Ғарыштық аппарат

Сабақтың тақырыбы

Ғарыштық аппарат

Күні

13.12.18

Сыныбы

8 «ә»

Машықкер

Жандавлетова Ару Сансызбайқызы

Осы сабақта қол жеткізетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

8.3.2.1.Жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай тілдік құралдарды оранды қолданып, мақала құрастырып жазу.

8.4.4.1.Сөз тіркесінің байланысу тәсілдері мен түрлері, есімді, етістікті сөз тіркестерін ажырату, қолдану.

Күтілетін нәтижелер

Ақпараттарды салыстырады,жанрлық және стильдік ерекшеліктеріне сай тілдік құралдарды қолданады, мақала құрастырып жазады,

сөз тіркесінің байланысу түрлерін ажыратып қолданады.

Сабақтың түрі

Аралас сабақ

Пәнаралық байланыс

География

Қажетті құрал – жабдықтар

Интеративті тақта, тақырыпқа қатысты слайдтар, көрнекіліктер.

Оқу әдістері

Әңгімелеу, түсіндіру, сұрақ – жауап, «Белгісіз қатар»«Жұмыс үстелі» «Үздік эссе»

«Ой жинақта», Жетістік баспалдағы»

Дереккөздері

8-сынып «қазақ тілі» Мектеп баспасы,әдістемелік құрал, дидактикалық материалдар.

Сабақ барысындағы мұғалім мен оқушының іс- әрекеті:

Тапсырма

Мұғалімнің іс – әрекеті

Оқушының іс – әрекеті

Оқушыларға психиологиялық ахуал туғызу

2

мин.

Оқушылармен амандасып,сыныпты түгендейді.

Суреттер арқылы 3 топқа бөлінеді.

Берілген сурет бойынша өз пікірлеріңмен бөлісіңдер. «Ғарыштық аппарат» туралы түсініктеріңді ортаға салыңдар.

Мұғаліммен амандасады.

Сабаққа зейіндерін аударады.

Суреттер арқылы 3 топқа бөлінеді.

«Ғарыштық аппарат» туралы түсініктеріңді ортаға салады.

Дүние жүзіндегі тұңғыш ғарыштық аппарат – Жердің жасанды серігі 1957 жылы 4-қазанда, ал ұшқышпен басқарылатын тұңғыш ғарыштық аппарат – «Восток» кемесі 1961 ж. 12-сәуірде Байқоңыр ғарыш алаңынан ұшырылған.

Өткен сабақты тексеру

5 мин.

«Белгісіз қатар» әдісі арқылы үй тапсырмасы тексеріледі.

1-тапсырма.Мәтінді оқып,мазмұның айтыңдар.

Ғарыштық аппарат – белгілібір мақсатты орындауүшін ғарышқа ұшырылғанәр түрлі техникалық құрылғылардың жалпы аты. Кейде ғарыштықаппарат терминінің орнына «Ғарыштық ұшу аппараты» термині де қолданылады. Ғарыштық аппаратты  ғарышқа ұшыруға қажетті жылдамдыққа жеткізу ракета тасығыш (ғарыштық ракета) арқылы атқарылады.

Ғарыштық  аппара Жер төңірегіндегі ғарыштық аппарат (Жердің гравитациялық әсері аймағынан шықпай, геоцентрлік орбитамен айналатын) және планетааралық ғарыштықаппарат, автоматтық ғарыштық аппарат (Жердің, Айдың, Марстың, Шолпанның, Күннің жасанды серіктері), ұшқышпен басқарылатын ғарыштық кемелер, ішінде адам тұрып, жұмыс істеуге арналған орбиталық стансалар, планетааралық ғарыштық кемелер, т.б. болып ажыратылады.

Ғарыштық  аппаратты Жер бетіне (не басқа планетаға) қондыру екі тәсілмен: тежегіш ракета көмегімен (атмосферасы жоқ аспан денелеріне) немесе аэродинамикалық тежеу арқылы (Жерге, Шолпанға қондыру кезінде) атқарылады.

«Тілдік бағдар» Сөздердің байланысу түрі жанасу.

Жанасу-орны жағынан басыңқы сөзбен қатар тұратын атау тұлғадағы басыңқы сөздің алшақ тұрып-ақ еркін байланысуы.Жанасу сөйлем ішінде,қабысу сияқты орын тәртібі тәсіліне сүйенеді.Алайда мұның сөйлем ішінде сөз бен сөзді тіркестіруде ерекшелігі де бар.

Мысалы:Қар жапалақтап жауды.

Малшылар жайлаудан кеше келді.

2-тапсырма. «Жұмыс үстелі» Топтық жұмыс.

1-топ.Мәтіннен сөз тіркестерін теріп жазыңдар.Байланысу түрін ажыратыңдар.

«Белгісіз қатар» әдісі арқылы үй тапсырмасына жауап береді.

1-тапсырма.Мәтінді оқып,мазмұның айтады.

Жанасудың өзіндік белгілерімен танысады.Мысал келтіріп,дәлелдейді.

І.Қызығушылықты ояту

3 мин.

ІІ. Мағынаны тану

25 мин.

2-топ.Қабысу мен жаңасуды салыстырып,венн диаграммасын толтырыңдар

3-топ. Ғарышты игеру үшін,ғарыш аппаратын жасау үшін қандай жабдықтар қолданылып, қандай жұмыс атқарылатыны туралы ғылыми эссе неесе мақала жазу.

3-тапсырма. Берілген сөйлемдерден жанасы байланысқан сөз тіркестерін табыңдар,әр сыңарын талдаңдар.

1.Ақыры қайтқан малда қайр бар, шұбар тушаны жетектеп Шақалақ жаяулатып ауылға тартты ғой.(Ш.М)

2.Мұның өтірік,шынын айыру үшін құйылыстан шағып жоғары өрлеген адам біледі.( Б.М )

3.Арбақай мүйіз арқарлар,тоң,ерек мойын құлжалар,тағылығы шектен асар асау тауешкі,таутекелер,тарлан тасты тарғыл шұбарлап безеген сулар.(І.Ж

2-тапсырма. «Жұмыс үстелі» Топтық жұмыс орындайды.

1-топ.Ғарыштық аппарат,техникалық құрылғылыр,гравитвциялық әскр,ғарыштық кемелер.(қабысу)

Жердің әсері,айдың серіктері,жердің серігі (матасу)

2-топ.Қабысу мен жаңасуды салыстырып,венн диаграммасын толтырады.

3-топ. Ғарышты игеру үшін,ғарыш аппаратын жасау үшін қандай жабдықтар қолданылып, қандай жұмыс атқарылатыны туралы ғылыми эссе неесе мақала жазады.

3-тапсырма. Берілген сөйлемдерден жанасы байланысқан сөз тіркестерін табады,әр сыңарын талдайды.

Жаяулатып ауылға тартты,мұның өтңрік,шынын айыру,құйылыстан шықты,

Қорытынды

2 мин.

4-тапсырма. Берілген үлгі бойынша сөз тіркестерін құраңдар.

1.Сын есім-зат есім

2.Есімдік-зат есім

3.Үстеу-етістік

4-тапсырма.Қиыса,қабыса және матаса байланысқан сөз тіркестерін тауып, кестеге орналастырады.

1.Сын есім-зат есім : Үлкен терезе,қызықты кітар,алыс жол,әдепті оқушы.

2.Есімдік-зат есім:Әрбір ада,бүкіл халық,бұл оқушы.

3.Үстеу-етістік. Әдейі сұранды,танертеннен кетті,ала жаздай еңбектенді,күні-түні оқыды,тауға қарай өрмеледі,

ІV. Үйге тапсырма

1 мин.

Сөздердің байланысу түрлеріне мысалдар жазу.

Үй тапсырмасын күнделіктеріне жазып алады.

V. Ойтаразы

2 мин.

«Жетістік баспалдағы» әдісі бойынша оқушылар сабақтан түсінгендерін жазады.

Тапсырма соңында барлық пікірлер оқылып, сабаққа қорытынды жасалады.