Жарықтың сынуы,жарықтың сыну заңдары.

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:

Мектеп: №17 Ы.Алтынсарин атындағы орта мектебі

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:Тленшиева Э.Б.

СЫНЫП: 8

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспаған оқушылар саны:

Сабақтың тақырыбы

Жарықтың сынуы,жарықтың сыну заңдары.

Сабақ негізделген оқу мақсаттары

8.5.1.6 – Жарықтың сынуы мен жарықтың сыну заңына мысалдар келтіру.

Сабақ мақсаты

Барлық оқушылар орындай алады: Оқулықта берілген және қосымша тапсырмаларды орындайды. Жазба жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді.Жарықтың сынуы мен жарықтың сыну заңына мысалдар келтіре алады, оқулықтағы тапсырмалармен жұмыс жасай алады.

Оқушылардың басым бөлігі орындай алады: Топтық жұмысты бірлесе орындайды.Өз бетінше жұмыс жасайды. Сұраққа жауап береді. Қосымша үлестірме ресурстармен жұмыс жасайды.

Кейбір оқушылар орындай алады:

Оқулықтан тыс берілген қосымша тапсырмаларды орындайды, тақырып бойынша қосымша мәліметтер мен дәлелдер келтіре алады.

Бағалау критерийі

Жарықтың сыну заңынын анықтамасын біледі

Берілген екі дене үшін сыну көрсеткіші формуласын анықтайды

Жарықтың сыну заңын пайдаланып есептер шығарады.

Тілдік мақсаттар

Сабаққа қатысты терминдер мен сөз тіркестерін қолданады:

Түскен-поступление-receipts,

Шағылған-гравий-gravel,

Сыну-разрушение-destruction

Құндылықтарға баулу

Оқушылар топпен бірлесе отырып еңбектенуге баулу.

Пәнаралық байланыс

Геометрия,Сызу

Алдыңғы оқу

Жарықтың шағылуы,шағылу заңдары.

Сабақтың жоспарланған

кезеңдері

Сабақ барысы :

Бағалау түрлері

Басталуы 3 минут

Топтарға бөлу.Оқушыларға 3 түсті қыз балаларға бантик,ұл балаларға бабочка таңдату арқылы топқа бөлемін. І топ: « Түсу заңы », ІІ топ: « Таралу заңы », ІІІ топ: «Шағылу заңы »

Топ арасынан сынып оқушылары өз топ басшыларын сайлайды. Топ басшыларына бағалау парақтары таратылып беріледі. Топ басшылары өз тобындағы оқушылардың білімін қадағалап, оларды бағалап отырады.

Оқушылардың назарын сабаққа аудару үшін «Ашылмаған құпия» әдісін пайдаланамын 3 –топқа кеспе қағаздардан сұрақтар таратамын. Әр топқа бір сұрақтан беріледі. Үш топқа үш сұрақ беріледі сұраққа жауап дұрыс берілгенде,сонда Рухани жаңғырудағы құстың эмблемасын құрастырамыз.

(Дұрыс жауапқа 3 елдің туы бейнеленген смаиликті бағалау ретінде қолданамын)

.1-топ Жарықтың таралу заңы дегеніміз не?

2-топ Күннің көрінететін беті не деп аталады?

3-топ Жарық көздері қаншаға бөлінеді және оларды ата?

.«Кім алғыр?» әдісі арқылы суретте сәйкесін табады.

(Дұрыс жауапқа 3 елдің туы бейнеленген смайликті бағалау ретінде қолданамын)

Тапсырманы орындаған әр балаға смайликтер, үш елдің туларын

беріп отырамын

.

Сабақтың басы

Жаңа білім

12 минут

Білу және түсіну

Берілген мәтіндерді балалар оқып алады.

Жаңа МАТЕРИАЛДЫ МЕҢГЕРТУ: «3 қадамды сұхбат» әдісі арқылы бастаймын.Оқушылар қолына постер таратылады.Олар жаңа тақырып бойынша дайындалып ТҮСІНГЕНДЕРІН , постерге түсіреді.

Жарықтың сынуы. Жарықтың сыну заңдары.

Егер жарық шоғы екі ортаны бөлетін шекара арқылы өтетін болса, мысалы: ауадан суға, онда жарық ағымның бір бөлігі шағылады,екінші бөлігі нәрседен өтеді, тағы бір бөлігі жұтылады.

Екі ортаны бөлетін шекара арқылы өткенде, жарықтың таралу бағытының өзгеруін жарықтың сынуы дейміз.

Сынған сәуле мен екі ортаны бөлетін шекараға сәуле түскен нүктеден тұрғызылған перпендикуляр арасындағы бұрыш (γ) сыну бұрышы деп аталады.

Жарық аудан шыныға өткенде сынған сәуле перпендикулярға жақындайтынын тәжірибеден көрдік. Бұл сыну бұрышы түсу бұрышынан аз екенін көрсетеді. Сонымен қатар тұсу бұрышын сан мәнін (градус)сыну бұрышының сан мәніне бөле отырып олардың тұрақты екеніне назар аударамыз.

Бұдан қандай тұжырым айтуға болады?

Жауап:

Түскен сәуле, сынған сәуле және екі ортаны бөлетін бетке сәуле түскен нүктеден тұрғызылған перпендикуляр бір жазықтықта жатады.

Түсу бұрышы синусының сыну бұрышы синусына қатынасы екі орта үшін тұрақты шама болып табылады.

бұл формула мен анықтаманы сыну заңы деп атайды.

Бұл заңды Снеллиус заңы деп те атайды. Оны ХVІІ ғасырда (1621ж) В Снеллиус тұжырымдаған. Ал 1630 жылы Р. Декарт оған теориялық негіздеме жасаған. Формуладағы n – сыну көрсеткіші деп аталады.

Сыну көрсеткіші түсу бұрышына тәуелді емес және тек ортаның оптикалық тығыздығына тәуелді. Заттың ауамен салыстырғандағы к өрсеткіші «абсалют сындыру көрсеткіші» деп аталады.

Екі орта үшін (ауа – су, ауа – шыны...) заттың сындыру көрсеткіші

формуласымен де анықталады. С- жарықтың

вакумдағы жылдамдығы, –ортадағы жылдамдығы, Онда екі формуланы біріктіріп былай жазуға болады.

Оптикалық диск көмегімен осы формуланың дұрыстығына көз жеткізетін демонстрациялар көрсет

Параллель шыны пластинадан өткен жарықтың сыну құбылысы

Үшбұрышты шыны призмаға бүйірінен түскен жарықтың сыну құбылысы.

Постер қорғаған оқушыларға 3 елдің туы бейнеленген смайликтерді бағалау ретінде беремін.

Дескриптор:Жарықтың сыну заңынын анықтамасын біледі.

Формулаларды оқи алады.

Тәжірибе жасай алады.

Оқулық,

мәтіндер.Постер,маркерлер,су,стакан

Сабақтың ортасы

13 минут

Қолдану

Практикалық жұмысты орындау барысы:

кестедегі есептерді шығару

№			n	Қандай зат?
1	450	270
2	45			Алмас
3		300	1,56

Есеп шығарған оқушыларға 3 елдің туы бейнеленген смайликтерді бағалау ретінде беремін.

Талдау

Семантикалық карта әдісі.

Сұрақ пен дұрыс жауаптың қилысына «+» таңбасын қойыңыз.

(екі сұрақтың жауабы біреу болуы мүмкін)

Есептер шығарады

Сергіту сәті

2 минут

Алдар Көсе мультфильміндегі сын-қимылдарды көрсету

Сабақтың соңы

Сабақты бекіту

3 минут

Синтез

«Сақина салмақ ойыны»

Балалар біз бүгін сақина салмақ ойынын ойнаймыз. Бұл ойынның бүгінгі ерекшелігі кімнің қолында сақина қалса менің сұрағыма жауап береді?
1.Снеллиус заңы дегеніміз не?

2Жарықтың сыну заңы формуласын жазыңыз?

3Сыну бұрышы қандай әріппен белгіленеді?

(Дұрыс жауапқа 3 елдің туы бейнеленген смайликті бағалау ретінде қолданамын)

Бағалау

5 минут

Кері байланыс

2 минут

Кері байланыс пирамидасы

Үйге тапсырма

Жарықтың сынуы,жарықтың сыну заңы тақырыбына 5 сұрақтық тест құрастыру

Қосымша ақпарат

Саралау – Сіз қосымша

көмек көрсетуді қалай

жоспарлайсыз? Сіз

қабілеті жоғары

оқушыларға тапсырманы

күрделендіруді қалай

жоспарлайсыз?

Бағалау - Оқушылардың

үйренгенін тексеруді

қалай жоспарлайсыз?

Қауіпсіздік техникасын сақтау

Білім деңгейі әртүрлі тапсырмаларды жеке жұмыс орындау кезінде жүргізу.Қабілеті төмен оқушыларға «Ашылмаған құпиялар»әдісі кезінде ,сәйкесін тап әдісін пайдалану кезінде қолдау көрсету.

Үлгіретіндерге есептер шығарту арқылы білімдерін кеңейту.

Әрбір тапсырма орындалған сайын 3 елдің туы бейнеленген смайликтер таратамын.

1. «Өте жақсы» Қазақстан

2. «Жақсы» Ресей

3. «Толықтыру қажет» Ағылшын

Оқушыларға білім беру беру бағдарламасы аясында «техникалық кауіпсіздікті сақтау» ережелерін қолданамын.

Сабақ бойынша рефлексия Сабақта сабақ жоспарлаудың қағидаттары орындалды.Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді,сабақта саралау дұрыс жүргізілді.Сабақ барысында уақыт ұтымды пайдаланылды деп ойлаймын.

Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)

1.«3 қадамды сұхбат» әдісі арқылы тапсырманы нақты орындады.

2.Кестедегі есептерді шығару арқылы және семантикалық картаны толтыру арқылы тақырыпты толықтай меігере алады.

Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)

Оқушылардың «сақина салмақ» әдісінде қойылған сұрақтарға жауаптардың түрлілігі.

Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері) қиыншылықтары туралы нені анықтадым,келесі сабақтарды не нәрсеге назар аудару қажет?

Топпен бірлесіп жұмыс жасай алады.Нәтижесінде қойылған мақсатыма жеттім .