Нұрсұлтанова Венера Саламатқызы

Өндірістік оқыту шебері

«Жаңаөзен қызмет көрсету және жаңа технологиялар колледжі» МКҚК

Маңғыстау облысы, Жаңаөзен қаласы.

ЖИ ТЕХНОЛОГИЯЛАРЫ ЖӘНЕ ОҚУ НӘТИЖЕЛЕРІН АРТТЫРУ:ТӘЖІРИБЕ МЕН ТАЛДАУ

Аннотация: Бұл баяндамада білім беру үдерісінде жасанды интеллект (ЖИ) технологияларын қолданудың оқу нәтижелерін арттырудағы мүмкіндіктері мен тиімділігі қарастырылады. Зерттеу барысында ChatGPT және ұқсас жасанды интеллект платформаларын оқу тапсырмаларын талдау, қалыптастырушы бағалау жүргізу және білім алушыларға жедел кері байланыс ұсыну мақсатында пайдалану тәжірибесі сипатталады.

Тәжірибе нәтижелері жасанды интеллект құралдарын жүйелі қолдану білім алушылардың оқу материалын меңгеру деңгейін арттыруға, пәнге деген қызығушылығын күшейтуге және өзіндік жұмыстың сапасын жақсартуға ықпал ететінін көрсетті. Сонымен қатар, оқу жетістіктерін талдау барысында бағалаудың объективтілігі артып, педагогтың аналитикалық жүктемесі азайғаны анықталды.

Баяндамада жасанды интеллект технологияларын білім беру үдерісіне тиімді енгізудің педагогикалық шарттары, артықшылықтары мен шектеулері талданып, оқу сапасын арттыруға бағытталған практикалық ұсыныстар ұсынылады.

Қазіргі білім беру жүйесі цифрлық трансформация кезеңін бастан өткеруде. Осы үдерісте жасанды интеллект (ЖИ) технологиялары оқыту сапасын арттырудың, оқу нәтижелерін жақсартудың және педагог қызметін оңтайландырудың маңызды құралына айналып отыр. Білім алушылардың оқу жетістіктерін талдау, дербестендірілген оқыту, жедел кері байланыс беру сияқты міндеттерді шешуде ЖИ мүмкіндіктері ерекше мәнге ие.

Бүгінгі таңда ChatGPT, Google Gemini, Microsoft Copilot секілді жасанды интеллект платформалары білім беру саласында кеңінен қолданылуда. Аталған құралдар оқу материалын түсіндіру, тапсырмаларды талдау, білім алушылардың жауаптарын саралау және оқу нәтижелерін болжау бағыттарында тиімділігімен ерекшеленеді. Осыған байланысты жасанды интеллект технологияларын оқу үдерісіне енгізу және оның оқу нәтижелеріне әсерін талдау өзекті мәселе болып табылады.Бұл баяндаманың мақсаты – жасанды интеллект технологияларын қолдану тәжірибесін талдай отырып, олардың оқу нәтижелерін арттырудағы тиімділігін анықтау.

1. Жасанды интеллект технологияларының білім берудегі мүмкіндіктері:

Жасанды интеллект – деректерді өңдеу, талдау және шешім қабылдауды модельдеу арқылы адамның интеллектуалдық қызметін ішінара орындай алатын технологиялар жиынтығы. Білім беру саласында ЖИ келесі мүмкіндіктерді ұсынады:

білім алушылардың оқу жетістіктерін автоматты түрде талдау;

жеке оқу траекториясын құру;

қалыптастырушы бағалау жүргізу;

жедел және сапалы кері байланыс ұсыну;

педагогтың уақыттық жүктемесін азайту.

ЖИ платформалары білім алушылардың қателерін анықтап, әлсіз тұстарын көрсетіп, жеке ұсыныстар беру арқылы оқу сапасын арттыруға ықпал етеді.
2. ЖИ технологияларын қолдану тәжірибесі

Практикалық тәжірибе барысында жасанды интеллект құралдары оқу үдерісінің бірнеше кезеңінде қолданылды:

тапсырмалардың күрделілік деңгейін талдау;

білім алушылардың жазбаша жауаптарын саралау;

тақырып бойынша жиі кездесетін қателерді анықтау;

қалыптастырушы бағалау нәтижелерін жинақтау.

Мысалы, ChatGPT платформасы арқылы білім алушылардың жауаптары талданып, әр студентке жеке кері байланыс ұсынылды. Бұл әдіс білім алушылардың өз қателерін түсінуіне және келесі тапсырмаларда сол кемшіліктерді болдырмауына мүмкіндік берді.Сонымен қатар, ЖИ құралдары сабақтан кейінгі рефлексия кезінде қолданылып, білім алушылардың оқу материалын меңгеру деңгейі анықталды. Нәтижесінде оқыту үдерісінде икемділік пен жеделдік артты.

3. Оқу нәтижелерін талдау

Жүргізілген тәжірибе нәтижелері жасанды интеллект технологияларын қолданудың келесі оң әсерлерін көрсетті:

білім алушылардың пәнге қызығушылығы артты;

оқу материалын меңгеру деңгейі жақсарды;

өзіндік жұмыс сапасы жоғарылады;

кері байланыс уақыты қысқарды;

педагогтың аналитикалық жұмысы жеңілдеді.

Оқу жетістіктерін талдау барысында білім алушылардың жауаптарының сапасы жақсарып, тапсырмаларды орындаудағы қателер санының азайғаны байқалды. Сонымен қатар, ЖИ технологиялары оқу нәтижелерін объективті бағалауға мүмкіндік берді.

Алайда, жасанды интеллектті қолдану барысында академиялық адалдық, деректер қауіпсіздігі және педагог бақылауын сақтау мәселелері де ескерілуі тиіс. ЖИ құралдары педагогты алмастырмай, оның кәсіби қызметін қолдаушы құрал ретінде қолданылғанда ғана тиімді нәтиже береді. Қорытындылай келе жасанды интеллект технологиялары білім беру үдерісінде оқу нәтижелерін арттырудың тиімді құралы болып табылады. ЖИ негізінде жүргізілген талдау оқу сапасын жақсартуға, білім алушылардың жеке ерекшеліктерін ескеруге және педагогтың жұмысын оңтайландыруға мүмкіндік береді.

Тәжірибе көрсеткендей, жасанды интеллект құралдарын жүйелі әрі мақсатты қолдану оқу нәтижелерінің сапалық көрсеткіштерін арттырады. Болашақта ЖИ технологияларын әдістемелік тұрғыда дұрыс пайдалану білім беру сапасын жаңа деңгейге көтеруге жол ашады.

Әдебиеттер тізімі

1. Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы.

2. Қазақстан Республикасының Техникалық және кәсіптік білім беруді дамыту тұжырымдамасы.

3. WorldSkills Kazakhstan ресми материалдары.

4. Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің әдістемелік ұсынымдары.

5. Техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдарына арналған оқу-әдістемелік құралдар.

6. Қазіргі еңбек нарығы және жұмысшы кадрларды даярлау мәселелері жөніндегі ғылыми мақалалар.