«КЕЛІСІЛДІ»

Директордың оқу - әдістемелік

жөніндегі орынбасары

___________ Р.А. Турмаханова

«_____»_____________2017ж.

«БЕКІТЕМІН»

Директордың оқу - ісі

жөніндегі орынбасары

______ Ш.А. Дауленбаева

«___» ________2017 жыл

Химия/

Chemistry

Тобы/Группа/Group: Ш - 171 Дата/Date: 07.11.2017

Тақырыбы/Тема/

Theme:

ІІ А топша элементтеріне жалпы сипаттама.Кальций және магний.Судың кермектілігі.

Общие характеристики элементов подложки IIA. Кальций и магний. Твердость воды.

General characteristics of substrate elements IIA. Calcium and magnesium. Hardness of water.

Мақсаты/

Цель урока/

Purpose of the lesson:

1.Білімділік: ІІ А топ металдарының жалпы қасиеттері туралы білімге сүйене отырып, кальций мен магнийдің жеке қасиеттерін талдау;

2.Дамытушылық: Сілтілік жер металдардың қасиеттерін салыстыру арқылы оқушының оқу-танымдық іс-әрекеті қалыптасып, логикалық ойлау қабілеті артады;

3.Тәрбиелік: Магний мен кальцийдің адам өміріндегі, табиғаттағы рөлі мен қолданылуының маңызын білу арқылы, салауатты өмір салтын ұстануға ұмтылады;

Сабақтың типі\ Тип урока\

Type of lesson

есептер мен жаттығулар шығарту арқылы таныстан жатқа көшіп - жаңа білім алу мен білім беру сабағы

Сабақтың түрі

Тәжірибелік сабақ

Әдіс-тәсілдер\ Методы\Methods

Химиялық диктант, сөзжұмбақ, сәйкестендіру тесті, сұрақ-жауап, есептер мен жаттығулар шығарту,РАФТ, «Кір жаятын жіп» әдісі.

Пәнаралық байланыс\ Межпредметная связь\ Interdisciplinary communication

биология, математика, физика.

Құрал-жабдықтар\ Оборудование\

Equipment

Периодтық жүйе, химиялық формулалар, үлестірме тапсырмалар, реактивтер, слайдтық көрсетілімдер қолданылады.

Күтілетін нәтиже/Ожидаемый результат/Result

Білім алушыларға, ІІ А топша элементтеріне жалпы сипаттама.Кальций және магний алыну әдістері, химиялық қасиеттері және маңызы туралы мейлінше кең мағлұмат білетін болады және үйренеді.

Сабақ кезеңдері

Сабақ барысы\Ход урока

1.Ұйымдастыру кезеңі/

Организационный момент/

Organizing time

2.Үй тапсырмасын сұрау/

Домашнее задание/

Request for homework

3.Негізгі бөлім/Основной раздел/The main section

4.Бекіту

бөлімі/

Утверждение/

Fixing section

5.Сергіту сәті

Қосымша материалдар.

Қорытынды

Бағалау

• Білім алушылармен сәлемдесу;
• Білім алушыларды түгендеу;
• Білім алушылардың сабаққа дайындығын тексеру;
• Білім алушылардың назарын сабаққа аудару (ой ашар)

Үйге берілген тапсырма

«s-элементтерге жалпы сипаттама.Сілтілік металдар. Олардың табиғи қосылыстары.

Общие характеристики s-элементов. Их природные соединения.

General characteristics of s-elements. Alkali metals. Their natural compounds»

1- тапсырма. Танымдық сұрақтар\ Когнитивные вопросы\ Cognitive questions

1.Металдар периодтық жүйеде қалай орналасқан?(сол жақ жоғарғы бөлікте,диоганаль бағытта негізгі және қосымша топшада орналасқан)

2.Элементтер қасиеттеріне қарай қалай жіктеледі?( S, p, d, f )

3.S – элементтерге жалпы сипаттама?( эс элементтер периодтық жүйеде І, ІІ топтық негізгі топшасында орналасқан элементтер )

4. Место щелочных металлов в периодической системе? (В первой группе, в основной подгруппе)

5.Название щелочных металл? ( Литий, натрий, калий, рубидий, цезий, франций)

6 Как изменяется свойства щелочных металлов по группе?

(атомный радиус сверху вниз увеличивается, электроны уменьшаются, расплавляются, точка кипения уменьшается.)

7. Meeting of algal metals in nature?( but only in the form of a compound, most commonly in the form of sulphates, chlorides, silicates)

8. Oxidising and oxidising properties of alkaline metals? (the strongest reducers can easily oxidize their electrons in order to have a high degree of activity than other metals)

9. Physical properties of alkaline metals? (Silver is white, soft, lightweight)

2-тапсырма:

«Сілтілік металдар» сөзжұмбақ.

Екінші топқа бериллий, магний, кальций, стронций, барий, кальций элементтері кіреді. Оның ішінде кальций, стронций, барийді сілтілік –жер металдар деп атайды. Магний, кальций, стронций, барийді таза күйінде, 1808 жылы Дэви алған. Бериллийді1828 жылы, радийді1910 жылы Пьер және Мария Кюрилер алған.

Вторая группа включает бериллий, магний, кальций, стронций, барий, кальций. Кальций, стронций, барий называют щелочно-тяжелыми металлами. Магний, кальций, стронций, барий были очищены в 1808 году Дэви. Берилли в 1828 году, радий в 1910 году Пьера и Марии Кюри.

The second group includes beryllium, magnesium, calcium, strontium, barium, calcium. Calcium, strontium, barium are called alkaline-heavy metals. Magnesium, calcium, strontium, barium were cleaned in 1808 by Davy. Beryllizi in 1828, radius in 1910 by Pierre and Maria Curie

Кальций – күмістей ақ түсті жеңіл металл.. Едәуір қатты металл. Балқу температурасы – 840 0 С

Кальций - светло-белый серебряный металл. Твердый металл. Точка плавления - 840 0 С

Calcium is a light white silver metal. Solid metal. Melting point - 840 0 С

Магний- ақ түсті металл, кальцийден аздап қатты. Балқу температурасы - 651 0 С. Mg пластикалығы басым, жеңіл созылады және иіледі.

Магний - цветной металл, немного меньше кальция. Точка плавления - 651 ° С. Пластмассы Mg являются преобладающими, удлиненными и ушибленными.

Magnesium is a non-ferrous metal, slightly less calcium. Melting point - 651 0 С. Mg plastics are predominant, lengthened and bruised.

Сyдың кермектілігі – 1 литр сyдағы кальций және магний иондарының мг-эквивалент мөлшері.

Твердость воды-В мг - эквивалента ионов кальция и магния на литр.

Hardness of water- in mg equivalent of calcium and magnesium ions per liter.

Видеоролик. Кальций қолданылуы

Табиғатта таза су болмайды ,ол үнемі қоспалар түрінде болады.Табиғи су топырақпен жанасқанда ондағы карбонаттармен гидрокарбонаттарды және басқа тұздарды шаяды. Бұндай суды кермек су деп атайды.Кермек суда ет,көкөніс,жармалар нашар піседі,сабын нашар көпіршіктеледі,кермек су дан чанекте қақ тұрады,бу қазандықтарында,жылу жүйелерінде қақ тұрады,сондықтан олар қызып қопарылуы мүмкін.Судың кермектігі суда Са^2+, Мg²⁺ иондарының болуымен түсіндіріледі.

Судың кермектігі

1.Лабораториялық тәжірибе «Көміртек (4) оксидімен әрекеттестіру үшін әк сүті немесе әк суын дайындау)»

Са(ОН)₂+ СО₂== СаСО₃+ Н₂О

СаО +Н₂О –---Са(ОН)₂ (ф/ф таңқурай түсті)

2.Лабораториялық тәжірибе «Кальций» дәрісін дайындау.

3.Варий хлоридінің ертіндісін көру.

Глоссариймен жұмыс:

Кальций- Calcium

Магний- Magnesium

Судың кермектігі- Твердость воды- Hardness of water

1.Тапсырма. Химиялық диктант

Екінші топқа .....элементтері кіреді. Оның ішінде ....сілтілік –жер металдар деп атайды. ...... таза күйінде, 1808 жылы Дэви алған. .....1828 жылы, .....1910 жылы Пьер және Мария Кюрилер алған.

Вторая группа включает..... Кальций, стронций, барий называют .....металлами. .......были очищены в 1808 году Дэви. .... в 1828 году, ....в 1910 году Пьера и Марии Кюри.

The second group includes ....... Calcium, strontium, barium are called ....metals. ....were cleaned in 1808 by Davy. ...in 1828, ....in 1910 by Pierre and Maria Curie

2.Тапсырма «Сәйкестендіру тесті» -«Идентификационный тест»-

«Identification test»

3.Тапсырма. Крестиктер-нөлдіктер

1. Кальций элементінің периодтық жүйедегі орны.

2.  Кальцийді ашқан ғалым.

3. Кальцийдің физикалық қасиеттерін сипатта

4. Назовите формулу:

CaSO₄ *2 H₂O

5.Распространение магний в природи.

6. Назовите английскую соль (горькую соль).

7. Hardness of water

8. Physical Properties of Magnesium

9. What kind of magnesia is it

4.Тапсырма. Жұмбақ есеп

№1 Массасы 5 г сілтілік жер металы ауадағы оттекпен тотықтырғанда 8,33 г метал оксиді түзілді. Қандай сілтілік жер металл қатысқан?

№2.Массасы 10г сілтілік жер металл сумен шабытты әрекеттескенде 5,6л. (қ.ж) сутек газы бөлінеді. Қандай металл реакцияға қатысқан

№3Доломит (MgCO₃*CaCO₃) құрамындағы магнийдің массалық үлесін тап.

№4Құрамында 40% кальций, 12 % көміртек, 48% оттек бар қосылыстың формуласы қандай?

5.Тапсырма. «Инсерт» әдісі

Магний

Кальций

Судың кермектігі

6.Тапсырма.РАФТ әдісі

Тарау бойынша студенттердің өз бетінше жұмысы.

7.Тапсырма.Мына айналуларды жүзеге асырыңдар.

Ca(OH) 2 → CaCO3 → Ca(HCO3) 2→ CaCO3 →CaO→ CaCl2
8.Тапсырма. Жұмбақ шешу.

1. Осы затпен ескі үйді аластайды.

Түсіне қарасаң алтынға ұқсайды. (Күкірт-сера- sulfur)

2. Бірінші буыным жалқы есімге қойылатын сұрақтан тұрады,
екінші буыным сан есім. Өзім қай элементпін?(Неон-неон- neon)

3. Бірінші буыным тасқын су, екіші бөлігім мал құлағына
салынатын белгі. Қандай химиялық элементпін?(Селен-Селен- selen)

4. Ұстасаң - ұннан майда
Ұстатсаң - тастан берік (Цемент- cement)

5. Қыздырып соқсаң иленеді,
Балға мен төстен именеді (Темір-железо- iron)

6. Бірінші буыным Мария Складовская ашқын элементтің
алғашқы екі әріпі, екінші буыным Еуропадағы өзен, өзім
радиоактивті құбылыстан түзілетін элементпін (Радон- radon)

9.Тапсырма. «Кір жаятын жіп» әдісі.

1.II топтың негізгі топша металдары

2.Сирек кездесетін радиоактивті элемент

3. Жизненные элементы

4. В живом организме, по крайней мере, сколько металлов и как их называют

5. Which metal can be found in the distribution of metals in nature

6. How much and what metals were known before our time?

Үйге тапсырма

Рефлексия

Бағдаршам әдісі.

Пайдаланылған әдебиеттер\ используемая литература\

used literature

Негізгі әдебиеттер:

1. Н.Н. Нұрахметов, Қ.Б. Бекішев, Н. Заграничная Г. Абрамова «Химии» 10

сынып, Мектеп 2014 ж.

2. Н.Н. Нұрахметов, Қ.Б. Бекішев, Н. Заграничная «Химия» 11 сынып,

Мектеп 2014 ж.

3. А.Темірболатова «Химия есептер мен жаттығулар жинағы», Мектеп 2012ж

Қосымша әдебиеттер:

1. Мансұров Б.А. «Химия» 10-11 сынып, Атамұра 2011 ж.

2. Мансуров Б. Торшина Н. «Органикалық химия, оқыту әдістемесі» Атамұра

2011 ж.

3. А. Темирболатова, А. Қазымова, Ж. Сағымбекова «Химия оқу кітабы»

Мектеп 2011 ж.

4. Б.А. Мансұров «Органикалық химия тест тапсырмалары» Атамұра 2011ж.

5. Н.И. Нұрахметов, Қ. Жексенбина, Қ. Сарманова «Мұғалімдерге арналған

әдістемелік нұсқау» Мектеп 2012 ж.

6. А. Темірболатова, Ж. Сағымбекова, С. Әлімжанова «Химия тапсырмалар

жинағы» Мектеп 2011 ж.

7. «Химия Қазақстан мектебінде» Ғылыми – методикалық журнал