Химия» пәнінен ІІІ-тоқсанға арналған жиынтық бағалау тапсырмалары

9 сынып

1.Галоген атомдарының сыртқы электрондық қабатының конфигурациясын көрсетіңіз.

A. ns²np¹ B. ns²np³ C. ns²np⁴ D. ns²np⁵ (1 балл)

2. Аммиак және фосфор қышқылын әрекеттестіріп, аммоний гидрофосфаты тыңайтқышын алуға болады. Осы реакция үшін химиялық теңдеуді жазыңыз. Осы тыңайтқыштың құрамындағы өсімдіктерге қажет қоректік элементтерді атаңыз.

Реакция теңдеуі: 2NH₃+H₃PO₄=(NH₄)₂HPO₄ немесе 2H+2NH₃=2NH₄

Қоректік заттар: N (азот) P (фосфор) NH₃ (аммиак) (2балл)

3. Периодтық кестедегі VІ топ элементтерін халькогендер деп атайды. Осы топ элементтерінің қосылыстарындағы максималды тотығу дәрежесі нешеге тең?

Жауап: Максималды тотығу дәрежесі +6 ға тең

Топ бойынша жоғарыдан төмен қарай халькогендердің электрондарды қабылдау қабілеті қалай өзгереді? Себебін түсіндіріңіз. Себебі топ бойынша жоғарыдан төмен қарай атомдардың радиустары өседі, демек, халькоген атомдарының бейметалдық қасиеттері әлсіреп, металдық қасиеттері артады. (2балл)

4. Ақ , қызыл фосфордың физикалық қасиеттері:

1- Қалыпты жағдайда фосфор бір агрегаттық күйде болады-бұл суда ерімейтін қатты кристалды зат;

2- Салыстырмалы атомдық массасы - 31 а. е. м., молярлық массасы - 30,9738 г / моль;

3- Фосфордың үш аллотропиялық модификациясы бар: ақ, қызыл және қара фосфор.

(2балл)

5. Массасы 200 кг кальций карбонаты айырылғанда 100 кг кальций оксиді түзілсе,
шығымы қандай?

(3балл)

6. Элементтерді ағзадағы сандық құрамына байланысты макро- және микроэлементтерге жіктейді.

Элементтерді жіктеңіз: сутек, көміртек, кобальт, магний, натрий, стронций, азот, йод, оттек, бром.

Макроэлементтер: сутек, көміртек, магний, натрий, азот,оттек

Микроэлементтер: кобальт, стронций, йод, бром (2 балл)

7. Галогендерге фтор, хлор, бром және йод жатады. Бөлме температурасында топ бойынша жоғарыдан төмен қарай олардың агрегаттық күйлері өзгереді.

Йодтың агрегаттық күйі қандай? Йодтың агрегаттық күйі: қатты кристаллдық зат.

Тұрмыста йодтың қолданылуына мысал келтіріңіз:

Тұрмыста йодты заттарды ағартуға және зарарсыздандыруға пайдаланады. (2балл)

8.а) Улануды туғызатын металды атаңыз: Аммиак

б) Бұл металдың адам мен жануарлар ағзасына қандай жолмен түсетінін сипаттаңыз:

Аммиактың бір бөлігі ішектегі микрофлораның өмір сүруі (белоктардың шіруі) нәтижесінде ішекте түзіледі және қақпалы вена тамырындағы қанға сіңіріледі. Немесе аммиакты иіскеген кезде, оның өткір иісі адамды улайды. (2балл)

9. Күкірт қышқылын химиялық өнеркәсіптің «наны» деп айтады, себебі оның қатысында көптеген химиялық процестер жүреді. Ол суда жақсы ериді. Қышқылдың ерітіндідегі рН мәні нешеге тең?

рН мәні 6,5-8,5 тең (1балл)

Күкірт қышқылымен жүретін кез келген реакцияға мысал келтіріңіз. (1балл)

H₂SO₄+Al₂O₃= Al₂(SO₄)₃+H₂O

10.Массасы 6,58 г күкірт триоксиді сумен әрекеттескенде 7,99 г күкірт қышқылы түзілді. Түзілген қышқылдың шығымы қанша екенін есептеңіз.

(5балл)

11. Ағзаға қоректік заттардан басқа, макро- және микроэлементтер де өте қажет. Темір мен кальций элементтерінің ағзаға әсері қандай?

Темір: Темір элементінің рөлі денсаулық үшін өте зор. Егер темір жетіспесе, баршамызға белгілі анемия немесе қан аздық ауруы пайда болады. Бұл элементтің ағзадағы тәуліктік мөлшері 11-30 мг. Адам қанында 3 г жуық темір бар. Оның мөлшері көрсетілген шамадан төмен болса, қанның қызыл жасушасының, яғни гемоглобиннің түзілуі нашарлап, тыныс алу функциясы төмендейді. (1балл)

Кальций: Кальцийді адам ағзасы үшін ең маңызды материалдардың бірі деп атауға болады. Бұлшықеттер, тырнақтар, сүйектер мен тістер үшін өте қажет. Кальцийдің пайдалы қасиеттері оның тістер мен сүйектерге құрылыс материалы ретінде ғана емес, сонымен қатар патогенді бактериялардың қанға енуіне жол бермейді, ағзаның инфекциялық және токсикалық процестерге төзімділігін арттырады, қабынуға қарсы әсер етеді, зат алмасу процестеріне және гемопоэзге қатысады. (1балл)