8.3B «Химиялық байланыс түрлері» бөлімі бойынша жиынтық бағалау

2 БЖБ

Оқу мақсаты 8.1.4.1 Электртерістілік ұғымы негізінде атомдар

арасындағы ковалентті байланыстың түзілуін

түсіндіру

8.1.4.2 Иондық байланыстың түзілумеханизмін сипаттау

және иондық қосылыстардың қасиеттерін болжау

8.1.4.3 Заттар қасиеттерінің кристалдық тор типтеріне

тәуелділігін түсіндіру

Бағалау критерийі Білім алушы

• Периодтық кестеде период және топ бойынша

электртерістіліктің өзгерісін анықтайды

• Атомдар арасындағы ковалентті байланыстың

түзілуін сипаттайды

• Ковалентті және иондық байланысы бар

қосылыстарды ажыратады

• Иондық байланыстың түзілу механизмін

сипаттайды, иондық қосылыстардың қасиеттерін

болжайды

• Заттар қасиеттерінің кристалдық тор типтеріне

тәуелділігін түсіндіреді

Ойлау дағдыларының Білу және түсіну

Деңгейі Қолдану

Жоғары деңгей дағдылары

Орындалу уақыты 20 минут

Тапсырмалар

1. Периодтық жүйеде период бойынша солдан оңға қарай, топ бойынша жоғарыдан

төмен қарай химиялық элементтердің электртерістіктері қалай өзгереді?

A) өзгермейді

B) артады және артады

C) артады және кемиді

D) кемиді және кемиді

2. Ковалентті байланысы бар қосылыстар берілген Ғ2, НBr

(а) Ковалентті байланыс түрлерін ажыратып жазыңыз.

F₂- коволентті полюссіз болып келеді.

НBr- коволентті полюсті болып келеді.

(b) «Нүктелер мен айқыштар» (Льюистің диаграммасы) диаграммасын қолданып ковалентті

байланыстардың түзілу механизмін түсіндіріңіз.

Ковалентті байланыстардың түзілу механизмін түсіндіре кетсем: қандайда бір элеметтің сыртында орналасқан нүктесі оның орналасу тобына байланысты. Жәнеде элементтер бір-бірімен байланысқан кезде ортақ электрондар жұбын түзеді.

(с) Электрон бұлттарының қаптасуы арқылы химиялық байланыстардың түзілу сызбасын

сызыңыз.

H₂- S-S байланысы болып келеді.

Cl- S-P байланысы болып келеді.

3.Заттың формуласы мен химиялық байланыс түрін сәйкестендіріңіз.

А)4 В) 1 С) 2 D) 3

4(a) Кальций оксидіндегі (СаО) байланыстың түзілуін Льюис диаграммасы бойынша

« нүктелер және айқыштар» арқылы көрсетіңіз.

Ca : + O : Са О

(b) Кальций оксидіндегі байланыс түрін анықтаңыз.

Кальций оксидіндегі байланыс түрі иондық байланыс деп аталады.

(d) Кальций оксидінің 2 қасиетін болжап жазыңыз.

1-қасиеті – ақ түсті , қиын балқитын зат.

2-қасиеті- техникада кальций оксидіні (сөндірілмеген әк) деп атайды.

5. Берілген кристалл торы түріне қарап қосылыстағы химиялық байланыстарды

анықтаңыз және қосылыстың қасиеттерін болжаңыз.