деп

Жылу берілудің түрлері

1. Жылу берілудің түрлері

2. Жылу өткізгіштік дегеніміз

3. Жылу өткізгіштігі ең жоғары болатын қандай заттар

4. Конвекция дегеніміз

6. Қандай денелерде конвекция болмайды

6. «Сәуле шығару»дегеніміз не

6. Жұтылу дегеніміз

6. Қандай денелер сәулені жақсы жұтады

6. Атмосфера деп

6. Самал жел дегеніміз

6. Термостың атқаратын қызметі қандай

Тест

1. Жылу өткізгіштігі жоғары болатын денелер А) қатты денелер;

2. сұйықтар және газдар;

3. газдар;

4. сұйықтар мен өатты денелер;

5. сұйықтар;

2. 50мК температурасын Цельсий шкаласы бойынша өрнектегенде

1. 323°С температураға сәйкес келеді;

2. 223° температураға сәйкес келеді,

3. 50°С температураға сәйкес келеді ;

4. - 50°С температураға сәйкес келеді;

5. - 223° температураға сәйкес келеді;

3. Ауаның қозғалуы жылу алмасудың түрімен байланысады

1. жылу өткізгіштік және сәуле шығару;

2. жылу өткізгіштік;

3. сәуле шығару;

4. конвекция;

5. сәуле шығару және конвекция; 4.Пышақты қайрағанда оның ішкі энергиясы

1. өзгермейді;

2. жылу берілу арқылы кемиді;

3. жылу берілу арқылы артады;

4. жұмыс жасау арұылы артады;

5. жұмыс жасау арқылы кемиді;

Жылу мөлшері

1. Жылу мөлшері дегеніміз не

2. Жылу мөлшері мына физикалық шамаға тәуелді

3. Жылу мөлшерінің формуласы

4. Заттың меншікті жылу сыйымдылығы деп

5. Заттың меншікті жылу сыйымдылығының бірлігі не

6. Темірдің меншікті жылу сыйымдылығы 460Дж/кг°С; Бұл нені білдіреді

Тапсырма:

1. нұсқа.

А)300 г суды 20°С-қа дейін қыздыру үшін қанша жылу мөлшері кетеді?

Ә) 56 кДж жылу мөлшерін бере отырып, қанша мөлшердегі суды 10°С-қа көтеруге болады?

2. нұсқа.

А) Массасы 5 кг суды 30°С-қа дейін қыздыру үшін қанша жылу мөлшері қажет?

Ә)120кДж жылу мөлшерін бере отырып,қанша мөлшерде шойын балқытуға болады?

Отынның меншікті жану жылуы

1. Отынның меншікті жану жылуы деп

2. Отын энергиясын есептеу үшін

3. Отын энергиясын есептейтін формула

4. Отынның меншікті жану жылуының өлшем бірлігі

5. Жылу мөлшері сақтала ма?

6. Толық энергияның сақталу заңының формуласы

7. Толық энергияның чақталу заңының анықтамасы

Есептеңдер

1.Қарағанды көмірінің 1 т. Толық жанған кезде бөлінетін жылу мөлшері қандай?

2.20кг ағаш көмірі толық жанғанда бөлінетін жылу мөлшері неге тең?

3.2кг бензин мен керосинді араластырады.Осы қоспа толық жанған кезде қанша жылу мөлшерін шығарады.

Кестені толтырыңдар. /1-ші тарауға шолу/

Физикалық шама	Толық энергия	Жылу мөлшері	Меншікті жылу сыйымдылық	Отынның меншікті жану жылуы	Дененің массасы
Белгіленуі
Өлшем бірлігі
Формуласы

Тест

1.200кг құрғақ отын толық жанғанда қанша жылу мөлшері бөлінеді

A) 200*10⁷ Дж ; В) 200*10⁵ Дж; C) 200*10⁸ Дж;

D) 200*10 ² Дж;

2.250 г суды 5°С-қа дейін қыздыру үшін қанша жылу мөлшері кетеді.

A) 5000Дж;

B) 5250Дж;

C) 4800Дж;

D) 5500Дж;

3.450 кДж энергиямен қанша мөлшерде суды буға айналдыруға болады?

A) 0.019*10 ² Дж;

B) 0.019Дж;

C) 1.96 Дж;

D) 0.196 Дж;

4. Меншікті балқу жылуының формуласы:

A) λ=Qm ;

B) λ= ^? ;

?

С) λ= – ^?;

?

D) Q=λm

4. 0°С-тағы массасы 2 кг мұзды суға айналдыру үшін қанша жылу мөлшері қажет?

A) 6.8*10 ⁵ Дж;

B) 6.5*10² Дж; С) 6.8*10³ Дж; D) 6.5*10⁷ Дж;

Заттың агрегаттық күйлерінің өзгеруі

1. Заттың үш күйі

2. Балқу дегеніміз

3. Балқу температурасы деп

4. Қатаю немесе кристалдану деп

5. Кристалдану температурасы дегеніміз

6. Меншікті балқу жылуы деп

7. Меншікті балқу жылуының бірлігі

8. Меншікті балқу жылуын есептейтін формула

9. Булану дегеніміз

10. Кебу дегеніміз

11. Будың сұйыққа айналу құбылысы деп

аталады. 12.Қаныққан бу деп

13. Өз сұйығымен динамикалық тепе-теңдікте болмайтын,

деп атайды.

13. Салыстырмалы ылғалдылықты сипаттайтын формула

13. Шық нүктесі дегеніміз

13. Қайнау деп

13. Судың қайнау температурасы неге тең?

13. Меншікті булану жылуы

13. Меншікті булану жылуының белгіленуі _,өлшем

бірлігі .

Тапсырма.

1. 10°С-тағы парафинді балқыту үшін қанша жылу мөлшері жұмсалады?

2. 5.2кДж энергия жұмсап қанша мөлшерде темірді балқытуға болады?

3. 100кг болатты балқыту үшін қажетті энергияны анықта?

4. 0°С су және онымен массасы бірдей мұздың қайсысы суды көбірек

суытады?

Тест

1. Булануға кері процесс

A) Компенсация; B)Диссоциация;

С) Конденсация; D)Рекомбинация; Е) Диффузия;

2. 1кг сұйықта қайнау температурасында буға айналдыруға қажетті жылу мөлшерін көрсететін физикалық шама

1. Меншікті булану жылуы;

2. Меншікті кебу жылуы;

С) Меншікті жылу сыйымдылығы;

D) Меншікті балқу жылуы; Е) Жылу өткізгіштік,

3. Темірдің балқу жылуы 270кДж/кг, 100кг темірді балқу температурасы кезінде сұйыққа айналдыру үшін қанша жылу мөлшері қажет?

1. 27МДж;

2. 2700мДж; С) 2.7*10⁶Дж;

D) 270кДж; Е)2.7 МДж;

4. 0°С температурадағы мұзды балқыту үшін 34кДж энергия шығындалады. Мұздың меншікті балқу жылуы 340кДж/кг. Суға айналған мұздың мөлшері қандай?

A) 10 г;

B) 1000 г; С)100 г;

D) 1 кг;

Е) 0.01 кг;

5. Көлемі 0.25м³ керосин толық жанғанда бөлінетін жылу мөлшерін анықта. Керосиннің меншікті жану жылуы 46*10⁶Дж/кг, керосиннің тығыздығы 800кг/м³.

A) 920 Дж;

B) 9.2*10⁵Дж; С) 92*10⁵Дж; D) 9.2*10⁶ кДж; Е) 9.2*10 ⁶ Дж

Кестені толтырыңдар, есептеңдер.

Берілгені	Массасы	Жылу мөлшері	t1	t2
Эфир	?	22кДж	-	-
Су	0.25 кг	?	10°С	100°С
Сынап	250 г	?	0°С	2°С
Спирт	?	1.2 кДж	-	-

Термодинамика негіздері 1.Термодинамиканың 1-ші заңы

2. Газ бен будың қлғайғандағы жұмысының формуласы

2. Изобаралық процесс ,графигі-

2. Изохоралық процесс , графигі

2. Изотермалық процесс , графигі

2. Адиабаталық процесс

2. Термодинамиканың 2-ші заңы

2. Жылу машиналары дегеніміз

2. Іштен жанатын қозғалтқыштарды нелер құрайды

2. Газ турбиналары қайда қолданылады

2. Тоңазытқыш қондырғылары дегеніміз не

2. Тоңазытқыш құрылымының бөліктері қандай

2. Жылу қозғалтқыштарының пайдалы әрекет коэффициенті

Есептеңдер.

1. Изотермалық сығылудан кейін қоршаған ортаға 750Дж жылу бөлінсе,онда газ қандай жұмыс атқарады?

2. Изохоралық суытуда газдыңішкі энергиясы 300Дж-ге кемісе,онда ол қандай жұмыс жасайды?

3. Егер турбинаға температурасы 450°С бу еніп, сыртқа шыққанда 280°С-қа дейін суитын болса, онда бу турбинасының ПӘК-і неге тең?

Тест

1. Қай процесте газға берілген жылу мөлшері түгелімен ішкі энергияға айналады?

1. Изобаралық;

2. Изохоралық;

3. Изөтермиялық;

4. Адибаталық;

Е) Дұрыс жауабы жоқ;

2. Термодинамикалық жүйеге 200Дж жылу мөлшері берілген жүйе 400Дж жұмыс істейді. Жүйенің ішкі энергиясы қалай өзгереді?

1. 400 Дж-ге кемиді;

2. Өзгермейді;

3. 200Дж-ге артады;

4. -200 Дж-ге кемиді;

5. 400 Дж-ге артады;

3. Жылу машинасы бір циклде 400Дж жылу шығарып 600 Дж жұмыс істейді, оның ПӘК-і неге тең?

A) 100%;

B) 60 %;

C) 40%;

D) 20%;

E) 50%;

4. Егер суытқыштың температурасы 27°C болса, онда ПӘК-і 80 % идеал жылу машинасы қыздырғышының температурасы қандай болуы керек?

A) 135%;

B) 1200 К;

C) 1500 К;

D) 375 К; Е) 375°C;

5. Егер қыздырғыштан 127°C температурада 4кДж жылу мөлшерін алып 800 Дж жұмыс жасаса, идеал жылу машинасының салқындатқышының температурасы қандай болады?

A) 25°C;

B) 38°C;

C) 47°C;

D) 52°C;

E) 78°C;

Денелердің электрленуі. Электр заряды

1. Денелерді қалай электрлейміз?

2. Электр заряды дегеніміз не?

3. Зарядтыі шартты белгісі

4. Электр зарядының сақталу заңы

5. Формуласы

6. Электроскоп қандай құрал

7. Кестені толтырыңдар.

Өткізгіштер	Диаэлектриктер

8. Элементар заряд дегеніміз

9. Электрон заряды қандай және неге тең

10. Кулон заңы

11. Пропорционалдық коэффициент k неге тең

12. Электр тұрақтысы ε₀-нің мәні неге тең

13. Электр өрісі

14. Электр өрісінің кернеулігі

15. Өрістегі оң зарядталған бөлшекке әрекет ететін күштің бағытын

көрсететін сы-зықтарды

айтады. 16.Электростатикалық өріс дегеніміз

_

17. Потенциалдар айырымы немесе кернеу

17. Конденсаторлар деп нені айтады

17. Конденсатордың электр сыйымдылығының формуласы

17. Белгіленуі,өлшем бірлігі

17. Кернеуліктің кернеумен байланысы

Тапсырма №1. Есептеңдер.

1. Арақашықтығы 3 см, ал зарядтары 2нКл және 3мкКл болатын бірдей екі кішкене шар ваккумде қандай күшпен әрекеттеседі?

2. Кернеулігі 120Н/Кл біртекті электр өрісінде тепе-теңдік қалыпта болатын массасы 10^-3 мырыш тозаңның заряды неге тең?

3. Өткізгішті 220 В потенциалға дейін зарядтап 1.5 мКл электр зарядын жіберген өтгіштің электрсыйымдылығын анықтандар.

4. Сыйымдылығы 3мкФ конденсаторға 4.4мКл заряд беру үшін конденсаторды қандай кернеуге дейін зарядтау керек.

Тапсырма №2 «Жабысқыш шар».

Керек құралдар: Шар, жүн жейде.

Тәжірибе барысы:1.Шарды үрлеп, оны өзіңнің жейдеңе 10 рет үйке. 2.Шарды жейдеңе тигізіп ұста, біраздан соң қоя бер.

Не байқалады, соны жаз

Тапсырма№3.Толтырыңдар.

Тұрақты электр тоғы

1. Электр тогы деп

2. Электр тогы болу үшін

3. Алғаш рет «Электр тогы»үғымын физикаға енгізген

4. А.Ампер кім

5. Электр тогының мынандай әсерлері бар:

6. ЭҚК-І деп

Формуласы
Өлшем бірлігі

7. Ток күші деп

Формуласы
Өлшем бірлігі

8. Бұл қандай прибор не үшін қолданылады?

9. Шартты белгісі

10. Кернеу деп

11. Формуласы Өлшем бірлігі

12. Суретте қандай прибор бейнелген

13. Шартты белгісі

14. Амперметр тізбекке жалғанады.

15. Вольтметр тізбекке жалғанады.

16. Мына суреттің шартты схемасын сызыңдар

17. Тізбек бөлігіне арналған Ом заңы

18. Меншікті кедергі нені сипаттайды

19. Өткізгіштерді тізбектей жалғағанда:

а)I= ә)U= б)R=

20. Өткізгіштерді параллель жалғанғанда:

а) I= ә) U= б) R=

21. Тоқтың жұмысы

22. Тоқтың қуаты өлшем бірлігі 24.Джоуль-Ленц заңы

Тапсырма.

1. Қалта фонарының ЭҚК-і 3,7 В ішкі кедергісі 1,5 Ом. Батарея кедергісі

11.7 Ом, сыммен тұйықталған.Батарея қысқыштарындағы кернеу қандай?

/3.2В/

2. Батареяның ЭҚК 6В, кедергісі 0.5Ом,ал сыртқы тізбектің кедергісі 11.5 Ом. Тізбектегі ток күшін табыңдар?

Пайдаланылған әдебиеттер тiзiмi

1. Қ. Аққошқарова, Н. Қойшыбаев. Физика Алматы, «Атамұра» 2006 172 бет.

2. Қ.Қ. Аханова. 12 жылдық бiлiм беру экспериментi: Жағдайы, проблемалары.

3. Б. Ахметова, Н. Қадыров, Н. Қойшыбаев. Физиканы қайталайық, Алматы, «Мектеп» 1976 жыл 91 бет.

4. В.А. Балаш. Задачи по физике и методы их решения. Москва,

«Просвещение», 1974 год 290-300 стр.

5. И.Н. Баженова. Педагогический поиск. Москва, «Педагогика» 1990 жыл 13-14 бет

6. Р. Башарұлы, Д. Қазақбаева, У. Тоқбергенова. 7 класта Физика және астрономия пәнiн оқыту әдiстемесi, Алматы, «Атамұра», 2003 жыл 3-10 бет

7. М.Дүйсенбаев, Г.З. Байжасарова, А.А. Медетбеков. Физика және астрономия. 8 класс. Алматы, «Атамұра»

8. М.Ю. Демидова, М.И. Павленко. Методика преподавания физики. Москва, «Школьная пресса», 2004 жыл, 12-14 бет

9. М.М. Жанпейiсова. Модульдiк оқыту технологиясы. Оқушыны дамыту құралы ретiнде. Алматы, 2002 жыл

Тираж - 300 экз

©«Атамекен» баспасы

+7777 815 76 00

Алматы қаласы, Байзақов көшесі 221