Келісемін: Бекітемін:

Оқу ісінің меңгерушісі Шахтинск №12 ЖББМ-нің

Рамазанова Э.Н. директоры

_________________ Мустафин Б.К.

_____________________

Сабақтың тақырыбы: Географиялық карта және глобус

Сабақтың мақсаты: Оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттыру, ой-өрісін , есте сақтау қабілеттерін дамуына ықпал ету,карта, атластармен жұмыс жасау, өз бетінше ізденулеріне бағыт беру.

Елімізді сүйе білуге, қорғауға, ұйымшылдыққа өзара сыйластыққа тәрбиелеу.

Сабақтың көрнекілігі: глобус, Дүние жүзі жарты шарлар картасы, сөзжұмбақтар, картотекалар (географ. тапсырмалар), слайд презинтация.

Сабақтың әдіс-тәсілі: сайыс сабағы.

Сайыстың ұраны: «Бәрін білгім келеді».

Сабақтың барысы: Ұйымдастыру сәті.

Сергіту сәті: «5» болсын алар бағамыз

Білімнен бақыт табамыз

Картаны танып білуге

Жер шарын шарлап барамыз.

Мұғалім: Бүгінгі қорытынды сабағымызды « Географиялық карта және глобус» тақырыбына арналған сабақ сайыс түрінде өтеді. Сабақ бойы алған білімдеріңді қолдана отырып, мына кезендерде көрсете аласыңдар. Сыныпты екі топқа бөлу.

1. Таныстыру .( топтың аты «Карта» , «Глобус» , ұраны )

2. «Кім тапқыр»

3. Адасқан әріптер

4. Бәйге

5. Географиялық құпия

6. Жағдаят.

7. Географиялық координаттарын анықтау

8. Сөз жұмбақ шешу

9. Қорытындылау

10. Бағалау

Сонымен сайысымызды бастаймыз.

I. кезең. Таныстыру.

II. кезең. «Кім тапқыр» деп аталады. Сендердің алдарыңа бір тапсырма беріледі. Сол тапсырмада кім нақты азимутты анықтайды, сол топ 5 балды иеленеді.Егер уақытында ешкім таппаса, балл ешкімге иеленбейді.

А Г О А

Л С Р

У О О Т А

А

Д

Б Л Ғ

Ғ Л А С

III. кезең. Адасқан әріптер (берілген сөздердің орнын табу)

РТОКВЭА, ТАРКА, ЛПОЮС, ИАНМЕДРИ, АЛРПЕЛЛЬА

IV. кезең. Бәйге.(жылдам жауап беру)

«Карта» тобына сұрақтар

1.Географияны ғылымға еңгізген кім? (Эратосфен)

2.Онтүстікті және солтүстікті қосатын сызық . (меридиан)

3. Ең ұзын параллель. (экватор)

4. Карталар қандай топтарға бөлінеді? (мазмұнына ж/е масштабына)

5. «Кібісе» жыл неше күнмен бітеді ? ( ол 336 күн. Бітеді, яғни ақпан айы 29-нан бітеді)

6. 1º доғаның ұзындығы неше шақырымға тең? (111шқ.) 40000 : 360º =111шқ.

«Глобус» тобына сұрақтар.

1. Географияның екінші тілі, бұл не? (карта)

2. Көкжиек тұстарын анықтайтын құрал ( тұсбағдар)

3. Қашықтықты немен өлшейді?( қадам, метрмен, шақырым)

4. Не нәрсесіз географияны оқыту қиын. (картасыз)

5. Географиялық тор дегеніміз не? (меридиан мен параллель сызықтарының қиылысы)

6. Координаттар неден тұрады? (ендік пен бойлық)

V. кезең. Географиялық құпия.

10 Кестеде 10 ұяшыққа сандар жазылған

Әр санның шамасына қарай географияға

қатысты сұрақтар мен жұмбақтар құралған.

1 2 3 Сендер бір біріне кезек бере отырып , ұяшық

ты таңдайсыңдар. Егер таңдаған топ жауабын

білмесе, келесі топ жауап береді.

4 5 6

7 8 9

1. Тұрғыны жоқ елдер 2. 40000 км 10. Бір нәрсе- бетінде жоқ ой мен қыр,

Үйі жоқ қалалар. 3. 15 қараша Өзінің кіндігінен айналып жұр

Суы жоқ ормандар 4. 1:20000 Өзіне назар салып қарасаңыз,

Бұл не? (карта) Келбеті жер жүзінің көрініп түр.

(глобус)

6. (-132м) 7. 2,7 млн.шқ. 9. 360º 5. 270º

8. Жалғыз бағыт білері,

Бұрағанына көнбейді.

Жол көрсетіп береді,

Өзі бірақ көрмейді (тұсбағдар)

VI кезең. Жағдаят. Апатқа ұшырағандарға көмекке ұмтылу.

1 топ. Еуропадан Австралияға келе жатқан кемеде өрт болды. Кеме координаты 80 º ш.б. пен 40 º о.е. еді. Кемеге бару үшін , ол қай жерде екенін анықтаңыз.

2 топ. Теңізшілер ішінде хаты бар шөлмек тауып алды. Апатқа ұшырағандар көмек сұраған. Шөлмекке кірген су кейбір әріптер мен сандарды өшіріп жіберген, онда тек 42 º .. е және 173 º ..б . Жаңа .... аралы деген үзінділер қалған. Кеме қай жерде апатқа ұшыраған?

VII кезең. Географиялық координаталарын анықтау

1 топ. Карта

Географиялық ендік	Геогафиялық бойлық	Объектілер
52º с.е.	0 º б.б	Лондон қ.
34 º о.е.	150º ш.б.	Сидней қ.
51 º с.е.	71 º ш.б.	Алматы қ.

2 топ. Глобус

Географиялық ендік	Геогафиялық бойлық	Объектілер
56º с.е.	37 º ш.б	Мәскеу қ.
28 º о.е.	77º ш.б.	Дели қ.
40 º с.е.	75 º б.б.	Нью-Йорк қ.

VIII кезең. Сөзжұмбақ.

1. География ғылым ретінде дамыған жер

Г (Грекия)

Л 2. Жер бетінің қағазға кішірейтіліп түсір-

О ілген сызбасы (план)

Б 3. Американы ашқан кім? (Колумб)

у 4. Алғашқы глобусты жасаған кім? (Бехайм)

С 5.Күннен ең алыс орналасқан ғаламшар

(плутон)

6. Солтүстік Қазақстанда ағып өтетін өзен (Есіл)

1. Полюстерден бірдей қашықтықта жүргізілген

к сызық (экватор)

а 2.Географияның атасы (Эратосфен)

р 3. Көрші мемлекет (Ресей)

т 4.Ауданы бойынша ең үлкен мұхит

а (Тынық)

Қазақстандағы ең үлкен көл (Каспий)

IX кезең . Қорытындылау

X кезең. Бағалау