Газ посттары мен коммуникацияларын қоректендіретін жабдықтар.

9. Газ посттары мен коммуникацияларын қоректендіретін
жабдықтар.
Пісірген кезде біріктіретін жерді, жоғары температурасы бар газ
жалынымен балқытуға дейін қыздырады (1.17-сурет). Газбен пісіру
тәсілінің жалынымен 4 қыздырған кезде, пісірілетін дайындамалардың
жиегі 1 балқытылады, ал олардың арасындағы саңылауды, шілтердің 3
жалынына сырттан кіргізілген қосым материалымен 2 толтырады. Газ
жалынын техникалық таза оттегі атмосферасында газды жандырып алады.
Пісіру жұмыстары үшін қолданылатын оттегіні, 15 МПа қысыммен
болаттан жасалған баллонға толтырып, пайдаланатын жерге апарады.
Баллондардың беті түсі көгілдір бояумен боялған және оның бетіне қара
бояумен «Оттегі» деп жазылған. Оттегілі баллонды (1.18-сурет), сфералық
түптен 6 және вентильді 2 бекітуге керекті мойынан 4 тұратын, болаттан
жасалған цилиндр сияқты көрсетуге болады. Баллонның төменгі жағына,
баллонды тік тұрғызуға мүмкіндік беретін башмакты
5 отырғызады. Баллонның мойнында қорғау қолпағын 1
бұрамдайтын бұрандасы бар сақина 3 жасалған. Баллонның орташа сұйық
сыйымдылығы 40 дм
3
. Айтылған баллонға 15 МПа қысыммен 6000 дм
3
оттегіні сыйғызады.



7-сурет. Газбен пісірудің сұлбасы
Баллоннан шығатын жерде газдың қысымын азайту және жұмысшы
қысымның тұрақты мөлшерін сақтау үшін газ бәсендеткішін қолданады.
Оттегі бәсендеткіштері қысымды 15 МПа-дан 0,1 МПа дейін, ал ацетилен
бәсендеткіштері айтылған қысымды 1,6 МПа-дан 0,02 МПа-ға дейін
азайтады. Пісіру техникасында қолданылатын бәсендеткіштер әдетте екі
манометрге иемденген. Осы манометрлердің біреуі бәсендеткішке кіретін
жердегі қысымды, ал екіншісі осы бәсендеткіштен шығатын жердегі
қысымды өлшейді.

8-сурет. Газ балонының сұлбасы
Әртүрлі газдардың бәсендеткіштері тек қосылатын бөлімнің
құрылымымен айырмашылықта болады. Айтылған қосылатын бөлім сәйкес
баллон вентилінің құрылымына сәйкес келуі керек. Бәсендеткіш тұрқысы
белгілі бір түске боялады, мысалы, оттегі бәсендеткішінің тұрқысы көгілдір
бояумен, ал ацетилен бәсендеткішінің тұрқысы ақ бояумен боялады, т. б.
Бәсендеткіштен пісіру шілтеріне оттегіні, резеңкеден жасалған арнайы
шлангпен береді.
Жанатын газ ретінде тағы да табиғи газ, сутегі, бензин және керосин
булары, мұнай газдары, т. б. қолдануға болады. Негізінен, аталған жанатын
газдарды, жоғары температуралы жалынды талап етпейтін оттегілі кесу
үшін қолдануға болады. Газбен пісіру үшін ацетиленді қолданады. Өйткені
ол басқа жанатын газдармен салыстырғанда жанудың үлкен жылуына және
жалынның үлкен температурасына (3200
о
С) иемденген. Ацетилен (C2H2)
бұл төменгі жану жылуы 54 кДж/м
3
тең болатын жанатын газ. Оны арнайы
аппараттарда, яғни газгенераторында, су мен кальций карбидін былай
әсерлестіріп алады:

СаС2 + 2Н2О = Са(ОН)2 + С2Н2 + Q. (1.4)

1 кг кальций карбиді ыдыраған кезде 250...300 дм
3
ацетилен пайда
болады. Ацетилен, қысым 0,175 МПа артық болғанда қопарылумен қауіпті,
ацетонда жақсы ериді (қысым 0,175 МПа болған кезде ацетонның бір
көлемінде ацетиленнің 23 көлемі ериді). Соңғы қасиетті ацетиленді
баллонда қауіпсіз сақтау үшін қолданады.
Ацетиленді генераторлар әртүрлі жүйелі және өлшемді болуы мүмкін.
Оларды су мен кальций карбидінің әсерлесу тәсілі бойынша, шығатын
газдың қысымы бойынша және өнімділігі бойынша айырады.