Ғарышқа ұшқан алғашқы қазақ

Сабақ/ ортақ тақырыптар: «Ғарышты игеру жетістіктері»

Ғарышқа ұшқан алғашқы қазақ

Мектеп: Қандыағаш қалалық №4 жалпы білім беретін орта мектебі

Күні: 16.03.2018

Мұғалімнің аты- жөні: Қазыбекова Алтын

Сынып: 8

Қатысқандар: 23

Қатыспағандар: 0

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

8.ӘТН4 Грамматикалық норма.

8.4.4.1. Сөз тіркесінің байланысу түрлері мен тәсілдері. Есімді, етістікті сөз тіркесін қолдану, ажырату.

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушы орындай алады:

Мәтіннен есімді және етістікті сөз тіркестерін тауып, ажырата алады.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады:

Есімді және етістікті сөз тіркестерінің байланысу түрлері мен тәсілдерін таба алады.

Кейбір оқушылар орындай алады:

Мәтіндегі сөз тіркесінің байланысу түрлері мен тәсілдерін грамматикалық нормаға сай дәлелдей алады.

Бағалау критерийі

Есімді және етістікті сөз тіркесін ажырату;

Есімді және етістікті сөз тіркестерінің байланысу түрлері мен тәсілдерін табу;

Мәтіндегі сөз тіркесінің байланысу түрлері мен тәсілдерін грамматикалық нормаға сай табу және дәлелдеу.

Тілдік мақсат

Оқушылар орындай алады:

Ажырата алады, болжам жасай алады, талайды, қолдана алады.

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер:

Зымыран, парашют, ғарыш кемесі, ғылыми зерттеу.

Диалог құруға/ шығарма жазуға арналған пайдалы тіркестер:

менің ойымша, жолдастарымның пікірінше, ақпаратқа сүйенсек, бұл игі бастама, тоқсан ауыз сөздің тобықты түйіні

Талқылауға арналған сұрақтар:

Ғарыш айлағы не себепті Қазақстанда орналасқан?

Байқоңыр ғарыш айлағының халық үшін пайдасы бар ма?

Құндылықтарға баулу:

Туған өлке табиғатын сақтау, білім, оқу біліктері мен дағдыларын табандылықпен игеру.

Пәнаралық байланыс:

Физика.

Алдыңғы білім: 5 минут

«Бұрыштар» тәсілі негізінде алдыңғы білім тексеріледі.

ЖОСПАР

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Басы

7мин

1. Ой шақыру.

«Сөзді тап». Қобдишаға тақырыпқа қатысты түйінді сөздер жазылған қағаз қиындылары салынады. Бір оқушы қобдишадан қиынды қағазды алып, 1 минутта ондағы сөздің өзін атамай сипаттап түсіндіруі керек. Сөзді тапқан оқушы келесі сөзді алып түсіндіруді жалғастырады.

(Зымыран, ғарышкер т.б. )

Сұрақ:

Ғарыш айлағы не себепті Қазақстанда орналасқан?

Топқа бөлу: Ғарыш әлемі, Ғарыш айлағы, Ғарышкер.

Қобдиша, қима қағаздар

Ортасы

20 мин

«Түртіп алу» әдісімен мәтінді түсініп оқып, негізгі ойды анықтайды.

Ғарышқа ұшқан алғашқы қазақ

Тоқтар Әубәкіров 1946 жылы 27 шілдеде Қарқаралы топырағында дүниеге келген. Әкесі Әубәкір мен анасы Қамия 9 ұлдан кейін перзентіне «Тоқтар» деп ат қойыпты.

Тоқтар бойындағы қуатын, күш-жігерін айғай мен төбелеске емес, іске, білімге салудың дұрыстығын ерте сезінді. Намыспен, жақсы оқыды. Жұмысты да жақсы істеді.

Балалық қиялына қанат бітіріп, тар жол тайғақ кешулерден тайсалмаған Тоқтар ұшқыштық ұшқыр арманына қол жеткізді. Тоқтар Әубәкіров –1988 жылы Кеңес одағында тұңғыш рет жерге қонбай, әуеде ұшаққа 2 рет жанармай құйдыру арқылы солтүстік полюске ұшу сапарын ерлікпен орындады. 1991 жылы 2 қазанда Байқоңырдан «Союз ТМ-13» кемесімен ғарышқа ұшты. Ғарыш кемесі жер төңірегіндегі «Мир» орбиталық кешенімен түйісті. Онда да ол өзге ғарышкерлермен бірге биотехнология, металлургия, медицина салалары және Арал теңізі аймағы бойынша ғылыми зерттеу жұмыстарын жүргізді. Осылайша 45 жасында ғарышкер атанды.

Тоқтар Әубәкіровтің көкке самғауы қазақ үшін 1961 жылғы Юрий Гагариннің ғарышқа аттануынан бір мысқал да кем түспеді.

Тоқтар Әубәкіровпен қалың қазақ та, иісі түркі де, дүниежүзінің миллиардтаған мұсылман қауымы мақтана алады.

Қ.Б. Ым-ишара, бсбармақ

Д *Мәтінді түсініп оқып, идеясын анықтайды.

1-тапсырма.

Мәнмәтінді негізге ала отырып, берілген үлгі бойынша сөз тіркестерін құра.

Сан есім-зат есім

Зат есім-етістік

Сын есім- зат есім

Қ.Б. Смайликтер

Д * Мәнмәтін негізінде сөз тіркестерін құрастыра алады.

2-тапсырма.

І топ. Мәтіннен сөз тіркестерін тап, байланысу түрін ажыратып, семантикалық картаны толтыр.

ІІ топ.

Мәтіннен сөз тіркестерін тап, байланысу тәсілдерін ажыратып, семантикалық картаны толтыр.

І ІІ топ. Ө здерің қалаған үзіндіден есімді және етістікті тіркестерді теріп жазыңдар.

Қ.Б. «Мадақтау сэндвичі» әдісі арқылы бағалау

Д *Сөз тіркестерінің байланысу тәсілін, түрін ажырата алады.

*Сөз тіркесінің түрлерін ажыратып жазады.

Оқулық, «Түртіп лау» стратегиясы, семантикалық кесте,

«Т кестесі» әдісі, кеспе қағаз

Соңы

13мин

Ж.Ж. «Дебат»

Байқоңыр ғарыш кешенін пайдаланудың пайдасы мен экологиялық зардаптары қандай?

Қ.Б. Қолдау сөздері арқылы бағалау. Д * Көзқарастарын дәлелдей алады.

Рефлексия «Сөйлемді аяқта»

Стикерлер

Қосымша ақпарат

«Байқоңыр» ғарыш айлағы туралы қосымша ресурстар