Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы: Жарық құбылыстары

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Сатыбалдиева Эльмира Омираликызы

Сынып: 8

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:

Жарықтың шағылуы, шағылу заңдары. Жазық айналар

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

8.5.1.2. Эксперимент арқылы түсу және шағылу бұрыштарының тәуелділігін анықтау

8.5.1.3. Айналық және шашыранды шағылудың мысалдарын келтіру және түсіндіру

Сабақтың мақсаты

1. Жарық сәулесінің таралу бағытының өзгеруін жарықтың екі түрлі ортадан өту құбылысымен түсіндіру

2. Айналық бетке түсірілген сәулелердің түгелімен шағылу құбылысын сипаттау

3. Жарық түскен беттің бедеріне қарай жарықтың шағылуы әр түрлі болатынын сипаттап және мысалдар келтіру

Бағалау критерийі

• Жарық сәулесінің таралу бағытының өзгеруін жарықтың екі түрлі ортадан өту құбылысымен түсіндіреді

• Тәжірибе арқылы айналық бетке түсірілген сәулелердің түгелімен шағылатынын сипаттайды

• Айналық және шашыранды шағылудың айырмашылығын түсіндіреді және мысалдар келтіреді

• Тәжірибе жүзінде шағылудың екі заңын тағайындайды және сипаттайды

• Шағылу заңына берілген есептерді шығара алады

Тілдік мақсаттар

Жарықтың шағылуы – екі ортаның шекарасына түскен кезде жарық сәулесінің таралу бағытының өзгеру құбылысы

Дұрыс немесе айналық шағылу – тегістелген жылтыр беттен шағылу

Бұлыңғыр бет – жарықты барлық бағытта біркелкі шашыратып шағылдыратын бет

Айналық бет – параллель түскен сәулелер параллель сәулелер түрінде шағылдыратын бет

Құндылықтарға баулу

«Мәңгілік ел» жалпыұлттық идеясының құндылықтары: азаматтылығы мен әлеуметтік белсенділігі жоғары деңгейлі зияткер әрі бәсекеге қабілетті тұлғаға тән қасиет-сапаларды жетілдіруге бағытталады

Пәнаралық байланыс

Математикамен есептер шығару тапсырмаларын орындау барысында ,жаратылыстану пәндерінде жарық көздері, жарықтың таралуы туралы ұғымдарын түсіндіруде, геометриямен сызбаларын сыза отырып, бұрыштарын өлшеуде

Алдыңғы білім

Жарық көздері, жарық көздерінің түрлері, геометриялық оптиканың заңдары

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

«Өрмекші торы» әдісі арқылы оқушыларға жағымды ахуал туғызамын. (айнала шеңбер құра отырып, бір-біріне жақсы тілек айтып жіп лақтырады )

А) «Сәйкестендіру» арқылы оқушылардан үй тапсырмасына қалай дайындалғанын анықтаймын. (оң жағында жауаптары араласып берілген, сол жағында сұрақтар жазылған парақшаларды жеке орындайды, сосын жұппен талқылайды)

1. Жарықтың біртекті мөлдір ортада түзу сызықты таралуы (түзу сызық бойымен таралу заңы)

2. Жарық сәулелері бір-бірінен тәуелсіз таралады және қиылысқан кезде бір-бірінің одан әрі қарай таралуына әсер етпейді (тәуелсіз таралу заңы)

3. Мөлдір емес нәрсенің сыртындағы жарық энергиясы түспейтін кеңістіктің бөлігі (көлеңке)

4. Бойымен жарық көзінен келген жарық энергиясы тарайтын сызық (жарық сәулесі)

5. Көрінетін жарықты шығаратын денелер (жарық көздері)

Б) «Сен мұны білесің» Тәжірибе жасау арқылы сабақтың тақырыбын ашуға бағыт беремін.

Қажетті құрал-жабдықтар: айна, жарық көзі (қол шамы немесе лазер)

Дескриптор:

1. Геометриялық оптиканың негізгі заңдарын біледі.

2. Айдың және Күннің тұтылуының мағынасын түсіндіреді

3. Көлеңке жарықтың түзу сызықты таралу заңының мысалы екенін айтады

4. Жылтыр бетке түскен жарықтың шағылатынын тәжірибе арқылы түсіндіреді

5. Жарық шығаратын денелер жарық көздері екендігін біледі

6. Геометриялық оптиканың негізгі ұғымдарының бірі жарық сәулесі ұғымы екендігін біледі

Қалыптастырушы бағалауды жұлдызшалар арқылы жүзеге асырамын.

8-сынып физика оқулығы

Б.А.Кронгарт, Ш.Б.Носохова

«Мектеп» баспасы, 2018

айна, жарық көзі (қол шамы немесе лазер)

Сабақтың ортасы

А) «Физикалық диктант» арқылы оқулықпен жұмыс жасауға бағыттаймын.

Оқулықтан қажетті сөздерді табу үшін алдымен жеке, кейін жұппен талқылай отырып табады.

1. Жарықтың ..... кезінде жарық сәулесі..... ортаға ...... (шағылуы, алғашқы, қайта оралады)

2. .... бұрышы .... бұрышына тең. (түсу, шағылу)

3. Жарықты ..... біркелкі шашыратып тарататын бет ...... деп аталады.(барлық бағытта, бұлыңғыр бет)

Ә) «Ақпаратты қолдана алу» әдісі оқушыларға сұрақтарға жауап жаздырамын және есетпер шығартамын. Алдымен жеке орындайды, сосын жұппен талқылайды.

1. Сәуленің түсу бұрышы 60°. Түскен сәуле мен шағылған сәуленің арасындағы бұрышты табыңдар. (120⁰)

1. Түскен сәуле мен шағылған сәуленің арасындағы бұрыш 120⁰ болса, түсу бұрышы неге тең?

2. Бұлыңғыр немесе жылтыр фотоқағазға шығарылған суреттің қайсысына қараған жеңіл?

3. Өз кескініңді айнадан көруге болады, ал қабырғадан неге көре алмайсың?

4. Шағылған сәуленің арасындағы бұрыш 50⁰ болса, түскен сәуленің түсу бұрышы неге тең?

Б) «Ақпаратты жинақтау» әдісі арқылы оқушыларға өз беттерінше тәжірибе жасатамын.

Жарық сәулесі екі ортаның шекарасын бөліп тұрған бетке перпендикуляр болып түседі. Шағылған сәуле қалай бағытталады?

Жауаптарыңды негіздеңдер және тәжірибе жүзінде тексеріңдер.

Қажетті құрал-жабдықтар: Айна (кедір-бұдыр, жылтыр), лазер, транспортир, миллиметрлік қағаз

«Галерея» әдісі арқылы суреттерге қарап өз ойларын айтқызамын.

Дескриптор:

1. Жарықтың шағылуы туралы негізгі ұғымдарды ажыратады

2. Түскен сәуле мен шағылған сәуле арасындағы бұрышты анықтайды

3. Бұлыңғыр немесе жылтыр фотоқағазға шығарылған суреттің қайсысына қараған жеңіл екенін түсіндіре алады

4. Өз кескініңді айнадан көруге болады, ал қабырғадан неге көре алмайтынын айтады

5. Түскен сәуленің түсу бұрышын анықтай алады

6. Жарық сәулесі екі ортаның шекарасын бөліп тұрған бетке перпендикуляр болып түскенде шағылған сәуленің қалай бағытталатынын біледі

7. Шағылған сәуленің қалай бағытталатынын тәжірибе жүзінде дәлелдей алады

8. Суреттердің физикалық мағынасын сипаттай алады

Қалыптастырушы бағалауды жемістер арқылы жүзеге асырамын.

8-сынып физика оқулығының есептер жинағы

Б.А.Кронгарт, Кем

Айна (кедір-бұдыр, жылтыр), лазер, транспортир, миллиметрлік қағаз

8-сынып физика оқулығы

Б.А.Кронгарт, Ш.Б.Носохова

«Мектеп» баспасы, 2018

Сабақтың соңы

«Кір жайғыш» әдісі арқылы сабақты қаншалықты меңгергендерін анықтаймын.

Не үйрендіңдер?

Қандай тәжірибе көбірек ойландырды?

Үйге тапсырма:

Айналық және шашыранды шағылудың күнделікті тұрмыста қолданылу жолдарына деректер жинақтап келуді тапсырамын.

bilimland.kz

Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?

Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау

Саралау тапсырмаларды іріктеуді, белгілі бір оқушыдан күтілетін нәтижені, оқушыға жеке қолдау көрсетуде, оқу материалы мен ресурстарды оқушылардың жеке қабілеттерін ескере отырып әзірлеуді қамтуы мүмкін (Гарднер бойынша көптік зият теориясы).

Уақытты тиімді пайдалана отырып, саралауды сабақтың кез келген кезеңінде қолдануға болады.

Саралау тапсырмаларын құрастыруда оқушыларға қолжетімді болуына баса назар аударуға тырыстым.

Бұл бөлімде оқушылардың сабақ кезінде нені үйренгендерін бағалау үшін қолданатын әдіс-тәсілдерді жазыңыз.

Сыныпта жағымды ахуал қалыптастыру мақсатында «Өрмекші торы» әдісі, өтілген тақырыпты қалай меңгергендерін анықтау мақсатында «Сәйкестендіру» тәсілін, жаңа тақырыпты ашу үшін «Сен мұны білесің» (тәжірибе арқылы), жаңа сабақты түсіндіруде және меңгертуде «Физикалық диктант», «Ақпаратты қолдана алу», «Ақпаратты жинақтау» , «Галерея» әдістерін, сабақтың соңында кері байланысты «Кір жайғыш» тәсілін қолданамын деп жоспарлап отырмын.

Денсаулық сақтау технологиялары.

Сабақта сергіту жаттығуларымен белсенді жұмыс түрлерін қолдану.

Осы сабақта қолданылатын

қауіпсіздік техникасы ережелерінің тармақтары

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы, қол жетімді болды ма?

Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба? Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?

Бұл тарауды сабақ туралы рефлексия жасау үшін пайдаланыңыз. Сол бағандағы өзіңіз маңызды деп санайтын сұрақтарға жауап беріңіз.

Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1:

2:

Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1:

2:

Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?