
Гейгер-Мюллердің
газ разрядты
санауышы
Гейгер-Мюллердің газ разрядты санауышы - бұл ерекше құрылым,
өзінің жұмыс істеу принципімен және радиациялық өлш еулерде
маңызды рөл атқаратын сипаттамаларымен ерекшеленеді .

Газ разрядты санауыштың
негізгі қағидаты
1
Газды иондау
Радиациялық бөлшектер газдық камераны иондайды, бұл
электр тогын жасайды.
2
Электр тогы
Пайда болған электр тогы өлшенеді, бұл радиацияның
деңгейін анықтауға мүмкіндік береді.
3
Жүйелі әрекет
Санауыш әр радиоактивті бөлшектінің өтуін жеке тірк ейді және
санайды.

Гейгер-Мюллердің газ разрядты
санауышының құрылымы
Негізгі бөліктері
Орталық дрот электрод, сыртқы
цилиндрлік электрод және
газбен толтырылған камера.
Жұмыс істеу кернеуі
Электродтар арасындағы
жоғары кернеу (400-800 В)
радиоактивті бөлшектердің
иондауына әкеледі.
Газдық қоспа
Аргон, неон немесе басқа
газдардың қоспасынан тұратын
арнайы газды қоспасы.

Жұмыс істеу принципі
1
Иондау
Радиоактивті бөлшектер газды иондайды, электрондар
мен оң зарядталған иондарды пайда етеді.
2
Электрондардың қозғалысы
Оң зарядталған иондар электродқа қарай қозғалады,
электрондар керісінше қозғалады.
3
Электр сигналы
Бұл қозғалыс электр тогын жасайды, ол тіркеліп және
санауышпен есептеледі.

Негізгі сипаттамалары
Жоғары сезімталдық
Гейгер-Мюллер санауышы тіпті төмен радиацияны да ті ркей
алады.
Тұрақты жұмыс
Санауыш тұрақты және ұзақ уақыт жұмыс істей алады.
Жоғары қуаттылық
Газ разрядты санауыш жоғары энергиялы радиациялық
бөлшектерді тіркей алады.
Қарапайым құрылым
Газ разрядты санауышының құрылымы салыстырмалы түрд е
қарапайым.

Қолдану аймақтары
Ядролық физика
Радиоактивтік деңгейін өлшеу және бақылау.
Медицина
Рентген сәулесін және радиоактивті изотоптарды анық тау.
Қоршаған орта
Қоршаған ортадағы радиациялық фонды бақылау.
Қауіпсіздік
Радиоактивті заттарды анықтау және мониторингілеу.

Радиометрлік өлшеулерде
қолдану
1
Ядролық сәулеленудің анықталуы
Гейгер-Мюллерді қолдану арқылы ядролық
сәулеленудің мөлшерін өлшеуге болады.
2
Медициналық қолдану
Рентген сәулелері мен радиоактивті изотоптар
шығарылымын бақылауда қолданылады.
3
Қоршаған орта мониторингі
Қоршаған ортадағы радиациялық фонды анықтау үшін
қолданылады.

Оң және теріс жақтары
Артықшылықтары
Жоғары сезімталдық
Тұрақты жұмыс режимі
Қарапайым құрылым
Қуатты жүйе
Кемшіліктері
Шектеулі өлшеу ауқымы
Сезімтал құрылым
Жоғары кернеудің қажеттілігі
Газдық камераның тозуы

Дамуының тарихы
1
1908 - Hans Geiger
Бірінші газ разрядты санағышты ойлап тапты.
2
1928 - Walter Müller
Жаңартылған санауышты жасап, оның атына қосты.
3
1929 - Коммерциялық шығарылуы
Гейгер-Мюллер санауыштары алғаш рет өндірілді.

Қорытынды және
қолданылуы
1
Тиімділік
Гейгер-Мюллер санауышы радиацияны тиімді және
сенімді өлшеуге мүмкіндік береді.
2
Көп салалық қолдану
Ол ядролық физика, медицина, қоршаған орта және
қауіпсіздік салаларында кеңінен қолданылады.
3
Дамуы және келешегі
Технологияның дамуы Гейгер-Мюллердің одан да
жетілдірілген нұсқаларын жасауға мүмкіндік береді.