Инклюзивті білім беру жағдайында ерекше білімді қажет ететін балалармен жұмысты жетілдіру

Аннотация:
Бұл мақалада инклюзивті білім беру аясында ерекше білімді қажет ететін балалармен жүргізілетін педагогикалық жұмыстың маңызы мен өзектілігі жан-жақты қарастырылады. Автор ерекше білім беру қажеттіліктері бар оқушыларды оқытуда қолданылатын тиімді әдіс-тәсілдерге, түзете-дамыту жұмыстарының рөліне, мұғалімнің кәсіби құзыреттілігі мен ата-анамен серіктестік орнатудың маңыздылығына тоқталады. Мақалада заманауи білім беру талаптарына сай практикалық ұсыныстар беріліп, педагогтердің кәсіби тәжірибесінде қолдануға арналған әдістемелік бағыт-бағдар ұсынылады.

Кілт сөздер: инклюзивті білім беру, ерекше білімді қажет ететін балалар, педагогикалық қолдау, түзете-дамыту жұмысы, даралап оқыту.

Кіріспе

Қазіргі қоғамда білім беру жүйесінің басты құндылығы – әрбір баланың сапалы білім алуға тең құқығын қамтамасыз ету. Осы тұрғыда ерекше білімді қажет ететін балаларды жалпы білім беру кеңістігіне енгізу, олардың оқу-тәрбие процесіне толыққанды қатысуына жағдай жасау – өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Инклюзивті білім беру идеясы баланың кемшілігіне емес, оның мүмкіндігіне назар аударуды көздейді.

Ерекше білімді қажет ететін балалардың білім алудағы ерекшеліктері

Ерекше білімді қажет ететін балалар – дамуында түрлі ерекшеліктері бар, оқу барысында қосымша қолдау мен арнайы әдістерді талап ететін оқушылар. Бұл санаттағы балалардың қабылдау, есте сақтау, зейін қою, сөйлеу тілі мен эмоциялық даму деңгейлері әртүрлі болуы мүмкін. Сондықтан оқу процесін ұйымдастыруда икемділік пен даралау басты орын алады.

Инклюзивті білім берудің педагогикалық маңызы

Инклюзивті білім беру – тек ерекше білімді қажет ететін балалар үшін ғана емес, барлық білім алушылар үшін тиімді жүйе. Ол:

• балалар арасында өзара түсіністік пен сыйластықты қалыптастырады;

• әлеуметтік бейімделуді жеңілдетеді;

• тұлғаның өзін-өзі бағалау деңгейін арттырады;

• қоғамда гуманистік құндылықтардың дамуына ықпал етеді.

Ерекше білімді қажет ететін балалармен жұмыстың тиімді әдіс-тәсілдері

1. Даралап және саралап оқыту

Әр баланың жеке ерекшеліктерін ескере отырып құрылған оқу тапсырмалары баланың білімді меңгеруіне оң әсер етеді. Бұл тәсіл баланың қабілетін ашып, жетістікке жетуіне мүмкіндік береді.

2. Түзете-дамыту жұмыстары

Түзете-дамыту жұмыстары баланың танымдық және психоэмоциялық дамуын қолдауға бағытталады. Нейрожаттығулар, сенсорлық тапсырмалар, логопедиялық және психологиялық қолдау баланың жалпы дамуын жақсартады.

3. Ойын және қимыл-қозғалыс арқылы оқыту

Ойын технологиялары ерекше білімді қажет ететін балалардың қызығушылығын арттырып, оқу материалын жеңіл қабылдауына мүмкіндік береді. Қимыл-қозғалыс элементтері зейіннің тұрақтылығын қамтамасыз етеді.

4. Ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдану

Цифрлық ресурстарды, мультимедиялық құралдарды қолдану сабақтың тиімділігін арттырып, баланың танымдық белсенділігін күшейтеді.

Мұғалім мен ата-ананың серіктестігі

Баланың табысты дамуы мұғалім мен ата-ананың бірлескен еңбегіне тікелей байланысты. Ата-анамен тұрақты байланыс орнату, кеңес беру және бірлескен жоспар құру – баланың оқу жетістігін арттырудың маңызды шарты.

Мұғалімнің кәсіби рөлі

Ерекше білімді қажет ететін балалармен жұмыс істейтін мұғалім жоғары кәсіби дайындықпен қатар, адамгершілік қасиеттерге ие болуы тиіс. Сабырлылық, мейірімділік, қолдау көрсету – мұғалім қызметінің ажырамас бөлігі.

Қорытынды

Ерекше білімді қажет ететін балаларды оқыту – жүрек жылуын, кәсіби шеберлікті және үздіксіз ізденісті талап ететін жауапты міндет. Инклюзивті білім беру жағдайында тиімді әдіс-тәсілдерді қолдану арқылы әр баланың әлеуетін ашуға, оны қоғамға бейімделген тұлға ретінде қалыптастыруға толық мүмкіндік бар. Бұл – заманауи ұстаздың басты мақсаты мен кәсіби борышы.